'Kokuşmuş parmak' lakaplı meyve kolesterolden enfeksiyona, her derde deva
Güney Meksika'dan Amazon havzasına ve Karayipler'e uzanan tropikal ormanlarda yetişen Hymenaea courbaril, yerel halk arasında algarrobo, guapinol ve jatobá isimleriyle biliniyor. Olgun meyvesinin yaydığı keskin koku nedeniyle İngilizce konuşulan bölgelerde "stinking toe" yani "kokuşmuş parmak" lakabını almış.
Bitkinin yerel isimlerinden biri olan "algarrobo" doğrudan keçiboynuzu anlamına geliyor.. Her iki ağaç da baklagiller familyasına ait, meyve yapıları birbirine benziyor ve tohumlarından elde edilen sakız maddesi gıda endüstrisinde aynı amaçlarla kullanılıyor. Ancak tropikal kuzeni, besin değeri ve tıbbi potansiyel açısından keçiboynuzunun önüne geçebilecek özellikler taşıyor.
Kolombiya Lasallian Üniversite Kurumu'ndan gıda bilimci Luz María Alzate Tamayo liderliğindeki ekip, ağacın meyve, özsu, kabuk ve tohumlarını gıda ile tıp endüstrisi açısından kapsamlı biçimde inceledi. Kolombiya ve Brezilya'daki laboratuvarlarda yürütülen çalışmanın sonuçları Revista Lasallista de Investigación dergisinde yayımlandı.
LİF DEPOSU BİR MEYVE
Araştırmanın öne çıkan bulgusu bitkinin besin değeriyle ilgili. Ağacın olgun meyvesinden elde edilen unun 100 gramında 44 gram diyet lifi ve 11 gram protein bulunuyor. Bu rakamlar meyveyi bilinen lif kaynaklarının çoğunun önüne geçiriyor.
Olgun bir ağaç verimli bir yılda yaklaşık 100 meyve kapsülü üretebiliyor. Tamayo'nun araştırması bu ağacın gıda endüstrisi için nasıl güvenli doğal içerikler sağlayabileceğine odaklanıyor.
KOLESTEROLE KARŞI KLİNİK SONUÇLAR
Bitkinin sağlık etkileri yalnızca besin değeriyle sınırlı değil. Klinik deneylerde katılımcılara altı hafta boyunca günde 15 gram bitkiden elde edilen lif verildi. Sürenin sonunda katılımcıların LDL yani kötü kolesterol seviyesinde yüzde 10,5 oranında düşüş kaydedildi.
Bu sonuç bitkiyi "fonksiyonel gıda" kategorisine taşıyor. Fonksiyonel gıdalar temel kalori sağlamanın ötesinde kolesterol düşürme ve sindirim desteği gibi ölçülebilir sağlık yararları sunan ürünler olarak tanımlanıyor.
DONDURMANIZDA BİLE OLABİLİR
Her iki bitkinin tohumlarından elde edilen sakız maddesi galaktomannanlar, gıda endüstrisinde zaten yaygın biçimde kullanılıyor. Bu madde dondurmalarda buz kristali oluşumunu yavaşlatıyor ve yağ oranını düşürmeye yardımcı oluyor. FAO ve WHO Uzman Komitesi, bu sakızın onaylanmış kullanımlarda genel nüfus için belirlenmiş bir alım sınırı bulunmadığını açıklamış durumda.
Sentetik katkı maddelerine doğal alternatif arayışının hız kazandığı dönemde bu tür bitkisel stabilizatörler endüstri için giderek daha değerli hale geliyor.
GELENEKSEL TIPTAN LABORATUVARA
Brezilya ve Kolombiya'da halk arasında kronik öksürük, halsizlik ve sindirim sorunlarına karşı tonik olarak kullanılan bitki, laboratuvar testlerinde de bu geleneksel bilgiyi destekleyen sonuçlar verdi. Bitki özleri Staphylococcus aureus bakterisinin büyümesini düşük konsantrasyonlarda bile güçlü biçimde engelledi.
Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde yara iyileştirici ve karaciğer koruyucu etkiler de gözlemlendi. Ancak araştırmacılar bu bulguların tıbbi kullanıma dönüşmesi için insanlar üzerinde geniş çaplı kontrollü çalışmaların zorunlu olduğunu vurguluyor.
