Dünyanın içinde bulunduğu durumun magazin kaldırır bir tarafı yok elbette ama İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin Hürmüz Boğazı Güvenliği Zirvesi için gittiği Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından karşılanırken hiç beklemediği bir anda iki yanağından öpülmesi haftanın “siyasal magazini” olarak hayli konuşuldu. Macron’un kendisine pek de sıcak duygular beslemediğini bildiği Meloni’yi bu “samimi” karşılayışı muhatabını şaşırttı haklı olarak. (Haziran 2024’deki G7 Zirvesi’ne ev sahipliği yapan Meloni’nin Macron’a o sert bakışını hatırlamayan var mıdır?)
Aslında hepsi bu. Ama bizim medyaya bakarsanız, Meloni durumdan “rahatsız” olmuş, hatta “sinirlenmiş” bile. Hakkını yemeyelim, izleyebildiğim haber mecraları arasında bir tek Oda Tv “Meloni bir an şaşırdı” diyerek son derece doğru yansıtmış haberi. Yani İtalya Başbakanı’nın Macron’un öpücüğünden rahatsız olup, sinirlendiği falan yok. Aksine kısa bir duraklamanın ardından ikili gülerek girdiler binaya. Hem İtalya hem de Fransz basınında bile, "viral awkward moment", yani “viral olmuş utandıran bir an” olarak değerlendirildi yaşanan, sadece bu.
“Utandıran bir an” olmasının nedeni de şu olmalı; Fransa, İtalya, İspanya gibi ülkelerde yanaktan yanağa öpücük kültürü yaygın olduğu için yasak olmasa da protokol kuralları açısından “aşırı” bir tavır olduğu ortada Macron yaptığının. Ayrıca iki cins arasındaki eşitliği erkek lehine bozan bir tarafı da var. “Maskülen dünyanın” kodlarına hayli uyan sağcı bir kadın olmasına, kendisi de kimi erkek politikacıları yanaklarından öpmesine rağmen Meloni için bile fazla olduğu doğrudur Macron’un yılışıklığının. Meloni sinirlenseydi de haklı olurdu yani.
Kadın politikacılar bu durumla sık karşılaşıyorlar maalesef. Meloni daha önce de bir kaç kez yaşadı aynısını. İtalya’daki G7 Zirvesi’nde dönemin İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, kendisini iki yanağından öperek karşılayan Meloni’yi (dediğim gibi kendisi de yapıyor bunu) öpmek için iki kez hamle yapmış, Meloni kendisini geri çekmek zorunda kalmıştı. Yine aynı zirvede dönemin ABD Başkanı Joe Biden’ın Meloni’yi kucaklayarak “başından” öpmesi de unutulur gibi değildi doğrusu. Tuhaftı gerçekten.
Donald Trump’ın da listede olmasına kimse şaşırmaz tabii ki. Bir uluslararası toplantı sırasında Trump, Meloni’nin elini uzun süre tutmuş, bir türlü bırakmamıştı. Bir başka karşılaşmalarında Meloni’ye “güzelsin” demişliği de vardır.
Bu tür “yakın temas”lara alışık olmayan Angela Merkel de “erkek meslektaşlarının” yakışıksız tavırlarıyla karşı karşıya kaldı. 2006’da düzenlenen G8 Zirvesi sırasında dönemin ABD Başkanı George W. Bush, oturmakta olan Merkel’e arkasından yakalaşıp omuzlarını boynuna yakın yerinden tutarak ovuşturmuştu. İngilizce’de “neck rub” denir buna, yani “boyun masajı”. Merkel’in tepkisi yüzünü buruşturmak olmuştu ki çok haklıydı.
İlk Başkanlık döneminde Trump da Beyaz Saray kapısında karşılarken Merkel’i yanaklarından öpmüş, bir G7 zirvesinde yine Merkel’e “öpücük” yollamıştı. İngiltere Başbakanı Gordon Brown da yanaklarından öpme girişiminde bulunduğu Merkel’in “burnunu” tutturabilmişti ancak.
Örnekleri ard arda sıralayınca sevimliymiş gibi geliyor yaşananlar ama kadınların devlet başkanı ya da başbakan bile olsalar genel erkek kodlarının davranışlarına muhatap olmaktan kurtulamadıklarını gösterdiği için aslında tatsızdırlar.
Onca deneyden, hassas dengelerden yola çıkılarak hazırlanan protokol kurallarının çözemediği “erkek alışkanlıkları”nı yaşıyorlar kadın politikacılar. Kültürel farklılıkları, alışkanlıkları hesaba katarak bir selamla/karşılama/yolcu etme standardı nasıl tutturamıyor protokol uzmanları anlamak mümkün değil. Herhalde nahoş durumlarla karşılaşmamak için olsa gerek İngiltere Kral’ı/kraliçesiyle, ancak onlar el uzattığında tokalaşması hatırlatılır gelen konuklara. Haklılık payı varmış demek ki böyle davranmalarının. Sadece kendini beğenmişlik değilmiş yani.
Hangi konumda, nerede olurlarsa olsunlar kadınlar istekleri dışında bu tür davranışlarla karşılaşıyorlar.
Meloni sinirlenmedi ama sinirlenseydi haklıydı.
