Yaşlandıkça ellerinize ne olur?
Ellerinizin yaşla birlikte nasıl değişebileceğinin farkında olursanız gelecekteki sorunları önlemek ve yaşa bağlı el rahatsızlıklarını daha erken teşhis ederek daha iyi tedavi almak için adımlar atabilirsiniz.
YAŞLA BİRLİKTE ELLERDE MEYDANA GELEN 5 DEĞİŞİKLİK
Yaşlandıkça, kas kütlesinin azalması, derinin incelmesi ve eklemlerin esnekliğinin azalması gibi doğal değişiklikler ellerimizin görünümünü ve hissini değiştirebilir. Bazı değişiklikler yaşlanmanın normal bir parçası olsa da, bazı kronik rahatsızlıklar ve yaşam tarzı alışkanlıkları da el sağlığını etkileyebilir.
1. AZALMIŞ KAVRAMA GÜCÜ
El kavrama gücü zamanla azalma eğilimindedir; Hindistan'da yapılan büyük bir araştırmaya göre, 85 yaş ve üstü kişilerin el kavrama gücünün 60-64 yaş arası kişilere göre yaklaşık 12 kat daha zayıf olma olasılığı vardır. Dahası, 85 yaş ve üstü erkeklerin el kavrama gücünün azalması olasılığı, aynı yaştaki kadınlara göre 12 kat daha yüksektir.
Güçlü kavrama gücü , kalça ve bel bölgesindeki kemik yoğunluğunun daha yüksek olmasıyla ilişkilidir .Bu arada, Polonya'da 1.446 yaşlı yetişkin üzerinde yapılan geniş kapsamlı bir araştırmaya göre, baskın elin kavrama gücündeki azalma, sosyal ilişkilerde ve yaşam koşulları gibi çevresel faktörlerde daha düşük puanlar da dahil olmak üzere daha düşük yaşam kalitesiyle ilişkilidir.[ Bu, zayıf ellerin mutlaka başka altta yatan rahatsızlıklara veya daha düşük yaşam kalitesine neden olduğu anlamına gelmez (ya da tam tersi).
2. DAHA İNCE, DAHA KIRILGAN CİLT
Uzmanlar, yaş ilerledikçe cildin elastikiyetinin azaldığını ve altındaki deri altı yağ dokusunun inceldiğini söylüyor.
Bu durum, damarlar, tendonlar ve kemikler gibi deri altındaki yapıları daha belirgin hale getiriyor. Ayrıca deri daha kırılgan hale geliyor ve yırtılmalara ve morarmalara daha yatkın oluyor.
El terapisi konusunda uzman bir fizyoterapist olan DPT , özellikle ellerinizin arkasında olmak üzere, ellerinizde derinin inceldiğini fark edebileceğinizi söylüyor . Bu durum, yaşa bağlı olarak derinin daha derin katmanlarındaki kolajen kaybı ve dış derinin incelmesiyle ayrıca güneşe maruz kalmayla daha da kötüleşir.
Ellerdeki incelen deri, bariyer fonksiyonunu azaltarak tıbbi riski artırır ve cildi travmaya, morarmaya ve yara iyileşmesinin gecikmesine karşı daha duyarlı hale getirir.
3. AZALMIŞ EL BECERİSİ
Açıklamalara göre, yaşlanma ellerinizin çevikliğini azaltarak hareketleri daha az hassas hale getiriyor. Eklemler zamanla yıpranır ve artrite yol açar; bu da parmaklardaki hareket kabiliyetini azaltabilir ve şişme ve ağrıya neden olabilir.
El becerisi ile yaşlanma arasında da bir bağlantı olabilir. 20 katılımcıyla yapılan bir çalışma, el becerisinin düşüklüğünün nöroinflamasyon ve ince motor becerileriyle ilişkili olduğunu öne sürmüştür.
