Sabahat Akkiraz laiklik bildirisinden ötürü ifade verdi

Geçtiğimiz günlerde 168 yazar, akademisyen, sanatçı ve gazeteci, “Laikliği Birlikte Savunuyoruz” başlıklı ortak bir açıklamaya imza atmıştı.

168 isim arasında yer alan ünlü sanatçı Sabahat Akkiraz, bildiriden ötürü ifadeye gitti.

Bildiriyi herhangi bir zorlama olmadan kendi isteğiyle imzaladığını belirten Akkiraz, "Bildiriye imza atmamdaki temel motivasyon, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde yer alan ve devletin temel niteliklerinden biri olan 'laiklik' ilkesini savunmaktır." dedi.

"ONURLU BİR YURTTAŞLIK EYLEMİDİR"

Bildiri de dile getirilen “gerici kuşatma” veya “şeriatçı dayatma” gibi ifadeler ile ilgili konuşan Akkiraz, şu ifadeleri kullandı:

• "Bu anayasal ilkenin zedelendiğine dair duyulan derin kaygının siyasi metaforlar yoluyla anlatımıdır. Anayasa Mahkemesi'nin de belirttiği üzere, laiklik ilkesi dinin siyasi bir güç haline gelmesini engelleme amacı taşır.
• Eğitim sistemine yönelik eleştirilerim, dinin veya dini sembollerin bir eğitim politikası enstrümanı haline getirilerek laiklik ilkesinin aşındırılmasına karşı bir duruştur.
• Bu duruş, suç teşkil etmek bir yana, anayasal düzene sahip çıkma bilinciyle yapılmış onurlu bir yurttaşlık eylemidir.
• Anayasa’nın değiştirilemez maddelerini savunmak, hiçbir hukuk düzeninde 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' veya 'kurumları aşağılama' olarak nitelendirilemez. Aksine, bu ilkelerin ihlali karşısında sessiz kalmak, anayasal sadakat ödeviyle bağdaşmayacaktır."

"Bu nedenle, laikliğe yönelik her türlü müdahaleyi, toplumsal barışa yönelik bir tehdit olarak algılamaktayım" diyen Akkiraz, hakkında isnat edilen “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamasının dayanaksız olduğunu belirtti.

"ELEŞTİRİYE MUHTAÇTIR"

Akkiraz, Milli Eğitim Bakanlığı'nın "Ramazan ayı etkinlikleri" adı altında okullara gönderdiği genelgeler ile ilgili ise şunları şöyledi:

• "Pedagojik açıdan ve laik eğitim ilkesi bakımından eleştiriye muhtaçtır. Bu eleştirileri 'gerici saldırı' veya 'Talibanlaştırma' gibi kavramlarla dile getirmek, toplumsal bir gidişata yönelik endişeyi ifade eden değer yargılarıdır.
• Soruşturmaya konu edilen bildiride yer alan 'Talibanlaştırma', 'gerici kuşatma' ve 'şeriatçı dayatma' gibi ifadeler, belirli bir inanç grubuna veya toplumsal kesime yönelik bir saldırı değil; tamamen siyasi literatürde karşılığı olan, toplumsal bir gidişata ve kamu otoritesinin belirli uygulamalarına yönelik geliştirilen sert metaforlardır.
• Bu ifadeyle, Afganistan’daki rejim kastedilmemekte; aksine Türkiye Cumhuriyeti’nin Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan laiklik niteliğinin zedelenmesi endişesi dile getirilmektedir.

"LAİKLİK İLKESİNDEN SAPTIĞINA DAİR BİR GÖZLEMDİR"

• Bildirideki ifadelerin bir diğer hedefi de Milli Eğitim Bakanlığı bürokratları veya bizzat Sayın Bakan’ın şahsı değil, Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan genelgeler ve politikalardır. TCK 125/3 (Kamu görevlisine hakaret) ve TCK 301 (Devletin kurumlarını aşağılama) suçlarının oluşabilmesi için, yapılan açıklamanın muhatabının onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek boyutta somut bir fiil veya sövme içermesi gerekir.
• Oysa imza attığım bildiri, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve bu kapsamdaki Ramazan etkinlikleri gibi idari tasarrufları eleştirmektedir. Bir bakanlığı politikalarını 'gerici' veya 'şeriatçı' olarak nitelemek, o kurumun prestijini sarsmaya yönelik bir aşağılama değil, o kurumun anayasal ödevlerini yerine getirirken laiklik ilkesinden saptığına dair bir gözlemdir."

"CEZA HUKUKUNUN KONUSU OLAMAZ"

"Ülke gerici bir kuşatma altındadır" cümlesinin ise mevcut gelişmelere dair siyasi bir yorum olduğunu belirten Akkiraz, şu ifadeleri kullandı:

• "Bu yorumun doğru veya yanlış olması ceza hukukunun konusu olamaz; zira ifade özgürlüğü sadece doğru olduğu ispatlanan fikirleri değil, sarsıcı ve rahatsız edici yorumları da korur.
• TCK 217/A maddesinde düzenlenen 'halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma' suçunun oluşabilmesi için ortada somut, yanlış bir bilgi (olgu) olması gerekir. Oysa laikliğin tehlikede olduğuna dair bir endişeyi dile getirmek, bilgi yaymak değil, kanaat açıklamaktır."

"BİLDİRİNİN MUHATABI SİYASİ İKTİDARDIR"

Akkiraz, ifadesini şu sözlerle noktaladı:

• "Milli Eğitim Bakanlığı'nın şikayet dilekçesinde, bildirinin 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' (TCK 216) suçunu oluşturduğu ileri sürülmektedir. Oysa TCK 216/1 maddesinin oluşabilmesi için, halkın bir kesiminin diğer kesimi aleyhine 'kin ve düşmanlığa' sevk edilmesi ve bu durumun 'kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlike' oluşturması şarttır.
• Bildiride ne inançlı vatandaşlarımıza yönelik bir saldırı ne de bir şiddet çağrısı bulunmaktadır. Bildirinin muhatabı halkın bir kesimi değil, kamu otoritesini kullanan siyasi iktidardır."