Peynirin tarihine yolculuk! Kars Peynir Müzesi

Kars'ta tarihi Süvari Tabyası'nda kurulan Türkiye'nin ilk tematik Peynir Müzesi, ziyaretçilerini yayla yaşamı ve peynir üretiminin geçmişine götürüyor. Müzenin en dikkat çeken parçalarından biri ise yaklaşık 120 yıllık, kollu bir süt çekme makinesi.

Gravyer, çeçil ve kaşar gibi birçok peynir çeşidinin üretildiği Kars, 2020 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve Anadolu Efes işbirliğiyle yürütülen “Gelecek Turizmde” projesi kapsamında dünyanın 18'inci peynir rotası ilan edildi.

Müze, ziyaretçilere hem bölgedeki yayla yaşamını hem de peynir üretim süreçlerini tanıtıyor. Endemik bitkilerle beslenen hayvanlardan elde edilen sütlerin güğümlerde toplanmasından, ahırlardan sofraya uzanan üretim süreci, çeşitli maket ve ekipmanlarla anlatılıyor.

Peynir üretiminin anlatıldığı bölümde yer alan Skoda marka, tamamen dökümden yapılmış kollu süt çekme makinesi de nostaljik görüntüsüyle ilgi çekiyor. Müzede ayrıca gravyer kesiminde kullanılan tel karıştırıcılar, rende makineleri ve diğer eski üretim araçları da sergileniyor.

Kars Peynir Müzesi Müdürü Yeşim Koç, 2022 yılında ziyarete açılan müzenin, Türkiye’nin tek tematik peynir müzesi olmasının yanı sıra alan açısından dünyanın en büyüğü olduğunu belirtti. Koç, “Peynir üretiminde kullanılan birçok eski aleti burada görebilirsiniz. Skoda marka süt makinesi ise müzemizin en özel parçalarından biri” dedi.

Skoda’nın günümüzde otomobil markası olarak tanındığını ancak 1900’lerin başında tarım makineleri üretimiyle başladığını hatırlatan Koç, “Bu krem seperatörleri o dönemde yaygın şekilde kullanılıyordu. Bugün hâlâ benzer makineler, özellikle kırsal bölgelerde hem manuel hem elektrikli olarak kullanılmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.