4. DAHA AZ ESNEK BAĞLAR VE TENDONLAR
Uzman “Yaşlandıkça bağlarımız ve tendonlarımız daha kırılgan hale gelir, bu da onları tendinit, burkulma ve sabah sertliği yaşama olasılığına daha yatkın hale getirir” diyor. “Tıpkı 60.000 mil yol yapmış bir lastik seti gibi, eklemlerimiz, bağlarımız, tendonlarımız ve kemiklerimiz birçok kullanım döngüsü boyunca aşınmaya maruz kalır.” Ayrıca, ellerin uzun süre boyunca yoğun bir şekilde kullanılmasının tekrarlayan yaralanmalara da yol açabileceğini ekliyor.
5. RENK DEĞİŞİMİ VE KIRIŞIKLIK
Güneş ışığına maruz kalmak, cilt üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle el yaşlanmasını hızlandırabilir. Bu etkiler arasında renk değişimi, kırışıklık ve cilt incelmesi yer alabilir.
Geniş spektrumlu, suya dayanıklı ve SPF 30 veya üzeri koruma faktörlü bir güneş kremi kullanmak, yaşlılık lekelerini ve kırışıklıkları önleyebilir .
Dr. "Anormal değişiklikler, değişken kalınlıkta kırmızı, pürüzlü, pullu lekeler şeklinde ortaya çıkabilir ve bu da endişe kaynağı olabilir" diyor. Özellikle ağrılı veya büyüyen bölgeler söz konusu olduğunda, renk değişimindeki ani değişiklikler için doktorunuza veya dermatoloğunuza görünmenizi öneriyor.
YAŞA BAĞLI SIK GÖRÜLEN EL RAHATSIZLIKLARI
Yaşınız ilerledikçe, bazı el rahatsızlıkları daha sık görülebilir. Her birinin risk faktörlerini bilmek, sizin ve sağlık uzmanınızın daha erken teşhis koymasına ve tedavi seçeneklerini daha hızlı belirlemesine yardımcı olabilir, böylece zamanla rahatsızlığın şiddeti azalabilir. İşte dikkat etmeniz gerekenlerden bazıları.
KARPAL TÜNEL SENDROMU
Elinizdeki median sinir sıkıştığında veya baskı altında kaldığında, karpal tünel sendromu ortaya çıkar ; bu durum elinizde ve ön kolunuzda uyuşma, karıncalanma ve ağrıya neden olur. Risk faktörleri arasında kalıtım, tekrarlayan el kullanımı veya romatoid artrit ve diyabet gibi sağlık sorunlarının yanı sıra yaşa bağlı fiziksel değişiklikler yer alır. Yaşlanmanın dokuların daha az elastik ve daha kırılgan hale gelmesine neden olarak yaralanma ve şişme riskini artırır. Bu durum dokuları daha az esnek hale getirir ve bu da sinirler gibi yakındaki yapıların sıkışmasına neden olabilir. Karpal tünel sendromu en sık 30 ile 60 yaşları arasında görülür ve kadınlarda daha yaygındır.
DUPUYTREN KONTRAKTÜRÜ
Dupuytren kontraktürü, palmar fasya adı verilen bir doku tabakasının kalınlaşması ve sıkılaşması sonucu parmakların avuç içine doğru çekilmesiyle ortaya çıkar. Zamanla, fasya bantları kalın kordonlar haline gelerek parmakları ve başparmağı bu bükülmüş pozisyonda kilitleyebilir.
Dupuytren hastalığı genellikle 40 yaş ve üstü kişilerde görülür ve yaş ilerledikçe daha yaygın hale gelir ancak altta yatan sorunların on yıllar öncesinden başlayabil. Yaşlanmanın yatmakta. Yanı sıra cinsiyet, kalıtım, alkol kullanımı ve diyabet gibi bazı tıbbi durumlar da riskte rol oynar.
