İZSU açıkladı: Geçen yıl kuraklık vardı, bu yıl toparlanıyor

Bir yıl önce bu tarihlerde Tahtalı Barajı yüzde 15'te debeleniyor, Gördes ise yüzde 5'in biraz üzerinde can çekişiyordu. 31 Mart 2026 itibarıyla İZSU'nun açıkladığı veriler o karanlık tablodan önemli bir çıkışa işaret etti; Tahtalı aktif doluluk oranı yüzde 43,56'ya ulaşırken Gördes yüzde 33'e yaklaştı.

TAHTALI’DA DOLULUK 1 YILDA 28 PUAN ARTTI

Mart ayı boyunca İzmir havzalarına düşen yağışlar, baraj seviyelerini geçen yılın aynı dönemine kıyasla belirgin biçimde yukarı taşıdı. İZSU'nun 31 Mart 2026 tarihli ölçümlerine göre kentin su sistemini taşıyan Tahtalı Barajı'nda kullanılabilir su hacmi 125 milyon 52 bin metreküpe ulaştı; aktif doluluk oranı yüzde 43,56 olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı tarihinde bu oran yüzde 15,05'te kalmaktaydı. Bir yıl içindeki fark yaklaşık 28 puanı buldu.

GÖRDES BARAJI’NDA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ: SU SEVİYESİ KATLANDI, TAHTALI’YI GEÇTİ

Gördes Barajı da dikkat çekici bir toparlanma sergiledi. 2025'in Mart sonunda yüzde 5,23 olan aktif doluluk oranı bu yıl yüzde 33,02'ye çıktı. Kullanılabilir su hacmi ise 144 milyon 580 bin metreküple Tahtalı'yı da geçti.

Ürkmez Barajı yüzde 100 doluluğa ulaşırken Balçova yüzde 87,50 ile Ürkmez'i izledi. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı ise Çeşme yarımadası için kritik önemini korurken yüzde 67,91 seviyesinde bulundu.

BARAJLARA GÖRE DOLULUK ORANLARI (31 MART 2026)

• Tahtalı Barajı: %43,56
• Balçova Barajı: %87,50
• Ürkmez Barajı: %100,00
• Gördes Barajı: %33,02
• Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %67,91

Geçen yılın aynı dönemine kıyasla en çarpıcı toparlanma Gördes'te yaşandı; oran yüzde 5,23'ten yüzde 33,02'ye sıçradı. En kritik izleme noktası olmayı sürdüren Tahtalı ise yüzde 50 eşiğinin henüz altında.

UZMANLAR TAHTALI’NIN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKTİ

İzmir’in su arzında belirleyici unsurun Tahtalı Barajı olduğunu vurgulayan uzmanlar, kentin içme suyunun yaklaşık yüzde 44’ünü karşılayan bu barajın kritik önem taşıdığını söyledi. Tahtalı Barajı’ndaki doluluk oranının yüzde 43,56 seviyesinde olduğunu belirten uzmanlar, bu oranın yaz öncesi kritik eşik olarak kabul edilen yüzde 50’nin yaklaşık 6,5 puan altında kaldığını dile getirdi.

Uzmanlar, diğer barajlardaki yüksek doluluk oranlarının oluşturduğu iyimser tabloya rağmen, Tahtalı’daki seviyenin yakından izlenmesi gerektiğini kaydetti.

Kuraklık İzmir’i su krizine sürüklemişti: Yer altı suları 20 metre yükseldi

TAHTALI’DA 200 GÜNLÜK SU VAR, DİĞER BARAJLAR DA DESTEK SAĞLIYOR

Kullanılabilir su hesabına göre Tahtalı'da şu an 125 milyon metreküpün üzerinde su var. İzmir'in günlük tüketimi ortalama 600-700 bin metreküp olarak hesaplandığında, yalnızca Tahtalı'dan yaklaşık 180 ila 200 günlük su karşılanabilir; diğer kaynaklar eklendikçe bu süre uzuyor. Bu tablonun geçen yaz yaşanan krizden çok farklı olduğu açık; Gördes, Balçova ve Ürkmez'deki su miktarı sisteme ciddi bir tampon sağlıyor.

"SU KAYNAKLARI DOĞRU KULLANILIRSA RAHAT BİR YAZ MÜMKÜN"

DSİ 2. Bölge Müdürü Hüseyin Koray Bilgi, ocak ve şubat aylarındaki yağışların yer altı su seviyelerinde de belirgin artışa yol açtığını, Küçük Menderes ve Gediz havzalarındaki gözlem kuyularında seviyenin yükseldiğini belirterek kaynakların doğru kullanılması halinde bu yaz su sıkıntısı yaşanmayabileceğini ifade etti. Ancak temkinli olunması gerektiği uyarısını da ekledi.

