İstanbul'da ev kiralamak işe girmekten daha zor oldu: Araba markasını bile sordular
İstanbul'da ev arayan milyonlar, fahiş kiraların yanı sıra ev sahiplerinin dayattığı skandal mülakat formlarıyla karşı karşıya kalıyor. Eskiden maaş bordrosu istenirken şimdi, işteki kademesinden araba markasına akılalmaz sorular soruluyor.
Emlak piyasasındaki kiralık konut krizi derinleşirken, ev arayan milyonlar yüksek kira bedellerinin yanı sıra mal sahiplerinin dayattığı zorlu eleme süreçleriyle boğuşuyor. İstanbul'da ev beğenip kontrat imzalamaya hazırlananlar, ikinci aşamada karşılarına çıkan uzun formlarla adeta kurumsal bir iş görüşmesine giriyor.
ARABA MARKASINDAN EVCİL HAYVANA...
Söz konusu formlarda eski ev sahibinin adı ve numarası, aylık maaş miktarı, mevcut iş yerindeki kıdem süresi, meslek unvanı, evde yaşayacak kişi sayısı, kullanılan otomobilin markası, evcil hayvan besleyip beslemediği ve T.C. kimlik numarası gibi son derece detaylı kişisel bilgiler talep ediliyor.
Dünya'dan Hamide Hangül'ün haberine göre aynı konut için aynı gün içinde en az 5 kişinin daha bu formları doldurduğu, sürecin kurumsal şirket mülakatlarını andırdığı ve ev sahibinin onay aşamasının yaklaşık 10 gün sürdüğü belirtiliyor.
KİRACIDAN MAAŞ BORDROSU VE KEFİL ŞARTI
Emlak sektör temsilcileri, mal sahiplerinin geçmişte yaşanan ödeme krizleri nedeniyle sıkı tedbirler aldığını ifade ediyor. Sadece kira geliriyle geçinen mülk sahiplerinin güvence arayışına girdiğini belirten sektör temsilcileri, düzenli gelir zorunluluğunun standart hâle geldiğini aktarıyor. İnsan kaynaklarından antetli kağıtla işe başlama tarihi yazısı, maaş bordrosu ve kefil artık temel şartlar arasında yer alıyor. Emlakçılar, "Bir çok emlakçıda artık kefil isteniyor" diyerek, kefillerin de gelir durumlarını ve çalışma sürelerini belgelemesinin zorunlu kılındığını vurguluyor.
"YASAL ANCAK ETİK DEĞİL" UYARISI
Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Başkanı Avukat Bülent Deniz, kiracı adaylarının kişisel bilgilerini içeren bu formları doldurmasının hukuki açıdan mümkün olduğunu belirtmekle birlikte şu değerlendirmede bulundu: "Ancak bir parantez açalım, O formdaki kişisel bilgiler olduğu için kişisel verilerin korunması yasasına tabi olmalı.
Fakat etik olarak da güzel değil. Ancak etik olmasa da maalesef arz talebin dengesizliği böyle bir duruma yol açıyor." Deniz, ev sahiplerinin taleplerinde ayrımcılık yasağına dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, "Ayrımcılık yasağına takılmamak şartıyla. Mesela ‘bekara ev verilmez’, ‘öğrenciye kiralanmaz’ şeklinde bir ayrımcılık yapmamak kaydıyla böyle bir form istenebilir" dedi. Ayrıca bazı mal sahiplerinin Findeks raporu talep ettiği ve bunun kiralama kararında etkili olduğu ifade edildi.
KENTSEL DÖNÜŞÜM KİRALIK KONUT STOKUNU ERİTTİ
İstanbul genelinde yürütülen kentsel dönüşüm projeleri, belirli semtlerde kiralık konut bulmayı imkânsız hale getirdi. Avrupa Yakası'nda Fatih, Güngören ve Merter gibi bölgelerde yoğunlaşan kentsel dönüşüm çalışmaları nedeniyle bölge sakinleri başka semtlere göç etmek zorunda kalıyor. Bu durum, diğer ilçelerdeki kiralık konut talebini tırmandırırken, özellikle Zeytinburnu, Fatih ve Güngören bölgelerinde arayışların zirve yaptığı görülüyor.
"ACABA KİRAYI ÖDEYEBİLİR Mİ?"
Sektör temsilcileri, mülk sahiplerinin kaygılı olduğunu belirterek, "Sadece bir evi olan ve o kira geliriyle geçinen mal sahipleri geçim kaygısına düşmemek için güvenli kiracılar arıyor. Acaba kirayı ödeyebilir mi kaygısını kırmak için artık bu tür bilgiler isteniyor. Çünkü yaşanan bazı olumsuz örnekler ev sahiplerini tedirgin ediyor" değerlendirmesinde bulundu.
MEMURLAR HALEN TERCİH SEBEBİ
Ödeme disiplinini garanti altına almak amacıyla tahliye taahhütnamesi imzalatılması da standart uygulamalar arasında yer alırken, sektörde devlet memuru olan kiracı adaylarının mülk sahipleri tarafından özellikle tercih edildiği de belirtildi.