OSTEOARTRİT
Osteoartrit, eklem dokularınızın zamanla yıpranması sonucu oluşan bir hastalıktır ve en yaygın artrit türüdür. Genellikle parmaklarda ve başparmaklarda eklem ağrısı ve sertliğine neden olur .
Doku yapısındaki değişiklikler, zamanla ve yaşlandıkça yavaş yavaş gerçekleşen doku yıkımını tetikler. Osteoartrit en sık 45 yaşından sonra görülür. 85 yaşına gelindiğinde, yetişkinlerin yaklaşık yüzde 40'ında en az bir elinde osteoartrit bulunur.
Yaşlandıkça aşınma ve yıpranma artar, bu nedenle 18 yaşında birinde artrit görmek nadirdir ancak 80 yaşında birinde görmek yaygındır.
TETİK PARMAK
Tetik parmak, parmakları ve başparmağı büken tendonları etkileyerek, parmağınızı büküp düzleştirirken kilitlenme hissi yaratır. Herhangi bir parmağı etkileyebilir, ancak en sık yüzük parmağı ve başparmakta görülür. Tetik parmağa tam olarak neyin neden olduğu bilinmemekle birlikte, romatoid artrit veya yorucu el aktiviteleri (bahçıvanlık, enstrüman çalma veya raket sporları gibi) riski artırabilir.
Tetik parmak sendromu en sık 40-50 yaş arası yetişkinlerde görülür. Eskiden tetik parmak vakalarını neredeyse yalnızca yaşlılarda görülüyordu ancak görülme yaşı ortalaması yavaş yavaş düşüyor gibi görünüyor; bunun nedeni muhtemelen bilgisayar başında ve el cihazlarında geçirilen uzun süreler.
ROMATİZMAL EKLEM İLTİHABI
Romatoid artrit (RA), bağışıklık sisteminizin eklem dokusu astarına saldırdığı bir durumdur. Her yaşta ortaya çıkabilse de, genellikle 30 ile 60 yaşları arasında başlar.
Gençliklerinde romatoid artrit belirtisi göstermeyen ve daha sonra yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde bu hastalığı ortaya çıkaran çok sayıda insan var.
Belirtileri erken dönemde tanıyarak ve bir romatoloğa görünerek RA'nın daha iyi tedavi edilebileceğini ekliyor. Belirtiler arasında her iki elde şişlik ve ağrı veya bir saatten fazla süren ancak hareketle iyileşen sabah sertliği yer alıyor.
NÖROPATİ
Nöropati, beyin veya omurilik dışındaki sinirlerde meydana gelen ve ağrı ve uyuşma gibi belirtilere yol açabilen bir sinir hasarıdır. Periferik nöropati, vücudunuzu merkezi sinir sistemine bağlayan periferik sinirleri ilgilendirir ve özellikle ellerinizi etkileyerek güçsüzlüğe ve sakarlığa neden olabilir.
65 yaş üstü kişilerin yaklaşık üçte ikisinde periferik sinir sisteminde değişiklikler görülmektedir. Nöropati tip 2 diyabetle birlikte ortaya çıkabilir ve yaşlandıkça görünürde hiçbir neden olmadan da gelişebilir.
YAŞLANDIKÇA EL SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN 5 İPUCU
Ellerinizin zamanla hem hissiyatında hem de görünümünde değişiklikler olması son derece doğaldır. Yine de, ellerinizi sağlıklı tutmak için atabileceğiniz birkaç adım var.
1. AĞRILARI VEYA YARALANMALARI GÖZ ARDI ETMEYİN
Uzmanlara göre, el ağrınızı dinlenme, buz uygulaması ve iltihap önleyici ilaçlarla tedavi etmenize rağmen ağrınız bir veya iki haftadan fazla sürüyorsa, burkulma gibi daha hafif bir şey olduğunu düşünseniz bile, doktorunuz tarafından değerlendirilmeniz zamanı gelmiştir.
