Pestisit maruziyeti büyüyür: Kanser riski yüzde 150’ye kadar yükseliyor
Nature Health dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Peru’da tarımsal pestisit maruziyeti ile kansere yakalanma riski arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Araştırma, çevresel veriler, kanser kayıtları ve biyolojik örnekleri analiz ederek önemli bulgulara ulaştı.
“ULUSAL ÖLÇEKTE İLK KEZ İLİŞKİ KURULDU”
Fransız Sürdürülebilir Kalkınma için Ulusal Araştırma Enstitüsü (IRD) moleküler biyoloji araştırmacısı Stephane Bertani, “Ulusal ölçekte pestisit maruziyetini, artmış kanser riskine işaret eden biyolojik değişikliklerle ilk kez ilişkilendirebildik” dedi. Araştırmacılar, pestisitlerin gerçek yaşam koşullarındaki etkilerinin hala yeterince anlaşılmadığını ve bunun risk değerlendirmelerini zorlaştırdığını vurguladı.
RİSK YÜZDE 150 DAHA YÜKSEK
Ekip, Peru’da pestisit maruziyetinin ve belirli kanser türlerinin daha sık görüldüğü bölgeleri belirledi. Bu bölgelerde kansere yakalanma riskinin yüzde 150 daha yüksek olduğu tespit edildi. Çalışma, Institut Pasteur, Toulouse Üniversitesi ve Peru Ulusal Neoplastik Hastalıklar Enstitüsü iş birliğiyle yürütüldü.
RİSK ÜLKENİN ÜÇTE BİRİNE YAYILDI
Ekip, 2014–2019 yılları arasında pestisit yayılımını modelleyerek yüksek çözünürlüklü risk haritaları oluşturdu. Epidemiyolog Jorge Honles, bu haritaların maruziyetin en yüksek olduğu bölgeleri gösterdiğini aktardı. Orta ve yüksek riskli alanların ülkenin üçte birinden fazlasını kapsadığı ve pestisitlerin ekili alanlar dışına 30–50 kilometreye kadar taşındığı belirtildi.
150 BİNDEN FAZLA HASTA VERİSİ İNCELENDİ
Araştırmada, 2007–2020 yılları arasında tanı almış 150 binden fazla hastanın verileri kullanıldı. Pestisit haritalarıyla kanser kayıtları karşılaştırılarak önemli bağlantılar ortaya kondu.
ERKEN BİYOLOJİK DEĞİŞİMLER TESPİT EDİLDİ
Moleküler analizler, pestisitlerin hücre işlevlerini bozduğunu ve kanser gelişmeden önce ortaya çıkan erken biyolojik değişimlere yol açtığını gösterdi. Bu durumun, dokuları enfeksiyon, iltihaplanma ve çevresel stres gibi etkenlere karşı daha hassas hale getirebileceği ifade edildi.
HANGİ KANSER TÜRLERİYLE İLİŞKİLİ?
Araştırmaya göre pestisit maruziyeti, özellikle sindirim sistemi, akciğer ve deri kanserleriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca karaciğer kanserinin en yaygın alt türü olan hepatoselüler karsinom (HCC) ile de güçlü bağlantılar tespit edildi.
KARACİĞER “GÖZCÜ ORGAN” OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Çalışmada, kimyasalların metabolizmasında kilit rol oynayan karaciğerin, çevresel maruziyetin etkilerini erken gösteren bir organ olduğu belirtildi. Bazı bölgelerde pestisit maruziyeti ile karaciğer kanseri kümelerinin örtüştüğü gözlemlendi.
Yüzde 96’sında pestisit tespit edildi! Musluk suyu bile riskli bulundu
EŞİTSİZLİK VE ÇEVRESEL RİSKLER UYARISI
Araştırmacılar, pestisitlerin gıdalar, su ve ekosistemlerde yaygın şekilde bulunduğunu, bu nedenle maruziyetin izlenmesinin zor olduğunu vurguladı. Yoğun tarım, sınırlı sağlık hizmetleri ve sürdürülemez arazi kullanımı birleştiğinde çevresel ve sağlık risklerinin arttığı ifade edildi.
Uzmanlar, bu bulguların çevresel ve sosyal eşitliğin düzenleyici politikalara dahil edilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirterek, “çevresel etmenlerle tetiklenen kanserlerden kırılgan grupların korunmasının” önemine dikkat çekti.
