TÜİK açıkladı: Kadınlar iş dünyasında da eşit değil!

TÜİK’in (Türkiye İstatistik Kurumu) bu raporu, kadınların Türkiye’de sadece hayatta kalma mücadelesi vermediğini, aynı zamanda sistemli bir ekonomik dışlanma ile karşı karşıya olduğunu kanıtlıyor.

Nüfusun yarısını oluşturan kadınların istihdam oranı (%32,5), erkeklerin yarısına bile ulaşamıyor. Bu, milyonlarca kadının kendi cüzdanına sahip olamadığı, dolayısıyla şiddet ve baskı döngüsünden kaçamadığı anlamına geliyor.

Çalışan anneler dikkat: Emzirme ödeneği şartları nelerdir?

Özellikle 3 yaş altı çocuğu olan kadınların istihdamının %26,9’da kalması, devlet ve iş dünyasının kreş ve bakım yükümlülüğünü tamamen kadının omuzlarına yıktığı sonucuna götürüyor. Kadınlar daha uzun yaşıyor olabilir (%80,7 yıl), ancak sağlıklı yaşam süresinde erkeklerin gerisinde kalmaları, bu uzun ömrün hastalık ve yoksullukla geçtiğini gösteriyor.

KADININ ADI VAR, HAKKI YOK!

TÜİK’in "İstatistiklerle Kadın 2025" raporu, pembe tabloların aksine acı gerçeği ortaya koydu: Kadınlar nüfusun yarısı olmasına rağmen yönetimde yok sayılıyor, iş gücünden dışlanıyor ve ev içine hapsediliyor. Rapora göre; Türkiye’de yoksulluk riski altında yaşayan kadınların oranı erkekleri geride bırakırken, şiddete maruz kalmayan kadın neredeyse yok.

İSTİHDAMDA DEV UÇURUM

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları, kadınların çalışma hayatındaki dışlanmışlığını rakamlarla özetledi. 2024 yılında erkeklerin iş gücüne katılımı %72 iken, kadınlarda bu oran %36,8’de çakılı kaldı. İstihdam oranlarına bakıldığında tablo daha da vahimleşiyor; erkeklerin istihdamı %66,9 iken, kadınların oranı sadece %32,5.

Bölgesel eşitsizlikler ise uçurumu derinleştiriyor:

En Yüksek Kadın İstihdamı: %39,3 (Antalya, Isparta, Burdur)

En Düşük Kadın İstihdamı: %20,9 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)

BAKIM YÜKÜ KADINI İŞTEN KOPARIYOR

Devletin sosyal politikalarındaki eksiklik, anneleri iş hayatının dışına itiyor. Hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranı sadece %26,9. Aynı durumdaki erkeklerde bu oran %90,9’a fırlıyor. Bu veri, çocuk bakımının toplumsal bir görev değil, kadının "kariyer engeli" olarak görüldüğünü kanıtlıyor.

YÖNETİMDE CAM TAVANLAR YIKILMIYOR

"5 yöneticiden biri kadın" söylemi istatistiklere de yansıdı. Üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı sadece %21,5. Karar alma mekanizmalarındaki dışlanma Meclis’e de yansımış durumda; 592 milletvekilinin sadece 118’i kadın (%19,9). Borsa İstanbul’un dev şirketlerini kapsayan BİST 50 endeksinde ise yönetim kurullarında kadın oranı %18,3’te kalarak sermayenin de "erkek egemen" olduğunu bir kez daha gösterdi.

EKONOMİK VE PSİKOLOJİK ŞİDDET DURMUYOR

Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması’nın sonuçları ise dehşet verici. Kadınların maruz kaldığı şiddet türleri dağılımı şöyle:

Psikolojik Şiddet: %28,2

Ekonomik Şiddet: %18,3 (Bu şiddetin %66,5’i bizzat aile bireylerinden geliyor.)

Fiziksel Şiddet: %12,8

İsrarlı Takip ve Dijital Şiddet: Yükseköğretim mezunu kadınlarda daha sık görülüyor.

YOKSULLUK KADINLAŞIYOR

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, ekonomik krizin en çok kadınları vurduğunu belgeledi. 2025 yılında yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan kadınların oranı %30,1 iken, erkeklerde bu oran %25,6.

Kadınlar, erkeklerden daha düşük ücretlere, daha güvencesiz ve yarı zamanlı işlere (%18,3) mahkûm ediliyor.