İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney kimdir
İran'da dini liderin seçiminden sorumlu Uzmanlar Meclisi, yaptığı yazılı açıklamada, "Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney'i Uzmanlar Meclisi üyelerinin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti'nin üçüncü lideri olarak belirleyip ilan ettiğini duyurur" ifadelerini kullandı. Meclis, ABD-İsrail saldırılarına rağmen lider seçimi çalışmalarının bugün gerçekleşen olağanüstü oturumla tamamlandığını bildirdi.
MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?
Mücteba Hüseyni Hamaney, 17 Eylül 1969'da Meşhed kentinde doğdu. Eski İran lideri Ali Hamaney'in ikinci oğlu olan Mücteba, 1979'da ailesinin Tahran'a taşınmasının ardından dini eğitimine Kum'daki İslam ilimler okulunda devam etti. İleri düzeyde fıkıh ve usul eğitimi alan Hamaney, bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen "içtihat dersleri müderrisliği" eğitimini de tamamlayarak müçtehit statüsü kazandı. Şii mezhebinde İslami ilimlerin en üst seviyesi kabul edilen bu eğitim, kişiyi başka bir din alimini taklit etme zorunluluğundan kurtarıyor.
ASKERİ VE SİYASİ GEÇMİŞİ
İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında İran'ın silahlı gücü Besic'in gönüllü üyesi olarak cephede bulundu. Resmi bir görevi olmamasına rağmen 2000'lerin ortalarından itibaren adı ulusal ve uluslararası medyada daha sık duyulmaya başlandı.
DOLAYLI ETKİSİ VE HALEFLİK İDDİALARI
Analistlere göre Mücteba Hamaney, İran siyasetinde özellikle dolaylı etkisiyle öne çıkıyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bazı komutanlarıyla ilişkileri olduğu, 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde rol aldığı, bazı atamalar ve siyasi koordinasyonlar üzerinde etkili olduğu ileri sürülüyor. Son yıllarda medyada babasının halefi olarak sıkça gündeme getirilen Mücteba Hamaney, genellikle medyadan uzak bir yaşam sürdü; kişisel hayatı hakkında kamuoyuna yansıyan bilgiler oldukça sınırlı.
İRAN LİDERİNİN YETKİLERİ NELER?
İran siyasi sisteminde Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, "liderlik makamı" tüm devlet organlarının üzerinde konumlanıyor. "Rehber" olarak adlandırılan lider, anayasal yetkilerle iç ve dış politikada son sözü söylüyor. İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olan lider, iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.
Son Dakika | İran Uzmanlar Meclisi yeni dini liderin Mücteba Hamaney olduğunu resmen duyurdu
SEÇİM SÜRECİ
Lider, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından 8 yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor. Meclise aday olacak kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken, Anayasayı Koruyucular Konseyi (AAK) tarafından da onaylanıyor. AAK'nin uygun görmediği kişiler Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.
Mücteba Hamaney kimdir? Mücteba Hamaney kaç yaşında?
NE OLMUŞTU?
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasında nükleer müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlatmıştı. İran da İsrail ile Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'deki ABD üslerine misillemelerde bulunmuştu. Saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetmişti. İranlı yetkililere göre saldırılarda 1332 kişi öldü.
(AA)
