Pasifik'te gerginlik sürüyor: Biden ve Şi görüşecek

Ukrayna ve Rusya savaşının beşinci ayında devam ettiği ve Çin ile ABD arasında Tayvan geriliminin ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin ziyareti konusu üzerinden kızıştığı döneme denk gelecek görüşmede, özellikle ekonomik rekabetin görüşüleceğinin altı çizildi.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Sözcüsü John Kirby Salı günü gazetecilere yaptığı açıklamada iki ülke arasındaki ekonomik rekabetin yönetilmesinin de görüşmenin odak noktalarından biri olacağını belirtti. Görüşmeye dair açıklamalarda bulunan Kirby ele alınacak konulara yönelik, "Tayvan'la ilgili gerginlikten Ukrayna'daki savaşa ve iki ülke arasındaki rekabeti, özellikle de ekonomik alanda, nasıl daha iyi yönetebileceğimize kadar her şey" açıklamasını yaptı. Kirby öte yandan "Bu uzun zamandır planlanan bir görüşme ve bu iki liderin konuşacağı oldukça sağlam bir gündem var" dedi.

"Tek Çin" politikası çerçevesinde ABD'nin Tayvan ile resmi diplomatik ilişkileri bulunmamakla birlikte, ABD yasalarına göre adanın kendisini savunmak için gerekli araçları sağlamakla yükümlü. Çin ve ABD arasında yaşanan Tayvan gerginliği, son dönemlerde ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Ağustos ayı başında ülkeye yapmayı planladığı ziyaret ile birlikte yeniden kızışmıştı.

Pelosi'nin ziyareti

Çin, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin, egemenlik iddiasında bulunduğu Tayvan'ı ziyaret etmesi halinde askeri karşılık verebileceği uyarısında bulunmuştu. Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Albay Tan Kıfey, yaptığı açıklamada, Çin tarafının Pelosi'nin Ada'yı ziyaretine karşı olduğunu birçok kez dile getirdiğini, ABD'den Tayvan'ın bağımsızlığı desteklemeyeceğine ilişkin taahhüdüne uymasını beklediklerini belirtti. Çin ordusunun herhangi dış müdahale ve Tayvan'ın bağımsızlığına yönelik plan karşısında ülkenin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumaya kararlı olduğunu vurgulayan Sözcü Tan, "Pelosi Tayvan'ı ziyaret ederse, Çin ordusu boş durmayacak" dedi.

82 yaşındaki Pelosi'nin nisan ayında Tayvan'a yapmayı planladığı ziyaret Covid-19'a yakalandığı gerekçesiyle iptal edilmişti. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, o günlerde Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaretinin "tek Çin" ilkesinin tanımladığı "kırmızı çizginin aşılması" anlamına geleceği uyarısında bulunmuştu.

Pelosi'nin uçağına müdahale endişesi

Beyaz Saray güvenlik yetkililerinin, olası riskler nedeniyle ziyarete karşı olduğu, ABD ordusunun Çin savaş uçaklarının Pelosi'nin uçağına müdahale ederek adaya inmesini engellemeye çalışabileceğinden endişe ettiği iddiası aktarılmıştı.

Çin-Tayvan sorunu

Çin'de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından çıkan iç savaşta Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949'da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kayşek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan'a yerleşip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarının Ada'da devam ettiğini ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.

Bu girişim, Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971'e kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda Çin'i temsil etmişti. 1950'ler ve 1960'larda çok sayıda ülkenin diplomatik ilişki tercihini Çin Cumhuriyeti'nden Çin Halk Cumhuriyeti'ne çevirmesinin ardından 1971'de BM Genel Kurulunda yapılan oylamada, Beijing hükümetinin Çin'in tek meşru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan'ın uluslararası örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmişti.

Beijing yönetimi, "Tek Çin" ilkesini benimseyerek Tayvan'ın kendi topraklarının parçası olduğunu savunuyor. Çin, boğaz ve çevresindeki askeri varlığının yanı sıra Tayvan'ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasına, BM'de ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor.

halktv.com.tr // Dış Haberler

Pasifik ziyaretleri ipleri gerdi... Çin'den ABD'ye: Beyin yıkama turu