Putin dünyaca ünlü çikolata şirketine kayyum atadı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 17 Eylül tarihli kararnamesi, Rusya'da faaliyet gösteren çok sayıda yabancı şirket açısından yeni bir dönemin kapısını araladı. İsviçre merkezli gıda devi Nestlé'nin Rusya'daki Nestlé Russia ve Nestlé Kuban şirketlerindeki yabancı ortaklara ait hisseler geçici yönetim kapsamına alınırken, Fransız perakende devi Auchan, eski Leroy Merlin mağazalarının işletmecisi Lemana Pro ve lojistik sektöründeki FM Logistic bağlantılı şirketler de aynı uygulamaya dahil edildi.

Nestlé'nin 12 bin ton çikolatası kamyonuyla birlikte çalındı

GÖZLER L.E.V. MANAGEMENT'A ÇEVRİLDİ

Karar kapsamında şirketlerin hukuki mülkiyeti yabancı sahiplerinde kalmaya devam ediyor. Ancak Rusya'daki varlıkların fiili kontrolü L.E.V. Management isimli Moskova merkezli bir şirkete bırakıldı.

Tam da bu noktada dikkatler, yüzlerce milyar rublelik varlıkların yönetimini üstlenen L.E.V. Management'a çevrildi.

DEV VARLIKLARIN BAŞINA 15 BİN RUBLELİK ŞİRKET

L.E.V. Management'ın geçmişi ile kontrolüne verilen şirketlerin ekonomik büyüklüğü arasındaki fark dikkat çekici boyutta.

Rus şirket kayıtlarına göre L.E.V. Management, 16 Ekim 2024'te Moskova'da yalnızca 15 bin ruble sermayeyle kuruldu. Şirketin 2025 yılında herhangi bir cirosu bulunmazken, ortalama çalışan sayısı da sadece bir kişi olarak kayıtlara geçti.

Şirketin aynı yıl vergi veya sigorta primi ödemediği, kamu ihalesi kaydı bulunmadığı, tahkim davası ya da icra takibiyle karşılaşmadığı belirtildi.

Ancak bu küçük şirket, Putin'in son kararıyla Rusya'da faaliyet gösteren bazı küresel şirketlerin milyarlarca ruble değerindeki varlıklarının fiili yönetimini üstlendi.

BAŞINA ESKİ POLİS TÜMGENERALİ GETİRİLDİ

L.E.V. Management'ın yöneticisi Andrey Kraiushkin'in atanma tarihi ise kararnameyle ilgili en dikkat çekici ayrıntılardan biri oldu.

Kraiushkin, 10 Eylül 2026'da şirketin genel müdürlüğüne getirildi. Böylece eski polis tümgenerali, Putin'in yabancı şirketlere yönelik geçici yönetim kararından yalnızca bir hafta önce L.E.V. Management'ın başına geçmiş oldu.

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI'NDA GÖREV YAPTI

Novaya Gazeta Europe'un haberine göre Kraiushkin, geçmişte Rusya İçişleri Bakanlığı'nda üst düzey görevler yürüttü. Kraiushkin'in 2016'dan en az 2020'ye kadar İçişleri Bakanlığı Göç İşleri Genel Müdürlüğü'nde birinci başkan yardımcısı olarak görev yaptığı aktarıldı.

Gazete, L.E.V. Management yöneticisine ait vergi numarası üzerinden ulaşılan doğum tarihinin eski generalin doğum tarihiyle örtüştüğünü bildirdi. Telefon kayıtlarında da söz konusu numaranın İçişleri Bakanlığı ve "general" ifadeleriyle kayıtlı olduğu belirtildi.

ŞİRKETİN SAHİBİ KİM?

L.E.V. Management hakkında soru işaretlerini artıran bir diğer ayrıntı ise şirketin hissedarlarının kamuya açık kayıtlarda görünmemesi.

The Insider'ın araştırmasına göre şirket, hissedar sicilini tutan AO Reestr'in internet sitesinde "hazır anonim şirketler" kategorisinde yer alıyor.

Bu kategorideki şirketler, yeni bir tüzel kişilik kurmak istemeyen ve faaliyete hazır bir şirket satın almayı tercih eden yatırımcılara sunuluyor.

L.E.V. Management için belirlenen satış fiyatının 450 bin ruble, yani yaklaşık 260 bin TL olduğu aktarıldı.

Şirketin hissedarlarının kim olduğu ise kamuya açık Rus şirket kayıtlarında yer almıyor.

KONTROL EDİLEN VARLIKLARIN DEĞERİ 600 MİLYAR RUBLEYİ AŞIYOR

L.E.V. Management'ın son derece sınırlı mali geçmişine karşın yöneteceği şirketlerin ekonomik büyüklüğü oldukça yüksek.

Kommersant'ın Infoline-Analitika verilerine dayandırdığı hesaplamalara göre Lemana Pro'nun Rusya'daki işletmesinin değeri 300 ila 350 milyar ruble arasında. Şirketin nakit varlıkları da hesaba katıldığında toplam değerin 370-420 milyar rubleye ulaşabileceği belirtiliyor. Bu rakamlar yaklaşık 173-202 milyar TL'lik işletme değerine, nakitle birlikte ise 214-242 milyar TL'lik toplam değere karşılık geliyor.

