Ek doğum izni başvurularında süre doluyor! 24 haftalık izin hakkından kimler, nasıl yararlanacak?

Doğum izni sürelerinde yapılan tarihi değişiklikle birlikte, annelerin yasal izin süresi 16 haftadan 24 haftaya yükseltildi. 1 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni kanuna eklenen geçici madde, yasa çıkmadan önce 16 haftalık iznini tamamlamış ancak 24 haftalık süresi henüz dolmamış kişilere "ek doğum izni" hakkı getirdi. Hak sahiplerine tanınan 10 iş günlük başvuru süresinde ise son viraja girildi.

EK DOĞUM İZNİ BAŞVURUSU İÇİN SON TARİH NE ZAMAN? KİMLERİ KAPSIYOR?

Kanun kapsamında sağlanan ek doğum izni hakkından, 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla doğumun gerçekleştiği günden itibaren 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan anneler yararlanabiliyor.

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın aktardığı bilgileri göre bu durumdaki kişilere, haklarını kullanabilmeleri için 10 iş günü süre tanındı. Başvurular, 15 Mayıs Cuma günü mesai bitiminde sona erecek. Düzenlemeye göre; 15 Ekim 2025 tarihinden itibaren doğum yapmış olan şu statülerdeki tüm anneler, 15 Mayıs Cuma gününe kadar 8 haftalık ek doğum izni başvurusunda bulunabilecek:

• İşçiler
• Memurlar
• Kamudaki sözleşmeli personeller
• Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personeli anneler

İŞVEREN EK DOĞUM İZNİNİ REDDEDEBİLİR Mİ? İŞÇİNİN YASAL HAKLARI NELER?

Geçtiğimiz hafta pazartesi günü başlayan ek doğum izni başvurularında, bazı işverenlerin bu taleplere olumsuz yanıt verdiğine dair iddialar gündeme geldi. Ancak kanun bu konuda son derece net.

İş Kanununun 74'üncü maddesinde düzenlenen doğum izni, doğum sonrası yarım gün ücretsiz izin ve 6 aya kadar ücretsiz izin hakları emredici niteliktedir. Bu kurallar, İş Kanunu kapsamında olan veya olmayan, iş sözleşmesiyle çalışan tüm işçiler için geçerlidir. İşverenin bu izinleri kullandırmama veya reddetme gibi bir inisiyatifi ya da yetkisi bulunmamaktadır.

REDDEDİLEN İŞÇİ NE YAPMALI?

Kanunun açık hükmüne rağmen işveren ek doğum izni başvurusunu reddederse, işçi açısından "haklı fesih" nedeni doğar. Bu durumdaki işçi, iş sözleşmesini tek taraflı feshederek kıdem tazminatını alıp işten ayrılabilir. Ayrıca, bu tür bir mağduriyet yaşayan işçinin işveren hakkında manevi tazminat davası açma hakkı da saklıdır.

Yeni Düzenlemeyle Kim, Ne Kadar Doğum İzni Kullanacak?

Yeni kanunla birlikte izin süreleri ve şartları baştan aşağı yeniden yapılandırıldı. İşte güncel doğum izni süreleri:

Normal doğum: Doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta.
Çoğul Gebelik (İkiz, Üçüz vb.): Doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir. Eski kanunda 18 hafta olan toplam süre, yeni düzenlemeyle 26 haftaya çıkarılmıştır.

Doğum öncesi çalışma şartı: Annenin sağlık durumu uygunsa ve doktor onay verirse, doğumdan önceki son 2 haftaya kadar çalışmaya devam edilebilir. (Bu süre eski kanunda 3 hafta ile sınırlıydı).

Annenin vefatı durumu: Doğumda veya doğum sonrasında annenin hayatını kaybetmesi halinde, kullanılamayan tüm doğum sonrası izin süreleri babaya kullandırılır.

Evlat edinme: 3 yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinen kişiye, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilir.

Koruyucu aile: Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin hakkı tanınır.

DOĞUM SONRASI YARIM ÇALIŞMA, ÜCRETSİZ İZİN VE SÜT İZNİ ŞARTLARI

24 haftalık (çoğul gebelikte 26 haftalık) doğum izninin bitiminin ardından annelerin çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi için yasal olarak talep edebileceği diğer haklar şunlardır:

Yarım çalışma izni (Ücretsiz): Birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanılabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere 30'ar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması durumunda ise bu süre direkt olarak 360 gün uygulanır.

6 ay ücretsiz izin: Kadın işçiler kendi istekleri halinde, 24 veya 26 haftalık yasal izinlerinin bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin alabilirler.

Süt izni: Kadın işçiler, çocukları 1 yaşına gelene kadar günde 1,5 saat süt izni kullanma hakkına sahiptir.

Önemli not: Yukarıda sayılan tüm bu haklar kanunun emredici hükümleridir, tamamen işçinin talebine bağlıdır ve işverenin bu talepleri reddetme hakkı kesinlikle yoktur.

Doğum izni başvuruları bugün başladı

BABALIK İZNİ KAÇ GÜN OLDU? İŞÇİ VE MEMUR EŞİTLENDİ

Yeni kanunun getirdiği en önemli yeniliklerden biri de babalık izinlerinde sağlanan eşitlik oldu. Daha önce işçiler için 5 gün olarak uygulanan babalık izni süresi, memurlarda olduğu gibi 10 güne yükseltildi. 10 günlük babalık izni süresince işçinin ücreti işveren tarafından tam olarak ödenmeye devam eder (Yol ve yemek yardımı gibi fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç).

DOĞUM İZNİNDE SGK RAPOR PARASI VE MAAŞ ÖDEMELERİ NASIL YAPILACAK?

Doğum iznine ayrılan çalışanların maaş ve ödenek durumları bağlı bulundukları statüye göre değişiklik gösteriyor:

Memurların durumu: Memurlar, doğum izninde oldukları süre boyunca mali hakları ve sosyal yardımları dahil olmak üzere maaşlarını kurumlarından tam olarak almaya devam ederler. Sadece fiili çalışmaya bağlı ödemeler kesilir, maaşlarında ciddi bir fark oluşmaz.

İşçilerin durumu (SGK İş Göremezlik Ödeneği): İşçilere, doğum izninde oldukları süre boyunca işveren değil, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından "iş göremezlik ödeneği" (halk arasındaki adıyla rapor parası) ödenir.

Rapor parası, işçinin son 12 aylık ortalama prime esas kazancının 3'te 2'si oranında hesaplanır.

Ancak kanuna göre alt sınır belirlenmiştir. İşçinin son 12 aylık ücreti ne kadar düşük olursa olsun, 2026 yılı itibarıyla ödenecek 1 günlük iş göremezlik ödeneği 734 TL'den, 30 gün için verilecek ödenek ise 22.020 TL'den daha az olamaz.