İZSU açıkladı: Gördes barajı küllerinden doğdu

1 Ekim 2025-23 Mart 2026 (2026 yılı Su Yılı) döneminde ülke genelinde kümülatif yağışlar ortalamasında uzun yıllar ortalamalarına kıyasla yüzde 21,9 artış meydana geldi. Yağışlar, 1 Ekim 2024-23 Mart 2025 (2025 yılı Su Yılı) tarihlerine göre de yüzde 82,3 arttı.

Bu artışın etkisiyle barajlardaki doluluk oranlarında da yükseliş görüldü. Yurt genelindeki depolama tesislerinde, 23 Mart 2025 itibarıyla 40,8 milyar metreküp depolama ve yüzde 43 aktif doluluk oranı bulunuyordu.

Bu yılın ilk aylarında etkili olan yağışlar ise sadece barajlara değil, yer altı su kaynaklarına da can suyu oldu. Uzmanlara göre bu durum, su yönetimi açısından önemli bir avantaj sağladı.

TAHTALI BARAJINDAKİ DOLULUK ORANINDA TOPARLANMA

Kentin en önemli içme suyu kaynağı olan Tahtalı Barajı’nda, yağışlarla birlikte yükseliş görüldü. Doluluk oranı bugün itibarıyla yüzde 40,65 seviyesine ulaştı. Her ne kadar bu oran kritik eşik olarak görülen yüzde 50’nin altında kalsa da, geçen yılki dip seviyelerle kıyaslandığında önemli bir toparlanmaya işaret ediyor.

Yılın ilk günlerinde tamamen kuruyan Gördes Barajı, son dönemde etkili olan yağışların ardından yeniden su toplamaya başladı. Ocak ayında doluluk oranı sıfıra kadar gerileyen barajda, su seviyesi yüzde 28’e yükseldi.

Barajın yeniden sisteme dahil olması ise İzmir’in su kaynakları açısından önemli ve olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

İZMİR’DE BARAJLARDA DOLULUK ORANLARI

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi verilerine göre kentteki bazı barajlarda doluluk oranları oldukça yüksek seviyelere ulaştı. Balçova ve Ürkmez barajlarında doluluk oranı yüzde 90’ın üzerine çıkarken, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı’nda ise seviyenin yüzde 60’ın üzerinde seyrediyor.

İZSU verilerine göre 26 Mart 2026 itibarıyla İzmir’deki barajların doluluk oranları şöyle:

• Tahtalı Barajı: %40,65
• Balçova Barajı: %93,90
• Ürkmez Barajı: %97,96
• Gördes Barajı: %28,31
• Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %68,22

Bu tablo, su kaynaklarının tamamen kritik seviyede olmadığını ortaya koydu.

Yağışların en belirgin etkilerinden biri yer altı su kaynaklarında görüldü. Yapılan ölçümlere göre Küçük Menderes ve Gediz havzalarında su seviyelerinde dikkat çekici bir yükseliş tespit edildi. Gözlem kuyularında yer altı suyunun ortalama 5 ila 20 metre arasında yükseldiği bildirildi.

Uzmanlar, bu artışın özellikle yaz ayları yaklaşırken su kaynakları açısından önemli bir kazanım olduğuna dikkat çekiyor.

İzmir'e içme suyu sağlayan barajların toplam aktif doluluk oranı ise yüzde 10,3'ten yüzde 33,9'a yükseldi. Aktif doluluk oranı dikkate alındığında kent yaklaşık 494 günlük içme suyuna sahip bulunuyor. (AA)

YAZ ÖNCESİ SU UMUDU ARTIYOR

Uzmanlar, barajlardaki doluluk oranındaki artış ile yer altı su seviyelerindeki yükselişin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Yetkililere göre doğru planlama ve suyun dengeli kullanılması halinde, İzmir’in bu yazı geçen yıla kıyasla su açısından daha rahat geçirme ihtimali bulunuyor.

BARAJ DOLULUK ORANI NEYİ İFADE EDİYOR?

Baraj doluluk oranı, bir barajın toplam su kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik bir değerdir. Bu oran, içme suyu temini, tarımsal sulama ve enerji üretimi açısından kritik bir göstergedir. Yüzde 100 doluluk, barajın maksimum kapasitesine ulaştığını ifade ederken; düşük oranlar su kıtlığı riskinin arttığını gösterir. Özellikle büyük şehirlerde baraj doluluk oranları, su kesintisi ihtimali ve su yönetimi politikalarının belirlenmesinde temel kriterlerden biridir.

YAĞIŞLAR BARAJ SEVİYELERİNİ NASIL ETKİLER?

Yağışlar, barajların su seviyesini doğrudan etkileyen en önemli faktördür. Yağmur ve kar suları, akarsular ve yer altı kaynakları aracılığıyla barajlara taşınır ve doluluk oranını artırır. Yoğun ve düzenli yağışlar barajları hızla doldururken, kurak dönemlerde su seviyesi düşer. Ayrıca kar yağışı da önemli bir kaynaktır; bahar aylarında eriyen karlar barajlara ek su sağlar. Ancak yağışın süresi, şiddeti ve toprağın su tutma kapasitesi de bu etkiyi belirleyen önemli unsurlar arasındadır.

DOLULUK ORANI NASIL HESAPLANIYOR?

Baraj doluluk oranı, mevcut su miktarının barajın maksimum kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır ve yüzde olarak ifade edilir. Yani formül basitçe: (Mevcut su hacmi / Toplam kapasite) x 100 şeklindedir. Bu hesaplama, barajda bulunan suyun metreküp cinsinden ölçülmesiyle yapılır. Ölçümler genellikle sensörler ve su seviye göstergeleri ile düzenli olarak takip edilir ve ilgili kurumlar tarafından günlük ya da haftalık olarak açıklanır.