Uygulamamda yılda birkaç kez, 'sadece bir burkulma' diye düşündüğümüz durum, haftalar önce tedavi edilmesi gereken bir parmak veya bilek kırığı olduğu ortaya çıkıyor.
El yaralanmalarından kaynaklanan uzun vadeli komplikasyonları önlemek ve tamamen iyileşme şansınızı artırmak için erken müdahale çok önemlidir.
2. GÜNEŞ KREMİ KULLANIN
Ellerdeki deri incelmesi, yaşa bağlı dermal kolajen kaybı ve epidermal incelmenin yanı sıra kronik UV ışınlarına maruz kalmanın da etkisiyle oluşur. Sık el yıkama güneş kremini uzaklaştırdığı için, gün boyunca düzenli olarak yeniden uygulamak önemlidir
3. ELLERİNİZİ UZATIN
Ellerinizi sık sık kullanıyorsanız, düzenli olarak mola verip ellerinizi esnetin. Esneme hareketlerine örnek olarak yumruk yapıp parmaklarınızı iyice açmak, her parmağınızı yavaşça geriye doğru bükmek ve dua pozisyonu gibi yoga pozisyonları verilebilir.
4. ELLERİNİZİ NEMLİ TUTUN
Sıcak suyla bulaşık yıkamak, deterjan kullanmak ve bahçe işleri yapmak gibi günlük aktiviteler cildinizi kurutabilir ve ellerinizi yaşlandırabilir. Ellerinizi yıkadıktan ve banyo yaptıktan sonra losyon veya krem sürerek nemli ve genç kalmasını sağlayın. Bu, suyu hapsederek cildinizi dolgunlaştırır ve genç bir görünüm kazandırır.
Cildinizin nemlendirilmesini ve bütünlüğünü iyileştirmek için nemlendiriciler (hyaluronik asit ve gliserin gibi su moleküllerini cilde çeken ve bağlayan bileşenler) ve tıkayıcılar (balmumu veya vazelin gibi koruyucu bir bariyer oluşturan bileşenler) içermelerini öneriyor.
Bu ek destek, yüzeye yakın küçük kan damarlarını korumaya yardımcı olur ve bu da zamanla daha az morarma anlamına gelebilir.
5. AĞIRLIKLI ELDİVENLERLE DİRENÇ ANTRENMANI YAPIN
El ağırlıkları veya egzersiz makineleri gibi direnç egzersizleri, özellikle yaşlı yetişkinler için kan basıncınızı , kan şekerinizi ve kolesterolünüzü iyileştirerek sağlığınızı destekleyebilir. Uzmanların belirttiğine göre, bu faydalar yaşlandıkça ellerinize de yansıyabilir.
Egzersiz yapmak ellerinizi güçlü tutar. Zamanla denge ve yastıklama sağlamak için ağırlık eldivenleri kullanın. Ağırlık eldivenleri (ağırlık kaldırma eldivenleri olarak da adlandırılır), kavramayı iyileştirmek, ellerinizdeki cildi korumak ve bileklerinizi nötr bir pozisyonda tutarak korumak için tasarlanmıştır.
Öncelikle doktorunuzla görüşerek, belirli el egzersizlerinin ve ağırlık eldivenlerinin (veya diğer destek türlerinin) sizin için uygun olup olmadığını öğrenin.
NE ZAMAN DOKTORA GÖRÜNMELİ?
Kollarınızda veya ellerinizde bir yaralanma veya zorlanma olduğundan şüpheleniyorsanız bir sağlık uzmanına danışmanızı önerilyor. Bu uzmanlar arasında spor hekimi, ortopedi doktoru, fizyoterapist veya ergoterapist yer alabilir. Bu, aşırı kullanımdan kaynaklanan sorunları da içerir.
Elinizde renk, boyut, şekil veya belirtilerinde değişiklik gösteren bir ben veya cilt lekesi fark ederseniz bir dermatoloğa görünmeniz de önemlidir .