Nestlé'nin Rusya'daki operasyonel varlıklarının değerinin ise 120-125 milyar ruble olduğu hesaplanıyor. Nakit dahil edildiğinde bu rakamın 160-170 milyar rubleye, yani yaklaşık 92-98 milyar TL'ye çıkabileceği tahmin ediliyor.

Auchan'ın Rusya'daki varlıklarının değeri de yaklaşık 60-70 milyar ruble, başka bir ifadeyle 35-40 milyar TL seviyesinde hesaplanıyor.

Kommersant'a göre geçici yönetime alınan yapıların toplam değeri en az 600 milyar rubleye, yani yaklaşık 346 milyar TL'ye ulaşıyor.

Böylece 15 bin ruble sermayeyle kurulmuş, 2025'te cirosu bulunmayan ve ortalama bir çalışanı olan L.E.V. Management, değeri yüzlerce milyar rubleyle ifade edilen şirketlerin Rusya'daki operasyonlarının fiili yönetimini üstlenmiş oldu.

NESTLE'DEN İLK AÇIKLAMA

Kararnamenin ardından Nestlé de konuya ilişkin ilk açıklamasını yaptı.

İsviçreli gıda devi, Rusya'daki faaliyetleriyle ilgili kararnameyi öğrendiğini ve gelişmeleri değerlendirdiğini bildirdi. Şirket, haklarını ve özellikle Rusya'da çalışan yaklaşık 7 bin kişinin çıkarlarını korumak amacıyla mevcut seçeneklerini değerlendirdiğini açıkladı.

Nestlé'nin Rusya'da altı üretim tesisi bulunuyor. Şirketin Rusya'daki faaliyetlerinin küresel satışlarının yaklaşık yüzde 1'ini oluşturduğu tahmin ediliyor.

Lemana Pro ise Rus makamlarından kendilerine henüz resmi bir bildirim ulaşmadığını açıkladı. Şirket, eski Leroy Merlin mağazaları da dahil olmak üzere Rusya'daki faaliyetlerinin normal şekilde devam ettiğini ve operasyonlarında şu aşamada herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti.

AYNI YÖNTEM DAHA ÖNCE DE UYGULANDI

Putin yönetiminin yabancı şirketlerin Rusya'daki varlıklarını geçici yönetime devretmesi yeni bir uygulama değil.

Danone ve Carlsberg gibi küresel şirketlerin Rusya'daki varlıkları daha önce benzer mekanizmalarla geçici yönetime alınmış, sonrasında bu şirketlerin mülkiyet ve satış süreçlerinde önemli değişiklikler yaşanmıştı.

Kommersant'a konuşan uzmanlar da son kararnamede yer alan şirketlerin gelecekte Rus yatırımcılara veya Rusya'nın "dost ülkeler" olarak tanımladığı ülkelerden yatırımcılara devredilebileceğini değerlendiriyor.

Bu nedenle son karar yalnızca şirketlerin günlük yönetiminin değiştirilmesi olarak değil, ilerleyen dönemde mülkiyet yapısının da değişebileceği bir sürecin başlangıcı olarak değerlendirildi.

ANADOLU EFES ÖRNEĞİ DE AYNI ZİNCİRİN PARÇASI

Rusya'nın yabancı şirketlere yönelik geçici yönetim uygulamasının Türkiye açısından da doğrudan bir örneği bulunuyor.

Putin, Aralık 2024'te Anadolu Grubu'nun Rusya'daki iştiraki AB InBev Efes BV'nin yönetimini geçici olarak GK Vmeste adlı bir yapıya devretmişti.

Yasal bilgi portalında yayımlanan kararnameye göre şirketin 15,8 milyar adi hissesi ile 92,9 bin imtiyazlı hissesi GK Vmeste'nin geçici yönetimine bırakılmıştı.

Anadolu Efes ile Belçikalı AB InBev'in ortak girişimi olarak 2018'de kurulan AB InBev Efes, Rusya'da 11 bira fabrikası ve üç malt üretim tesisiyle faaliyet gösteriyordu. Şirket, Rusya'nın en büyük üç bira üreticisinden biri konumundaydı.

Anadolu Grubu, 2023'ün sonlarından itibaren Belçikalı ortağının hisselerini satın almak için çeşitli girişimlerde bulunmuştu. Ancak Kremlin yönetimi, önerilen satın alma yapısına onay vermemişti.

Son gelişmeyle birlikte Nestlé, Auchan ve Lemana Pro gibi küresel şirketlerin Rusya'daki varlıkları için de benzer bir geçici yönetim mekanizması devreye sokuldu. Şimdi ise gözler, yüzlerce milyar rublelik varlıkların yönetimini üstlenen L.E.V. Management'ın bundan sonraki adımlarına çevrilmiş durumda.