YER ALTI SULARINDA KRİTİK ARTIŞ: 20 METREYE KADAR YÜKSELDİ

Yağışların en önemli etkilerinden biri de yer altı su kaynaklarında görüldü. Küçük Menderes ve Gediz havzalarında yapılan ölçümlerde su seviyelerinde belirgin yükseliş kaydedildi. Gözlem kuyularında su seviyesinin ortalama 5 ila 20 metre arasında arttığı belirtilirken, bu artışın yaz ayları öncesinde önemli bir kazanım olduğu ifade edildi.

ŞEHİRLERE GÖRE BARAJ DOLULUK ORANLARI

Diğer büyük şehirlerin 31 Mart 2026 baraj doluluk oranlarına aşağıdaki haberlerimizden ulaşabilirsiniz:

ASKİ açıkladı: Barajlar doluyor ama kilit baraj hala düşük

Son dakika | İstanbul barajlarındaki artış rekor kırdı! İSKİ açıkladı

BİR BARAJIN DOLULUK ORANI NE ANLAMA GELİR?

Baraj doluluk oranı kısaca şunu gösterir: rezervuarda biriken su, barajın tam kapasitesinin yüzde kaçına denk geliyor? Hesaplama oldukça basit; mevcut su hacmi toplam kapasiteye bölünüp yüzle çarpılıyor. Ama bu oranı önemli kılan hesabın kendisi değil, içindeki gerçek: yağmur mu yağıyor, buharlaşma mı artıyor, şehir ne kadar su tüketiyor? Tüm bu değişkenler her gün oranın içine işliyor. Büyük şehirlerde baraj doluluk oranı, musluktan akan suyun güvencesini gösteren en özet ve en somut rakam olmaya devam ediyor.

AKTİF DOLULUK İLE TOPLAM DOLULUK NEDEN FARKLI?

İZSU tablolarında iki farklı rakam dikkat çekiyor: toplam su hacmi ve kullanılabilir su hacmi. Toplam hacim rezervuardaki her damlayı sayıyor. Kullanılabilir hacim ise şehre gerçekten verilebilecek suyu yansıtıyor. Fark olarak görünen miktar "ölü hacim" denen kesitten kaynaklanıyor; barajın alt bölümünde biriken bu su, fiziksel ve teknik nedenlerle şebekeye aktarılamıyor. Su yönetimi söz konusu olduğunda toplam rakam göz yanıltıcı olabilir; gerçek tablo her zaman kullanılabilir hacimde gizli.

İZMİR BARAJLARI İÇİN GÜVENLİ DOLULUK SEVİYESİ NEDİR?

İzmir'de tek bir barajın oranına bakarak sistemi değerlendirmek yanıltıcı olabiliyor. Ürkmez yüzde 100, Balçova yüzde 87'de olsa bile Tahtalı kritik eşiğin altındaysa şehir risk altında demektir. Uzmanlar Tahtalı için yüzde 50'yi yaz öncesi asgari güvenlik eşiği olarak çiziyor. Bu seviyenin altında yaz aylarının tüketim yüküyle baş etmek güçleşiyor; 2025 deneyimi bunu acı biçimde kanıtladı. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı için ise Çeşme yarımadasında turizm sezonuyla birlikte nüfusun 3-4 katına çıktığı düşünüldüğünde yüzde 50'nin altı ayrı bir alarm noktası sayılıyor.

BARAJLARDA SU AZALINCA NE OLUR?

İzmir bunun cevabını geçen yaz fiilen yaşadı. Tahtalı önce yüzde 13'e geriledi, ardından tek haneli seviyelere indi. 6 Ağustos'tan itibaren 13 ilçede her gece 23.00 ile 05.00 arasında kesintiler başladı ve bu uygulama aylarca sürdü. Doluluk oranı düştükçe sırasıyla baskı azalması, planlı dönüşümlü kesintiler ve tarımsal sulama kısıtlamaları devreye giriyor. Kritik noktanın çok altına inildiğinde ise son çareler gündeme geliyor; İZSU geçen yıl Gördes'in ölü hacminden su çekti, 20 yıldır kullanılmayan Güzelhisar hattını onararak sisteme bağladı, yer altı kuyularını yenileyerek kapasitelerini artırdı.

İZMİR BARAJLARI HANGİ AMAÇLARLA KULLANILIYOR?

Tahtalı kentin içme suyunun yaklaşık yüzde 44'ünü tek başına karşılıyor; Gördes ve Balçova da içme suyu amaçlı işletiliyor. Alaçatı Kutlu Aktaş ise çift işlevli; hem Çeşme yarımadasına içme suyu sağlıyor hem de sulama sistemini destekliyor. Güzelhisar ağırlıklı olarak tarımsal sulamaya yönelik ama kriz dönemlerinde içme suyuna destek verebiliyor; nitekim 2025 krizinde bu hat yeniden devreye alındı. Ürkmez ve Balçova küçük kapasiteli ama çabuk dolup çabuk boşalan yapılarıyla sistemi destekliyor; asıl belirleyici her koşulda Tahtalı olmayı sürdürüyor. (AA)