Ev sahibi olmak işçilere hayal

Büyükşehirlerde işçi ve memur gelirlerinin önemli bir kısmının ev sahiplerine gidiyor. İşçilerin yarısından fazlasının kirada oturuyor. Temmuz itibarıyla kira giderlerini de içeren yıllık tüketici enflasyonunda konut harcamaları yüzde 19.1 artarken, aylık bazdaki artış yüzde 5 oldu.

Yayınlanma:
Güncelleme: 03 Eylül 2021 15:31
Ev sahibi olmak işçilere hayal

Son dönemlerde konut kiralarında yaşanan fahiş artışlar, özellikle büyükşehirlerde yoğunlaşan işçi ve memurların gelirlerinin önemli bir kısmını ev sahiplerine bırakmasına neden oluyor. Yarısından fazlası kirada oturan işçiler, özellikle üretimin yoğunlaştığı büyükşehirlerde kira baskısı altında. Memurun talebi ise konut yardımı.

Resmi verilere göre, temmuz itibarıyla kira giderlerini de içeren yıllık tüketici enflasyonunda konut harcamaları yüzde 19.1 artarken, aylık bazdaki artış ise yüzde 5 oldu. Konut harcamalarının toplam harcamalardaki payı TÜİK’e göre yüzde 15 olurken, sendikalara göre ise bu oran daha fazla. Ailelerde kira harcamalarının toplam gelire oranı 3’te 1’e, tek başına yaşayan çalışanlarda ise yarıya kadar çıkıyor. Ayrıca TÜİK’in ağırlıklı olarak yasal kira artışı üzerinden oluşturduğu kira endeksiyle, yeni kiraya verilen evlerin fiyatları arasında da makas bulunuyor.

Asgari ücret zammından fazla arttı

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi ile sahibinden.com internet sitesinin yaptığı araştırmaya göre, Türkiye genelindeki ortalama kiralık ilan metrekare değeri, 2020 Temmuz ayında 15.4 TL iken 2021 Temmuz’unda 19.8 TL oldu. Buna göre, metrekare başına yüzde 31.1 artan kiralık konut ilan değerleri, yüzde 21.5’lik asgari ücret zammından yaklaşık 10 puan fazla arttı.

'Rahatsız edici miktarlarda artışlar var'

Birleşik Metal-İş Başkanı Adnan Serdaroğlu, Milliyet’e yaptığı açıklamada, araştırma merkezlerinin yaptığı araştırmaya göre, işçilerin yüzde 50’sinden fazlasının kirada oturduğunu söyledi. Koronavirüs salgınının önceki dönemlerinde, üniversitelerin uzaktan eğitim yapması gibi nedenlerle konut piyasasının durağanlaştığını, ancak şu anda talebin yeniden arttığını dile getiren Serdaroğlu, “Bazı özel dönemlerde kira artışları böyle afaki oluyor. Bu yıl çok rahatsız edici miktarda artışlar var. 2 bin liralık kiraların 4-5 bin liralara çıktığını görüyoruz. Maksimum ile minimum arasındaki denge 2 katına çıkmış durumda” dedi.

'Kirada neyin maliyeti var?'

Milliyet'den Mithat Yurdakul'un haberine göre, Başta İstanbul olmak üzere pek çok fırsatçı ev sahibinin, mevcut kiracıları çıkarıp evlerini birkaç katı fiyatına kiraya verdiğini anlatan Serdaroğlu, “Şu anda, anında kiracı bulma durumu da çok talep yaratıyor. Geliri sınırlı olan işçi için yeni maliyet kapısı açılıyor. Toplu sözleşmelerde bu konulara spesifik olarak girmiyoruz. 1 yıl içindeki ücret kaybına bakıyoruz” dedi. Bu dönem gıda ve ulaşımın yanı sıra kiralarda da yüksek fiyatlar tespit ettiklerini dile getiren Serdaroğlu, “Normal dönemin çok üstünde artış oldu. Genel maliyet artışının dışında konjonktürel çıkarcı yaklaşımlar da var. Gıdada gübre ve mazot gibi maliyetler var. Kirada neyin maliyeti var?” dedi.

'Kiracılara sistem içinde destek olacak mekanizma yok'

Bir dönem konut kredilerinde faizlerin düşmesi nedeniyle pek çok kişinin ikinci, üçüncü, dördüncü evi aldığını anlatan Birleşik Metal-İş Başkanı Adnan Serdaroğlu, “İkinci, üçüncü evi alanlar, ilk evi alanlardan daha çok oldu. Krediyle evi alıp kiraya verdiler. Şimdi acısını çıkarıyorlar” şeklinde konuştu.

Özellikle İstanbul’da Kadıköy ve Beşiktaş gibi ilçelerde aşırı yüksek kira fiyatları tespit ettiklerini dile getiren Serdaroğlu, “Kiracılara sistem içinde destek olacak bir mekanizma yok. Fahiş fiyata bugüne kadar müeyyide uygulanmadı, seyirci kalındı. Biz daha toplu sözleşmelerden zam almadan, sanki zam yansımış gibi onun karşılığını alma derdine giriliyor” dedi.