F-35 krizinde yeni perde! “Yasal şartlar karşılanmadığı sürece…”

ABD Kongresi'nde gerçekleştirilen Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi oturumunda konuşan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına dönüşüne ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Rubio'nun açıklamaları, son dönemde Ankara ile Washington arasında yeniden gündeme gelen F-35 tartışmalarına ilişkin beklentileri önemli ölçüde değiştirdi.

MSB "gelişme yok" diyerek yalanlamıştı! Tom Barrack bu sefer "S-400 işi çözülecek" dedi

Oturum sırasında söz alan Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Dina Titus, ABD'nin Ankara Büyükelçisi Thomas Barrack'ın Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil olabileceğine yönelik açıklamalarını eleştirdi. Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını alıp alamayacağını soran Titus, Barrack'ın açıklamalarının Washington'un resmi çizgisiyle çeliştiğini öne sürerek Dışişleri Bakanı Rubio'dan net bir tutum ortaya koymasını istedi.

"MEVDUAT DEĞİŞMEDİĞİ TAKDİRDE TÜRKİYE F-35 ALAMAZ"

Eleştirilere yanıt veren Rubio ise Türkiye'nin geçmişte F-35 programının ortaklarından biri olduğunu hatırlattı. Ancak Ankara'nın Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin sürecin önündeki temel engel olmaya devam ettiğini vurguladı. Rubio, Türkiye'nin program dışında kalmasının tek nedeninin S-400 alımı olduğunu belirterek, bu konuda ABD yönetiminin hareket alanının yasal düzenlemelerle sınırlandırıldığını ifade etti.

ABD'li Bakan, "mevcut mevzuatın değişmemesi halinde Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını edinmesinin mümkün olmadığını" söyledi. Rubio, sürecin yalnızca siyasi değil aynı zamanda yasal boyut taşıdığına dikkat çekerek, ilgili kanunlar ve Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) hükümlerinin Washington'un atabileceği adımları belirlediğini kaydetti.

KRİZ 2019'DAN BERİ SÜRÜYOR

Türkiye ile ABD arasındaki F-35 krizi, Ankara'nın Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini teslim almasının ardından 2019 yılında yeni bir boyut kazanmıştı. Washington yönetimi, S-400 sistemlerinin F-35'lere ait kritik teknolojik verilerin Rusya'nın eline geçmesine yol açabileceğini savunarak Türkiye'yi programdan çıkarmıştı.

Bu kararın ardından ABD, Hasımlarla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında Türkiye'ye yaptırım uygulamıştı. Böylece Türkiye, söz konusu yasa kapsamında yaptırım uygulanan ilk NATO müttefiki olmuştu. Ankara'nın F-35 programı için yaptığı milyarlarca dolarlık yatırımın akıbeti ise uzun süre iki ülke arasında tartışma konusu olmuştu.

RUBIO SON NOKTAYI KOYDU

Son dönemde ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'ın yaptığı açıklamalar ise yeniden umut yaratmıştı. Barrack, S-400 meselesinin çözüme kavuşması halinde Türkiye'nin programa dönüşünün değerlendirilebileceğini söylemişti. Ancak Rubio'nun Kongre'deki son açıklamaları, Washington yönetiminin mevcut pozisyonunda herhangi bir değişiklik olmadığını ortaya koydu.

Ankara açısından F-35 programına geri dönüş, hem hava kuvvetlerinin modernizasyonu hem de savunma sanayii açısından stratejik önem taşıyor. Ancak ABD tarafı, Türkiye'nin öncelikle S-400 sistemleri konusundaki tutumunu değiştirmesi gerektiğini vurgulamayı sürdürüyor. Öte yandan Kongre'de Türkiye'ye F-35 satışına karşı güçlü bir muhalefetin bulunduğu da dikkat çekiyor.