Yapay zekâ nedeniyle en çok değişime uğrayan meslekler:

Yapay zekâ , teorik potansiyeline ulaşmaktan henüz çok uzak olsa da, iş piyasası üzerinde şimdiden büyük bir etki yaratıyor. Özellikle bilgisayar programcılığı, müşteri hizmetleri ve veri yönetimi gibi alanlarda değişim rüzgarları sert eserken; mimarlık ve hukuk gibi sektörlerde teorik potansiyel ile pratik uygulama arasındaki makasın henüz kapanmadığı görülüyor. Yapay zekanın hangi meslekleri radikal bir dönüşüme zorladığını, hangilerinde ise şimdilik sadece bir "asistan" olarak kaldığını anlamak, hem mevcut çalışanlar hem de iş gücüne yeni katılacak gençler için hayati bir önem taşıyor.

Yapay zeka devi Anthropic, yapay zekanın işimiz üzerindeki olası etkileri ile gerçekte gözlemlenen etkiler arasında ayrım yapmamız gerektiğini söylüyor. İşte Anthropic’in "gözlemlenen etki" ölçütüne göre, iş dünyasında YZ kaynaklı değişimin röntgeni:

Şirket, yapay zekanın meslekler üzerindeki etkisine ilişkin raporunda , büyük dil modellerinin teorik olarak hangi görevleri hızlandırabileceğini değil, aynı zamanda pratikte hangilerinin zaten otomatikleştirildiğini de ölçmek için tasarlanmış "gözlemlenen etki" adı verilen yeni bir ölçüt sunuyor.

Bu ayrım önemlidir: teorik kapasite yapay zekanın yapabileceklerini yansıtırken, gözlemlenen etki ise yapay zekanın fiilen yaptıklarını yansıtır.

EN YÜKSEK TEORİK KAPSAMA ALANI

Analiz edilen 22 meslek grubunun birçoğunda yapay zekâya ilişkin teorik bilgi düzeyi %80'i aşmaktadır. Bilgisayar ve matematik meslekleri ile işletme ve finans meslekleri, %94,3 ile yapay zekâya ilişkin en yüksek teorik bilgi düzeyine sahiptir.

Teorik yetenekleri %80'in üzerinde olan diğer gruplar arasında yönetim (%91,3), ofis ve idari destek (%90), hukuk (%89), mimarlık ve mühendislik (%84,8) ve sanat ve medya (%83,7) yer almaktadır.

Diğer beş meslek grubunda da LLM (Yüksek Lisans) edinme oranları %50'nin üzerindedir. Bunlar arasında yaşam ve sosyal bilimler (%77), satış (%62), eğitim ve kütüphane meslekleri (%61,7), sağlık profesyonelleri (%59,9) ve sosyal hizmetler (%50,5) yer almaktadır.

En düşük “potansiyel” ulaşım, tarım ve gıda işleme sektörlerinde gözlemlenmektedir. Yapay zekanın teorik kapsamı en düşük seviyede arazi bakımında olup, burada işlerin yalnızca %3,9'u teorik olarak yapay zeka kullanımına açıktır .

EN YÜKSEK TEORİK POTANSİYELE SAHİP MESLEKLER

Daha önemli soru, teorik yeteneklerin ne ölçüde gözlemlenen maruz kalmaya dönüştüğü ve yapay zekâ nedeniyle yer değiştirme riskinin olup olmadığıdır .

Bilgisayar ve matematik bilimleri mesleklerinde yapay zekâ kullanımının en yüksek oranda (%35,8) görüldüğü , bunu yakından takip eden ofis ve idari işlerde ise (%34,3) bu oranların yakın olduğu gözlemlenmiştir. İşletme ve finans (%28,4) ve satış (%26,9) sektörlerinde de bu oranlar benzer seviyelerdedir.

Hukuk (%20,4), sanat ve medya (%19,2) ve eğitim ve kütüphane meslekleri (%18,2) de yapay zekaya nispeten yüksek oranda maruz kalmaktadır (yaklaşık %20).

SAHADA GERÇEKLEŞEN DEĞİŞİM: EN YÜKSEK "GÖZLEMLENEN MARUZİYET"

Gözlemlenen maruz kalma oranının teorik yeteneklere oranı, bu potansiyelin halihazırda ne ölçüde kullanıldığını gösterir.

Listenin başında %43 ile satış (%27'ye karşı %62) yer alırken, bunu ofis ve idari işler (%38) ve bilgisayar ve matematik meslekleri (%38) takip etti.

Yapay zekâya ilişkin teorik fırsatların payı olarak gözlemlenen maruz kalma oranı, iş ve finans sektörlerinin yanı sıra eğitim ve kütüphane mesleklerinde %30'dur. Mimarlık ve mühendislik alanlarında teorik fırsatlar çok yüksek (%85) olmasına rağmen, gerçek etki sadece %5'tir.

EN ÇOK DEĞİŞEN MESLEKLER

Meslek grupları arasında bilgisayar programcıları, %74,5 ile yapay zekaya en yüksek oranda maruz kalan grup olarak öne çıkıyor.

Müşteri hizmetleri temsilcileri (%70,1), veri giriş uzmanları (%67,1) ve tıbbi kayıt uzmanları (%66,7) da en çok risk altında olanlar arasında yer alıyor.

Pazar araştırması analistleri ve pazarlama uzmanları %64,8 ile ikinci sırada yer alırken, teknik ve bilimsel ürünler hariç toptan ve imalat sektöründeki satış temsilcileri %62,8 ile üçüncü sırada yer alıyor.

Anthropic'e göre , en yüksek riskli mesleklerde çalışanlar daha yaşlı, daha eğitimli, daha iyi ücretli ve kadın olma olasılıkları daha yüksek.

Ancak, en azından şimdiye kadar, bu maruz kalma işsizliğe yol açmadı. Raporda, 2022 sonlarından bu yana yüksek risk altındaki mesleklerde işsizlikte sistematik bir artış tespit edilmedi.