Merkez Bankası'nın kredi kararına ekonomistlerden sert uyarı: Borç patlayacak!
Merkez Bankası gece yarısı yayımladığı yeni makroihtiyati tedbirlerle kredi musluklarını tamamen kıstı. Bu hamleye, Türkiye'nin önde gelen ekonomi profesörleri ve uzmanlarından peş peşe sert eleştiriler geldi.
İç siyasette patlak veren CHP davası krizi ve döviz kurlarındaki tarihi rekorların gölgesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) gece yarısı yayımladığı yeni makroihtiyati tedbirlerle kredi musluklarını tamamen kıstı. Zorunlu karşılık (ZK) uygulaması üzerinden bireysel ve ticari kredilerin aylık büyüme sınırlarını sert şekilde aşağı çeken Merkez Bankası'nın bu hamlesine, Türkiye'nin önde gelen ekonomi profesörleri ve uzmanlarından peş peşe sert eleştiriler geldi.
Ekonomistler, kamunun harcamalarına dokunulmazken faturanın yine vatandaşa ve KOBİ'lere kesildiğini belirterek, "Bu gidişle sonbaharda ödenemeyen borçlar patlayacak" uyarısında bulundu. Ekonomim'den Şeyda Uyanık'ın derlediği ekonomist tepkileri şöyle oldu:
KREDİ BÜYÜME SINIRLARI SIFIRLANDI
Dr. Burcu Aydın ve Prof. Dr. Utku Altunöz'ün paylaştığı verilere göre, TCMB'nin zorunlu karşılıklar üzerinden bankacılık sistemine dayattığı yeni aylık kredi büyüme tavanları şu şekilde güncellendi:
Tüketici / İhtiyaç ve Taşıt Kredileri: Aylık büyüme sınırı 1 puan düşürülerek yüzde 4'ten yüzde 3'e çekildi.
Kredili Mevduat Hesabı (KMH / Ek Hesap): Nakit sıkışıklığı yaşayan vatandaşın en çok sığındığı liman olan KMH büyüme sınırı yüzde 2'den yüzde 1'e indirildi.
Büyük Ticari Krediler (KOBİ Dışı): Aylık büyüme sınırı 1 puan daraltılarak yüzde 3'ten yüzde 2'ye düşürüldü.
KOBİ Kredileri: Üretimi desteklemek adına görece esnek bırakılan KOBİ kredilerinde de sınır 0,5 puan düşürülerek yüzde 4,5'e çekildi.
"HASTAYI BOĞARAK ATEŞ DÜŞÜRÜYORLAR"
Merkez Bankası'nın kararı ilan ederken sunduğu "Makrofinansal İstikrar" başlığını ironik bir dille eleştiren Prof. Dr. Emre Alkin, ekonomi yönetiminin enflasyonun kök nedenlerini ıskaladığını savundu. Alkin, "Hala maliyet enflasyonu olduğunu anlamadılar. Hastayı boğarak ateşini düşürmeye çalışıyorlar" diyerek tepkisini dile getirdi.
Prof. Dr. Serap Durusoy da Alkin'e destek vererek, "Enflasyonun maliyet karakterli olduğu kabul edilmediği için yine sadece talebi baskılayıcı önlemler alınıyor" ifadelerini kullandı.
"DENKLEM ORTADA; KAMU HARCAMALARINA ASLA DOKUNMUYORLAR!"
Ünlü iktisat denklemi üzerinden ekonomi yönetimine adeta ders veren Prof. Dr. Yakup Küçükkale, AKP iktidarının kamudaki lüks ve israf harcamalarını kısmadığına dikkat çekti. Küçükkale şu ifadeleri kullandı:
"Enflasyonu hâlâ hane halkı ve firmalar üzerinden düşürmeye çalışıyorlar. KMH büyüme limitinin yüzde 1'e düşürülmesi hanehalkı tüketimini (C), büyük firma kredilerinin kısılması ise şirket yatırımlarını (I) düşürmeye yönelik. Ancak makroekonomik Toplam Talep denklemindeki kamu harcamalarına (G) asla dokunmuyorlar..."
"KREDİ FAİZLERİ DAHA DA YÜKSELECEK, BORÇLAR ÖDENEMEYECEK"
Kararın piyasadaki reel etkilerini sıralayan Prof. Dr. Levent Yılmaz ise bankaların yeni oranlara uyum sağlayana kadar kredi tahsislerini tamamen yavaşlatacağını belirtti. Yılmaz, bu kararın ardından kredi faizlerinin daha da yükseleceğini ve şirketlerin batık kredi oranlarını gösteren Tahsili Gecikmiş Alacak (TGA) oranlarının hızla artacağını vurguladı.
Eski bankacı Ali Çufadar da durumun vahametini gösteren grafikleri paylaşarak kara kış uyarısı yaptı: "Sonbaharda ana ekonomi gündemlerinden birisi de; KOBİ'lerin ve vatandaşımızın ödeyemediği kredi borçları olacak, mevcut görünümde..."
"İŞ BAŞA DÜŞÜNCE DEĞİL, ZAMANINDA YAPILMALIYDI"
TCMB eski Başekonomisti Prof. Dr. Ali Hakan Kara ise kararın teorik olarak doğru ancak zamanlama olarak çok geç kalındığını belirtti.
Kara, "Kredi limitleri daha da kısılıyor. Uzun süre önce alınması gereken bir karardı. Bu tür önlemleri iş başa düşünce değil de zamanında yapabilsek daha etkili olacak" diyerek ekonomi yönetiminin kriz kapıya dayanmadan hareket edememesini eleştirdi.
