Çin ABD'nin Hürmüz ablukasını deldi! 12 saat bile dolmamıştı
ABD’nin İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla başlattığı deniz ablukası, daha ilk aşamada tartışmalı bir gelişmeyle gündeme geldi. Küresel denizcilik verilerine göre, ABD yaptırımları altında bulunan Çin bağlantılı bir tanker, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı geçerek Körfez’den çıkış yaptı.
Türkiye arabuluculuk için harekete geçti: ABD-İran masaya dönecek mi?
Reuters ve denizcilik takip platformlarının verilerine göre, “Rich Starry” adlı tanker, ablukanın yürürlüğe girmesinden sonra boğazı geçmeyi başaran ilk yaptırımlı gemilerden biri oldu. Yaklaşık 250 bin varil metanol taşıyan geminin Birleşik Arap Emirlikleri’nden yük aldığı ve Çinli bir mürettebatla seyrettiği belirtildi.
BİR GEMİ DAHA HÜRMÜZ'E YÖNELDİ
Bu gelişme, ABD’nin bölgedeki kontrol kapasitesine ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi. Washington yönetimi, Hürmüz çevresinde geniş bir denetim alanı oluşturduğunu ve İran bağlantılı deniz trafiğini kısıtlamayı hedeflediğini açıklamıştı. Ancak söz konusu geçiş, sahadaki uygulamanın ne kadar sıkı olduğu konusunda yeni bir tartışma başlattı.
Öte yandan, aynı gün içinde yine yaptırım listesinde bulunan başka bir tankerin de boğaza yöneldiği ve Irak’tan yük almasının beklendiği bildirildi. Bu durum, benzer geçişlerin artabileceği yönünde yorumlandı.
ÇİN'İN ARDINDAN 2 GEMİ DAHA GEÇİŞ YAPTI
Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının ilk gününe ilişkin tartışmalar sürerken, gemi trafiğinin devam ettiği bildirildi. Reuters tarafından gemi takip verilerine dayandırılan habere göre, Çin tankerinin ardından en az iki tanker daha boğazdan geçiş yaptı. Açıklamalarda, ablukada İran limanlarına uğrayan gemilerin hedef alındığı, geçiş yapan tankerlerin hiçbirinin İran limanlarına yönelmemesi nedeniyle yaptırım kapsamına girmediği ifade edildi.
Panama bayraklı “Peace Gulf” adlı tankerin ise Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Hamriyah Limanı’na doğru ilerlediği kaydedildi. Söz konusu geminin, genellikle İran menşeli ürünleri bölgedeki farklı limanlara taşıdığı ve Hürmüz üzerinden ticari seyrine devam ettiği aktarıldı.
KÜRESEL ENERJİ HATTINDA KRİTİK EŞİK
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bir enerji koridoru olarak öne çıkıyor. Bu nedenle bölgede yaşanan her gelişme, doğrudan küresel piyasalarda fiyat dalgalanmalarına yol açıyor.
ABD’nin ablukası öncesinde dahi bazı tankerlerin rotalarını değiştirdiği ve deniz trafiğinde ciddi bir belirsizlik oluştuğu belirtilirken, şimdi ise “abluka fiilen delinebilir mi?” sorusu öne çıktı.
ABD-ÇİN HATTINDA GERİLİM YARATIR MI?
Uzmanlara göre gelişmenin en kritik boyutlarından biri Çin’in pozisyonu. Dünyanın en büyük enerji ithalatçılarından biri olan Pekin yönetimi, İran petrolünün de en büyük alıcıları arasında yer alıyor.
Bu nedenle yaptırımlı bir Çin bağlantılı tankerin Hürmüz’den geçmesi yalnızca ticari bir faaliyet değil; aynı zamanda jeopolitik bir mesaj olarak değerlendirildi. Bu durumun, ABD-İran gerilimine ek olarak ABD-Çin hattında da yeni bir tansiyon başlığı oluşturabileceği ifade edildi.
“ABLUKA TEST EDİLİYOR"
Güvenlik ve enerji uzmanları, bu geçişin tekil bir olaydan öte anlam taşıdığı görüşünde. Yaptırımlı bir geminin boğazdan sorunsuz çıkış yapması, ablukanın sahadaki uygulanabilirliğinin test edildiği şeklinde yorumlandı.
Benzer geçişlerin artması halinde, Hürmüz’deki fiili durumun hızla değişebileceği ve küresel enerji güvenliği açısından yeni bir dönemin başlayabileceği değerlendirildi.
