Aileler dikkat! Çocuklar için alarma geçilmesi gereken 12 davranış açıklandı

Türkiye peş peşe yaşanan okul saldırılarının şokunda. Salı günü Şanlıurfa'da yaşanan silahlı saldırının ardından Çarşamba günü Kahramanmaraş'ta 8. sınıf öğrencisinin yaptığı saldırılar sonucunda biri öğretmen dokuzu öğrenci 10 kişi hayatını kaybetti.

Peş peşe yaşanan faciaların ardından henüz hiçbir yetkilinin sorumluluk alıp istifa etmemesine tepkiler sürmeye devam ederken çocukları bu saldırılara iten sebepler tartışılmaya devam ediyor.

Devletin kanalında dahi olmak üzere dizi ve filmlerdeki bitmek bilmeyen şiddet sahneleri, sosyal medya grupları, savaş içerikli oyunlar derken farklı gruplar odağını birçok farklı konuya yöneltip sorunları çıkaran sebepleri sıralamaya devam ediyor.

ÇOCUKLARDA HANGİ DAVRANIŞLAR TEHLİKE İŞARETİ

Sebepler tartışılmaya devam ederken bu alanda uzman psikolog ve sosyologların konu hakkında detaylı açıklamalarına kulak verilmesi işaret ediliyor. Ailelere ise çocuklarını iyi izlemeleri tavsiye ediliyor.

Prof. Dr. Yelkin Diker Coşkun ve Doç. Dr. Elif Ulu ise, ailelerin çocuklarını gözetlemesi ve kendilerine 12 soru sormaları gerektiğini ifade ediyor. Hürriyet'te yer alan habere göre bu sorulardan birisine dahi evet cevabı verilmesi halinde derhal bir uzmanla görüşülmesi tavsiyesi veriyor.

Ailelerin kendilerine sorması gereken 12 maddelik soru listesi şu şekilde:

1- Çocuğunuz daha önce benimsediği dürüstlük, empati gibi ahlaki veya ailesel değerleri son dönemde reddetme eğiliminde mi?

2- Çocuğunuz içe kapanma davranışları gösteriyor mu? Öfke kontrolünde zorlanıyor mu, kendine zarar verme eğilimi var mı?

3- Akran ilişkilerini sizinle paylaşıyor mu? Sosyal iletişimi yeterli mi yoksa giderek yalnızlaşıyor mu?

4- Telefon ve internet kullanımını sınırladınız mı, yoksa bu konuda tamamen özgür mü? Ailesi olarak bu süreci ne kadar takip ediyorsunuz, gizli kalan bir durum olabilir mi?

5- Son zamanlarda okuldan şiddet, zorbalık ya da zorbalığa maruz kalma yönünde bir bilgilendirme aldınız mı?

6- Çocuğunuzun akran grubu içinde yalnızca bir kişiye aşırı duygusal bağımlılık ya da tam tersi hiç kimseye güvenmeme gibi bir ilişki örüntüsü var mı?

7- Çocuğunuz üzüntü veya hayal kırıklığı sonrasında kendini toparlamak için mesela bir ya da birkaç gün gibi bir süreden daha uzun süreye mi ihtiyaç duyuyor?

8- Sosyal çevreden tamamen kopuk, var olan arkadaşlıklarını ani ve gerekçesiz bitirmiş ya da sadece çevrimiçi etkileşimle sınırlı bir yaşamı mı var?

9- Aile içinde daha önce olmayan düzeyde yalan, gizlilik ya da manipülatif davranışlar gelişti mi?

10- Daha önce başarılı olduğu alanlarda belirgin ve açıklanamayan bir performans düşüşü ve dikkat dağınıklığı var mı?

11- Ölüm, intihar veya başkalarına zarar verme temalı sözel ifadeler, karalamalar, müzik ya da dijital içerik tercihlerinde belirgin bir artış fark ettiniz mi?

12- Ev içinde kesici aletler, ilaçlar veya başka potansiyel zarar verici nesnelerin gizlendiğine dair ipuçları var mı?

UYARI SİNYALİ: ÖZENTİLİK

Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatri Derneği Başkanı Prof. Dr. Neslihan İnal, çocukların saldırgan davranışların çoğu zaman özentilik ile başladığını ifade ediyor:

"Aile içinde, arkadaş çevresinde ya da yakın sosyal çevrede saldırgan davranış sergileyen bir modelin varlığı, çocuk için önemli bir risk faktörü. Çocukta öfke problemi bulunması ve kendine ya da çevresine zarar vermesi durumunda bu bir risk göstergesi olarak değerlendirilmeli. Saldırganlık bazı çocuklarda duygusal düzeyde, öfkesini kontrol edememe şeklinde ortaya çıkarken, bazı çocuklarda daha davranışsal ve duygusuz bir biçimde görülebilir. Bu durumlar olumsuz yaşam koşullarına maruz kalma ya da dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi sorunlarla ilişkili olabilir. Öfkenin yönetilememesi durumunda profesyonel destek alınması gerekiyor."

Prof. Dr. Neslihan İnal, çocukların saldırganlık gelişiminde çevresel faktörlerin etkili olduğuna dikkat çekti: