ABD'li devden korkutan petrol senaryoları: Küresel kriz kapıda

ABD merkezli yatırım bankası Morgan Stanley, İran ile yaşanan çatışma süreci ve petrol fiyatlarına dair ana senaryosunda; tansiyonun yavaş yavaş düşeceğini, enflasyonda kısa süreli bir zıplama yaşanacağını ancak ABD Merkez Bankası (Fed) tarafının sabırlı davranarak büyüme trendini koruyacağını öngördü.

Ancak banka, bu iyimser tablonun aksine, 100 baz puanlık faiz artışından küresel ekonomik çöküşe kadar uzanan dört ayrı "şok" senaryosunu da kamuoyuyla paylaştı.

EN İYİMSER TABLODA BİLE FAİZ ARTIŞI KAPIDA

Yayımlanan birinci senaryoda, petrol fiyatlarındaki şokun beklenenden daha süratli sönümlendiği bir dünya hayal ediliyor. Buna karşılık, güçlenen tüketici güveni ve servet etkisiyle harcamalar ile şirket yatırımlarının hızlanacağı öngörülüyor.

İki dev banka tarih verdi: Ya çözülecek ya piyasalar yanacak!

Ancak bu durumda enflasyon zayıflamak yerine direnç kazanıyor ve Federal Reserve System (Fed) 2027 senesinde toplamda 100 baz puanlık bir faiz artışına gitmek zorunda kalıyor.

YAPAY ZEKA VERİMLİLİĞİ ARTIRIRKEN İŞSİZLİĞİ TETİKLİYOR

İkinci senaryoda, yapay zekanın iş süreçlerine daha yaygın dahil olmasının verimliliği yukarı çektiği ancak aynı zamanda ücretli çalışanları işinden ettiği bir yapı öne çıkıyor. Bu tabloda işsizlik oranının 2026'da yüzde 4,5'e, 2027'de ise yüzde 4,8'e tırmanması bekleniyor. İş gücü piyasasındaki bu zayıflama ve verimlilik artışı kaynaklı enflasyon gevşemesiyle birlikte Federal Reserve System (Fed) tarafının 2027 yılının başında faiz indirimlerine başlayabileceği tahmin ediliyor.

ENERJİ MALİYETLERİNDE "YAPIŞKAN" ENFLASYON DÖNEMİ

Üçüncü senaryoda, petrol fiyatlarındaki kalıcı prim nedeniyle enerji maliyetlerinin yüksek seyrettiği ve enflasyonun hedeflenen seviyenin üzerinde çakılı kaldığı varsayılıyor. Bu durumda Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) endeksinin 2026'da yüzde 3,1, 2027'de ise yüzde 2,8 olması bekleniyor. Ekonomi yeterince güçlü olmadığı için sert bir parasal sıkılaşma yapılamazken, enflasyon da düşmediği için Fed tarafının 2027 sonuna dek faizleri yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağı öngörülüyor.

EN KÖTÜ SENARYO: PETROL 160 DOLAR VE RESESYON

Dördüncü ve en ağır senaryoda ise petrol fiyatlarının 2026 yılının üçüncü çeyreğine kadar varil başına 140 ile 160 dolar aralığına fırlaması öngörülüyor.

Morgan Stanley'e göre bu seviyelere ulaşacak bir enerji şoku, hanehalkı harcama kapasitesini tamamen yok ediyor, tedarik zincirlerini paramparça ediyor ve talep yıkımını küresel ekonomiyi resesyona (ekonomik durgunluk) itecek ölçüde derinleştiriyor.