Dünyanın en büyüğü olacak ama bir kişi bile binemeyecek

Radia adlı Amerikalı girişim, şimdiye kadar inşa edilmiş en büyük uçak olma yolundaki WindRunner projesini geliştiriyor. 108 metre uzunluğuyla bir futbol sahası kadar yer kaplayan bu dev uçağın tek amacı, karayoluyla taşınamayacak kadar büyük rüzgar türbini kanatlarını uzak ve erişilmesi güç bölgelere ulaştırmak.

KARAYOLUNUN SINIRLARI, HAVAYOLUNUN FIRSATI

Kara bazlı rüzgar enerjisi, küresel rüzgar gücü üretiminin yüzde 93'ünü karşılıyor. Ancak sektör ciddi bir lojistik sorunla boğuşuyor. En verimli türbin kanatlarının boyutları artık 90 metreyi aşıyor; oysa ABD karayolu yönetmelikleri köprü yüksekliğini yaklaşık 4,9 metreyle sınırlıyor. Bu kısıtlama, kara kurulumlarında kullanılabilecek türbin boyutlarını fiilen kısıtlıyor.

Radia CEO'su Mark Lundstrom durumu şu sözlerle özetledi: "Karaya açık deniz boyutunda bir rüzgar türbini kurabilirseniz kapasiteyi üç katına çıkarıyor, kilovat saat başına maliyeti ise üçte bir oranında düşürüyorsunuz."

7645 METRE KÜPLÜK KARGO HACMİ

WindRunner, üç Olimpik yüzme havuzuna eşdeğer 7645 metre küplük kargo hacmiyle 90 metreden uzun tek bir türbin kanadını taşıyabiliyor. Uçak pist gerektirmiyor; rüzgar çiftliği inşaat alanlarının yakınına inebilmek için dev lastiklerle donatılmış güçlü iniş takımları kullanıyor. Kokpiti bile başlı başına bir Gulfstream özel jetinin boyutlarına ulaşıyor.

ÇEVRE ELEŞTİRİLERİ VE SİYASİ RÜZGARLAR

Kerosen yakan devasa bir uçakla türbin taşımanın karbon ayak iziyle çeliştiği eleştirisi gündemdeki yerini koruyor. Radia, taşımacılığın bir rüzgar çiftliğinin toplam karbon ayak izindeki payının yalnızca yüzde 7 olduğunu, asıl emisyonların üretim aşamasında ortaya çıktığını savunuyor. Şirket ayrıca ilerleyen dönemde sürdürülebilir havacılık yakıtına geçmeyi planlıyor.

Siyasi cephede ise tablo daha belirsiz. Trump yönetiminin rüzgar enerjisi teşviklerini kısmaya yönelik politikaları sektörde tedirginlik yaratıyor. Lundstrom, 2029 olarak planlanan ilk uçuştan önce politika belirsizliğinin çözüleceğini umuyor. Yapay zeka veri merkezlerinin artan enerji talebinin rüzgar enerjisine yönelik yeni bir pazar açabileceğini de vurguluyor.

ASKERİ SEÇENEK

Radia, belirsiz politika ortamına karşı iş modelini çeşitlendirme yoluna gitti. Mayıs 2025'te ABD Savunma Bakanlığı ile anlaşma imzalayan şirket, WindRunner'ın helikopter, F-16 savaş uçağı ve ağır teçhizat taşımacılığındaki potansiyelini orduyla birlikte değerlendiriyor. Dünyanın daha önce bu unvanı taşıyan en büyük uçağı, Ukrayna yapımı Antonov An-225, Rusya ile savaşta tahrip edilmeden önce benzer askeri nakliye görevlerini üstleniyordu.