Otomotiv sektörünü kurtarmak için Avrupa'nın 5 hamlede yeni eylem planı
Sektörün uzun zamandır beklediği resmi bir belgede Brüksel, otomotiv sektörünün "Avrupa'nın refahı ve kimliği" açısından taşıdığı merkezi önemi ilk kez kabul ediyor. Sektörün GSYİH'ye katkısı bir trilyon euroyu buluyor ve 13 milyon kişiye istihdam sağlıyor; Brüksel artık bunu görmezden gelemezdi.
Otomotiv sektörü, bir yandan enerji dönüşümü, diğer yandan artan küresel rekabet ve acil hammadde temini ihtiyacı nedeniyle hızlı bir değişim sürecinden geçiyor.
5 TEMEL EYLEM PLANI
Avrupa Birliği, sektörü desteklemek amacıyla beş temel alanda somut tedbirler içeren bir eylem planı sundu: inovasyon ve dijitalleşme, temiz mobilite, tedarik zincirlerinin rekabet gücü ve dayanıklılığı, kalifiye işçiler ve sosyal yönler ve adil bir iş ortamı.
Belgede ayrıca 2025 yılında otomobil üreticilerine yönelik cezaların gözden geçirilmesi de ele alınıyor. Dün düzenlediği basın toplantısı kapsamında yaptığı açıklamada, Avrupa'nın içten yanmalı motorların kullanımdan kaldırılmasını öngören 2035 iklim hedeflerine bağlı kalacağını belirtildi.
Avrupa Birliği şimdi üye ülkelerin teşvik sistemlerini, satın alma kararlarını özel olarak yönlendirecek şekilde koordine etmek istiyor. AB'ye göre son yıllarda "teşvik satın almanın etkinliği konusunda önemli bilgiler" elde edildi. Ancak "daha koordineli bir Avrupa yaklaşımına ihtiyaç var." Belgede şöyle devam ediliyor: "Komisyon, tüketici teşvik sistemleri konusunda en iyi uygulamaları ve öğrenilen dersleri paylaşmak için Üye Devletlerle gecikmeden çalışacaktır." Bu iş birliğinin amacı, ekonomik açıdan verimli, mali açıdan sürdürülebilir ve her bir pazarın olgunluk düzeyine uyarlanmış, destek programı seçenekleri içeren bir tedbir paketi geliştirmektir. Ayrıca AB çapında bir teşvik sisteminin olasılığı da incelenecek. Bu tartışmaların sonuçları, Üye Devletlerin destek önlemlerini desteklemek için kullanabilecekleri olası AB finansman kaynaklarını da belirleyecek olan Komisyon'un tavsiyesine katkıda bulunacaktır.
Avrupa Komisyonu, "Bağlantılı ve Otonom Araçlar için Avrupa İttifakı"nı başlatacağını duyurdu. Bu ittifak, ortak "mimari unsurlar", Avrupa donanım ve yazılım bileşenleri ve bunların standardizasyonuna odaklanarak yeni nesil araçların geliştirilmesi için Avrupa endüstri oyuncularını bir araya getirecek. Bu faaliyetler, 2025-2027 yılları arasında Ufuk Avrupa programı kapsamında yaklaşık 1 milyar avro tutarındaki kamu ve özel sektör ortak yatırımlarıyla desteklenecek.
Eylem planında ayrıca otonom sürüşe yönelik net kurallar da yer alıyor . Bu araçların test edilmesi ve yetkilendirilmesi için uyumlu bir düzenleyici çerçeve oluşturulmasının yanı sıra, gelişmiş sürücü destek sistemlerine sahip modellerin piyasaya sürülmesini kolaylaştıracak, bağlantılı araçların siber güvenliğine ilişkin yeni kurallar getirilecek. Bunlara veri koruma ve siber saldırılara karşı savunma standartları da dahildir.
Avrupa Komisyonu sıfır emisyonlu araçların tanıtımını iki temel girişimle teşvik etmek istiyor. Birincisi, bu yıl başlayacak ve ilgili bir öneriyle teşvik edilecek olan sıfır emisyonlu araçlara yönelik özel kiralama programları aracılığıyla düşük gelirli tüketicilere destek sağlanması. İkincisi, AB'de yeni kayıtların yüzde 60'ını oluşturan kurumsal filoların elektriklendirilmesini teşvik etmek. Ayrıca, AB'nin elektrifikasyon ve pil üretimine yönelik finansmanına erişim kolaylaştırılacak.
Ayrıca AB eylem planında şarj istasyonu ağının genişletilmesi öngörülüyor. 2025 ve 2026 yıllarında hızlı şarj altyapısına 570 milyon avro yatırım yapılması öngörülüyor.
Üye devletlerin, şarj istasyonlarının elektrik şebekesine bağlanmasına ilişkin prosedürleri basitleştirme ve hızlandırma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Daha önce duyurulduğu gibi CO2 hedeflerinde esneklik sağlanacak. Komisyon, kabul edilmesi halinde otomobil üreticilerinin üç yıllık bir süre içinde uyumluluk hedeflerine ulaşmalarına olanak tanıyacak ve çok fazla CO2 emisyonuna ilişkin cezaların 2027'ye kadar uygulanmaması gereken bir değişikliği bu ayın ilerleyen günlerinde önermeyi planlıyor. Ayrıca, binek otomobiller ve hafif ticari araçlara ilişkin CO2 hedeflerinin revizyonu hızlandırılacak.
Yeni eko-etiketleme kuralları özellikle ilgi çekici: 2026'dan itibaren otomobillerde, üretim sırasında kullanılan malzemelerin kökeni ve ortaya çıkan CO2 emisyonları hakkında şeffaf bilgiler yer alacak.
AB dün ayrıca Çin'den ithal elektrikli araçlara yönelik olası ek tarifeleri de görüştü . Komisyon ithalatı yakından izleyecek ve gerekirse yeni anti-damping önlemleri uygulayabilecek. Avrupa otomotiv sektörüne yapılacak yabancı yatırımlara da daha sıkı şartlar uygulanabilir. Avrupalı olmayan yatırımcıların, Çin'in onlarca yıldır yaptığı gibi, AB şirketleriyle ortak girişimlere girmesi veya teknoloji transferi yapması gerekebilir; bu durumda yabancı üreticiler pazarda faaliyet gösterebilmek için yerel şirketlerle ortaklık kurmak zorunda kalacak.
AB aynı zamanda düzenlemeleri basitleştirme sözü verdi. Bu nedenle yeni modellerin homologasyon süresini kısaltmak amacıyla homologasyon yönetmeliğinde değişiklik yapılacak.
Komisyon ayrıca sıfır emisyonlu ağır vasıtaların kullanımını teşvik etmek için, sıfır emisyonlu kamyonların yol ücretlerinden muaf tutulması da dahil olmak üzere önlemler planlıyor. Ayrıca Avrupa'da üretilen sıfır emisyonlu otobüslerin pazara sunulmasını destekleyecek girişimler inceleniyor. Bir diğer kritik alan ise AB'nin özel önem verdiği ticari araç şarj altyapısının genişletilmesidir.
