Ahilik Nedir? Ahi Evran Kimdir?

Ahilik Nedir? Ahi Evran Kimdir?
Özgü Namal ile Özcan Deniz’in başrolünü paylaştığı “Kızıl Goncalar” dizisinin tanıtımda geçen Ahiler sözü tepki çekmesi üzerine "ahilik nedir? sorusu gündeme düştü. Yaşanan hassasiyet üzerine yapım şirketi tanıtımı yeniledi.

Özgü Namal ile Özcan Deniz’in başrolünü paylaştığı, merakla beklenen dizinin tanıtımında hikâyede geçen hayali tarikatın isminin “Ahiler” olması Kırşehir halkının tepkisini çekti. Yaşanan hassasiyet üzerine yapım şirketi Gold Film hemen harekete geçti, tanıtımı yeniledi ve bir özür yazısı kaleme aldı. Peki ahilik nedir?

AHİLİK NEDİR?

Ahilik, terim olarak 18. yüzyıldan sonra bir esnaf-sanatkâr birliği hâline dönüşmüş olsa bile, XIII. yüzyıldan itibaren Anadolu’da görülmeye başlayan, Anadolu’nun vatanlaşmasında ve Osmanlı Devleti’nin kurulmasında büyük rol oynayan dinî, sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasî boyutları olan bir sistem olarak tarif edilebilir. Denilebilir ki ahilik, imanın amele dönüştüğü, Anadolu’nun vatanlaşmasını, Osmanlı’nın “cihan devleti” olmasını sağlayan dünyevi ve uhrevi bir sistemdir.

Ahiliğin başlangıçta bir esnaf teşkilatı olarak ortaya çıkmadığı, içlerinde kadıların, müderrislerin, devlet adamlarının, askeri görevlilerin de olduğu; ahilerin toplumun bütün kesimlerini kucakladığı bilinmektedir.

AHİ EVRAN KİMDİR?

Anadolu Ahiliğinin kurucusu Ahi Evran Veli, 1171 yılında İran'ın Batı Azerbaycan bölgesinde bulunan Hoy kasabasında doğdu.1262 yılında Kırşehir'de vefat etmiştir.

Anadolu'da özellikle esnafa İslamiyet'i anlatarak dünya ve ahiret işlerini düzenli hale getirmeleri için çalışmalar yapan Ahi Evran, Kayseri'de deri işleme atölyesi (debbağ) kurdu. Sanat sahibi kişiler tarafından çok sevilen Ahi Evran, o dönem Moğol istilasına karşı Kayseri'yi savunan Ahileri teşkilatlandırdı.

Bir dönem Konya ve Denizli'de yaşayan Ahi Evran, 1206 yılında o zamanki ismi "Gülşehri" olan Kırşehir'e göç ederek iş ve aş verdiği Türkmenlerin tekke ve zaviyelerde iyi bir Müslüman ve vasıflı bir meslek sahibi üretici olmaları için çalışmalar yaptı.

Ahi Evran, 32 çeşit esnafı teşkilatlandırarak zamanla Selçuklu ve Osmanlı coğrafyasında sanatını icra eden bütün esnaflara yayılacak Ahilik sisteminin temellerini attı.