İZSU açıkladı: İzmir barajları bir yılda 3 katına çıktı
Bir yıl önce bu tarihlerde Tahtalı Barajı yüzde 15'te can çekişiyor, Gördes ise yüzde 5'in biraz üzerinde tutunmaya çalışıyordu.
1 Nisan 2026 itibarıyla İZSU'nun açıkladığı aktif doluluk verileri o karanlık tablodan belirgin biçimde uzaklaştı; Tahtalı yüzde 43,79'a çıkarken Gördes yüzde 34,07'ye tırmandı.
İZSU uyardı: Geniş çaplı su kesintisinden 8 ilçe etkileniyor
BİR YILDA YAKLAŞIK 3 KATINA ÇIKTI
İZSU'nun 1 Nisan 2026 tarihli verilerine göre İzmir genelindeki barajların aktif doluluk oranları, Mart ayı boyunca süren yağışların katkısıyla yukarı yönlü seyrini korudu.
Kentin içme suyunun yaklaşık yüzde 44'ünü karşılayan Tahtalı Barajı'nda kullanılabilir su hacmi 125 milyon 687 bin metreküpe ulaştı. Geçen yılın aynı tarihinde bu miktar yalnızca 43 milyon metreküp civarındaydı; yani Tahtalı'daki su rezervi bir yılda yaklaşık 3 katına çıktı.
GÖRDES BARAJI’NDA BÜYÜK SIÇRAMA: 1 NİSAN’DA DOLULUK %34’Ü AŞTI
1 Nisan verilerine göre Gördes Barajı da dikkat çekici bir toparlanma sergiledi; geçen yıl yüzde 5,23'te seyreden oran, bu yıl yüzde 33'ün üzerine çıktı. 1 Nisan ölçümü ise Gördes'i yüzde 34,07 ile daha güçlü bir konuma taşıdı.
Küçük kapasiteli Ürkmez Barajı yüzde 100 dolulukla tam kapasitede çalışırken, Balçova yüzde 81,74 ve Alaçatı Kutlu Aktaş yüzde 67,75 oranlarıyla ek güvence sağladı.
1 NİSAN 2026 BARAJLARA GÖRE AKTİF DOLULUK ORANLARI
- Tahtalı Barajı: %43,79
- Balçova Barajı: %81,74
- Ürkmez Barajı: %100,00
- Gördes Barajı: %34,07
- Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %67,75
"BU YAZ SU SIKINTISI YAŞANMAYABİLİR"
DSİ 2. Bölge Müdürü Hüseyin Koray Bilgi, ocak ve şubat aylarındaki yağışların yer altı su seviyelerinde de belirgin artışa yol açtığını, Küçük Menderes ve Gediz havzalarındaki gözlem kuyularında seviyenin yükseldiğini belirterek kaynakların doğru kullanılması halinde bu yaz su sıkıntısı yaşanmayabileceğini ifade etti.
YER ALTI SULARINDA KRİTİK ARTIŞ: 20 METREYE KADAR YÜKSELDİ
Yağışların en önemli etkilerinden biri de yer altı su kaynaklarında görüldü. Küçük Menderes ve Gediz havzalarında yapılan ölçümlerde su seviyelerinde belirgin yükseliş kaydedildi.
Gözlem kuyularında su seviyesinin ortalama 5 ila 20 metre arasında arttığı belirtilirken, bu artışın yaz ayları öncesinde önemli bir kazanım olduğu ifade edildi.
BİR BARAJIN DOLULUK ORANI NE ANLAMA GELİR?
Baraj doluluk oranı rezervuarda biriken suyun, barajın tam kapasitesinin yüzde kaçına denk geldiğini gösterir. Mevcut su hacmi toplam kapasiteye bölünüp yüzle çarpılır.
Bu orana göre yağmur mu yağıyor, buharlaşma mı artıyor, şehir ne kadar su tüketiyor görebiliriz.
Büyük şehirlerde baraj doluluk oranı, musluktan akan suyun güvencesini gösteren en özet ve en somut rakamdır.
AKTİF DOLULUK İLE TOPLAM DOLULUK NEDEN FARKLI?
İZSU tablolarında iki farklı rakam dikkat çekiyor: toplam su hacmi ve kullanılabilir su hacmi. Toplam hacim rezervuardaki her damlayı sayar. Kullanılabilir hacim ise şehre gerçekten verilebilecek suyu oranını yansıtıyor.
Fark olarak görünen miktar "ölü hacim" denen kesitten kaynaklanıyor; barajın alt bölümünde biriken bu su, fiziksel ve teknik nedenlerle şebekeye aktarılamıyor. Su yönetimi söz konusu olduğunda toplam rakam göz yanıltıcı olabilir; gerçek tablo her zaman kullanılabilir hacimdir.
İZMİR BARAJLARI İÇİN GÜVENLİ DOLULUK SEVİYESİ NEDİR?
İzmir'de tek bir barajın oranına bakarak sistemi değerlendirmek yanıltıcı olabiliyor. Ürkmez yüzde 100, Balçova yüzde 87'de olsa bile Tahtalı kritik eşiğin altındaysa şehir risk altında demektir.
Uzmanlar Tahtalı için yüzde 50'yi yaz öncesi asgari güvenlik eşiği olarak çiziyor. Bu seviyenin altında yaz aylarının tüketim yüküyle baş etmek güçleşiyor; 2025 deneyimi bunu acı biçimde kanıtladı.
Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı için ise Çeşme yarımadasında turizm sezonuyla birlikte nüfusun 3-4 katına çıktığı düşünüldüğünde yüzde 50'nin altı ayrı bir alarm noktası sayılıyor.
BARAJLARDA SU AZALINCA NE OLUR?
İzmir bunun cevabını geçen yaz fiilen yaşadı. Tahtalı önce yüzde 13'e geriledi, ardından tek haneli seviyelere indi. 6 Ağustos'tan itibaren 13 ilçede her gece 23.00 ile 05.00 arasında kesintiler başladı ve bu uygulama aylarca sürdü.
Barajlarda doluluk oranı düştükçe sırasıyla suyun tazyiğinin azalması, planlı dönüşümlü kesintiler ve tarımsal sulama kısıtlamaları devreye giriyor.
Kritik noktanın çok altına inildiğinde ise son çareler gündeme geliyor; İZSU geçen yıl Gördes'in ölü hacminden su çekti, 20 yıldır kullanılmayan Güzelhisar hattını onararak sisteme bağladı, yer altı kuyularını yenileyerek kapasitelerini artırdı.
İZMİR BARAJLARI HANGİ AMAÇLARLA KULLANILIYOR?
Tahtalı kentin içme suyunun yaklaşık yüzde 44'ünü tek başına karşılıyor; Gördes ve Balçova da içme suyu amaçlı işletiliyor. Alaçatı Kutlu Aktaş ise çift işlevli; hem Çeşme yarımadasına içme suyu sağlıyor hem de sulama sistemini destekliyor.
Güzelhisar ağırlıklı olarak tarımsal sulamaya yönelik ama kriz dönemlerinde içme suyuna destek verebiliyor; nitekim 2025 krizinde bu hat yeniden devreye alındı.
Ürkmez ve Balçova küçük kapasiteli ama çabuk dolup çabuk boşalan yapılarıyla sistemi destekliyor; asıl belirleyici her koşulda Tahtalı olmayı sürdürüyor. (AA)
