Haritalardan silinen 70 kilometre: 90 yıldır tek bir araç bile geçmedi

Dünya genelinde yarım kalıp kullanılmayan büyük ölçekli altyapı projeleri tahmin edilenden çok daha yaygın bir olgudur. Ancak bunlardan en etkileyici ve dikkat çekici olanı, Adolf Hitler ve Avrupa'yı İkinci Dünya Savaşı'na sürükleyen Nazi rejimiyle doğrudan ilişkili olması sebebiyle bugün bile yoğun bir ilgiyle karşılanan Almanya'daki bu gizemli güzergahtır.

TEK BİR GÜN BİLE KULLANILMAYAN DEV PROJE: "46 NUMARALI KARAYOLU"

Bahsettiğimiz bu hat, yaklaşık 70 kilometre uzunluğunda olan ve şu anda Almanya'daki en büyük terk edilmiş karayolu projesi olarak kabul edilen 46 numaralı karayolu (Reichsautobahn Strecke 46). İkinci Dünya Savaşı'ndan hemen önce büyük hedeflerle başlatılan bu proje, hiçbir zaman tam olarak tamamlanamadı ve tek bir gün bile trafiğe açılmadı.

Esasen 46 numaralı yol, Almanya'nın orta ve güney bölgelerinde yer alan Bad Hersfeld'i Würzburg'a bağlamak; böylece güney Rhön ve Spessart bölgelerini boydan boya geçecek yeni bir ana ulaşım ekseni oluşturmak amacıyla tasarlanmıştı. 1937 yılında binlerce işçinin katılımıyla ve dönemin en modern iş makineleriyle hummalı bir çalışma başlatıldı. Ancak Nazi rejiminin öncelikleri çok farklı olduğu için yol hiçbir zaman hizmete sokulamadı.

SAVAŞIN GÖLGESİNDE YARIM KALAN İNŞAAT

II. Dünya Savaşı'nın başlamasından sadece bir ay sonra, 4 Ekim 1939 tarihinde, savaş hazırlıkları ve ülke ekonomisinin tamamen militarizasyonu (ordu emrine verilmesi) yönünde kararlar alındı. Almanya'nın önceliklerini radikal bir şekilde değiştiren bu hamleyle birlikte 46 numaralı yolun inşaat çalışmaları kesin olarak durduruldu ve proje tamamen kaderine terk edildi.

Yol hiçbir zaman tamamlanamamış olsa da çalışmalar durdurulmadan önce bazı bölgelerde oldukça ilerleme kaydedilmişti. Bunun bir sonucu olarak, projenin önemli kısımları bugüne kadar neredeyse hiç bozulmadan ulaşmayı başarmıştır.

DOĞANIN GERİ KAZANDIĞI TARİHİ KALINTILAR

Özellikle Schonderfeld yakınlarında bulunan etkileyici bir köprü ayağı, bölgede hâlâ tüm görkemli heybetiyle ayakta durmaktadır. Bunun yanı sıra, 1930'ların mimari ve mühendislik özelliklerini yansıtan taş drenaj yapıları ve taş tünel girişleri gibi çeşitli imalatlar da zamana meydan okumaktadır.

Geçen onlarca yılın ardından doğa, güzergahın büyük bir bölümünü adeta yeniden ele geçirdi. Bir zamanların iddialı otoban projesi olan bu alan, günümüzde zengin bir flora ve faunaya ev sahipliği yapıyor. Hatta yolun bazı bölümleri doğaseverler için yürüyüş parkurlarına dönüştürülmüş durumda. Çeşitli noktalara yerleştirilen bilgilendirme levhaları ise ziyaretçilere yolun tarihçesini anlatıyor ve devasa inşaatın neden yarım kaldığını açıklıyor.

MODERN ÇAĞA UYMAYAN TASARIM VE A7 OTOYOLU'NUN DOĞUŞU

Savaşın sona ermesinin ardından, Almanya'nın karşı karşıya kaldığı ciddi mali krizler nedeniyle projeye devam edilmesi düşünülmedi. Aynı zamanda yetkili makamlar, yolun planını detaylıca incelediklerinde projenin modern ulaşım ihtiyaçlarını karşılamaktan çok uzak olduğunu fark ettiler. Yolun birçok noktada dar olması ve dönemin teknolojisi gereği dik eğimler içermesi, modern bir otoyol standardı için uygun görülmedi.

Rejim değişikliğinin ardından söz konusu bölgenin yetki alanına girdiği Batı Alman hükümeti, bu eski projeyi canlandırmak yerine A7 otoyolunu geliştirmeyi tercih etti. A7 otoyolu, zamanla Kuzey Almanya'dan başlayıp ülkenin güneyine doğru uzanan, Hessen ve Kuzey Bavyera'yı geçen ülkenin ana omurgası ve en önemli yol aksı haline geldi.

PROPAGANDANIN SOMUT BİR ARACI

Bugün 46 numaralı yol, tarihi bir anıt olarak koruma altında bulunuyor ve Avrupa'da inşa edilip asla tamamlanmayan en uzun kesintisiz karayolu projesi unvanını taşıyor.

Son olarak belirtmek gerekir ki, bu proje yalnızca ulaşım verimliliği veya lojistik ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak tasarlanmamıştı. Nazi rejiminde ve tarih boyunca pek çok otoriter yönetimde görüldüğü üzere, bu tarz devasa altyapı projeleri siyasi propagandanın en güçlü araçlarından biri olarak işlev görüyordu. Bu yapılar, kitlelere ilerleme ve gelişmenin "somut" kanıtları olarak sunuluyor ve hükümetlerin vatandaşların gözündeki gücünü perçinlemek için kullanılıyordu.