Ev ve araba alımında yeni kısıtlamalar! 'Tek hak' dönemi geliyor
Bankaların yüksek kredi faizleri yüzünden ev ve otomobil hayali kuramayan milyonların yöneldiği tasarruf finansman sektörüne tavan fiyat sınırları ve sözleşme kısıtlamaları getirileceği iddia edildi.
Banka faizlerine alternatif bir model olarak öne çıkan ve her gün milyarlarca liranın devrettiği tasarruf finansman sektöründe kurallar yeniden belirleniyor. Faizsiz ve uzun vadeli yöntemlerle konut, iş yeri ile otomobil ihtiyaçlarını karşılayan sistem için yeni sınırlamaların yolda olduğu ileri sürüldü.
EN FAZLA BİR SÖZLEŞME
NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre; sektöre yönelik 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği iddia edilen düzenleme uyarınca, bir kişi en fazla 1 adet taşıt finansmanı sözleşmesi imzalayabilecek. Dolayısıyla aynı kişinin 2 veya 3 araç sözleşmesi yapmasının önüne geçilecek. Aynı şekilde bir kişinin sadece 1 adet konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi yapmasına izin verilecek. Toplam süreçte ise bir kişi en fazla iki aktif sözleşmeye (1 taşıt + 1 konut veya iş yeri) sahip olabilecek.
Finansman tutarlarına da üst limit getiriliyor. Düzenleme iddialarına göre; taşıt finansman tutarı en fazla 6 milyon 250 bin Türk Lirası, konut veya iş yeri finansman tutarı en fazla 62 milyon 500 bin Türk Lirası olarak belirlenecek. Bir tüketicinin tüm finansman sözleşmelerinin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin Türk Lirası sınırını aşamayacak.
TASARRUF FİNANSMAN SİSTEMİNİN ÇALIŞMA MEKANİZMASI
Yüksek faiz oranları uygulayan bankacılık sistemine alternatif olarak görülen tasarruf finansman şirketlerinde, nakit varlığı bulunan tüketiciler 6 aylık periyotta toplam tutarın yüzde 45'lik kısmını ödeyerek taşıt veya konut finansmanına erişebiliyor.
Sistemde hizmet bedeli haricinde bir ekstra ödeme talep edilmiyor. Şirketler talep edilen tutarın yüzde 7'si oranında hizmet bedeli alıyor. Örneğin 1 milyon liralık bir finansman talebi için 70 bin lira hizmet bedeli tahsil ediliyor. Devlete ödenmesi gereken tapu harcı, araç devir noter ücreti ve ipotek bedeli gibi yasal masraflar ise tüketici tarafından karşılanıyor.
YÜZDE 45 PEŞİNAT VE VADE HESAPLAMALARI
Sistemde otomobil alımları için en fazla 60 ay, konut alımları için ise en fazla 120 ay taksit imkanı tanınıyor. 1 milyon liralık bir araç satın alma senaryosunda ödeme planları ve hak ediş süreleri şu şekilde şekilleniyor:
12 Ay Vade: Peşinatsız seçenekte aylık taksit 83 bin 333 Türk Lirası oluyor. 6'ncı ayda toplam tutarın yüzde 45'i olan 450 bin Türk Lirası ödendiği için, geriye kalan 550 bin Türk Lirasını şirket 6'ncı ayın sonunda teslim ediyor.
24 Ay Vade: Aylık taksitler 41 bin 666 Türk Lirası seviyesinde gerçekleşiyor. Yüzde 45'lik ödeme tutarına 11'inci ayda ulaşılıyor ve kalan miktar şirketçe ödeniyor.
36 Ay Vade: Aylık ödeme tutarı 27 bin 777 Türk Lirası olurken, 16'ncı ayda gerekli yüzde 45'lik kısım tamamlanıyor.
48 Ay Vade: Aylık ödeme 20 bin 833 Türk Lirası seviyesine inerken, 22'nci ayda finansmanın kalan kısmı hak ediliyor.
60 Ay Vade: Aylık ödemeler 16 bin 666 Türk Lirası olarak hesaplanıyor ve 27'nci ayın sonunda araç alımı için kalan bakiye şirket tarafından veriliyor.
Yüzde 45'lik peşinat birikiminin 6 ay içinde ödenmesi zorunluluğu bulunmuyor; ödeme gücüne bağlı olarak bu tutar 24 veya 36 aya da yayılabiliyor.
PEŞİNATSIZ GİRİŞTE ENFLASYON VE SIFIR KAR PAYI RİSKİ
Sisteme peşinatsız ve uzun vadeli taksitlerle girilmesi durumunda, paranızın zaman değeri ve yüksek enflasyon sebebiyle satın alınmak istenen taşıt veya konutun fiyatı süreç içerisinde tırmanabiliyor. Ayrıca, katılım bankaları aylık yüzde 2,5 civarında kar payı ödemesi yaparken, tasarruf finansman şirketlerinde yatırılan taksitlere hiçbir şekilde kar payı verilmiyor. Bu nedenle 6 ayın sonunda yüzde 45'lik birikimi tamamlamak en rasyonel seçenek olarak değerlendiriliyor.
DÜZENLEME DEĞERLENDİRMESİ
Söz konusu yasal düzenleme iddialarını değerlendiren Adil Tasarruf Finansman A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Ekrem Yüksel şu ifadeleri kullandı:
"Bu düzenleme, tasarruf finansmanı sektöründe adet odaklı büyüme döneminden değer odaklı büyüme dönemine geçişin işaretlerinden biri. Artık önemli olan müşteriye mümkün olduğunca fazla sözleşme yapmak değil, müşterinin gerçek ihtiyacına uygun doğru finansman çözümünü sunmak. 1 Ekim itibarıyla getirilen düzenlemeyi, tasarruf finansmanı sektörünün büyümesini sınırlayan bir adım olarak değil, sistemin daha sağlıklı ve sürdürülebilir büyümesini sağlayacak bir çerçeve olarak değerlendiriyoruz."
Yüksel değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
"Burada özellikle dikkat çekici olan, konut ve çatılı iş yeri tarafındaki 62,5 milyon TL'lik üst limitin, araç tarafındaki 6,25 milyon TL'nin oldukça üzerinde olması. Bu da sistemin özellikle konut ve iş yeri ediniminde yüksek tutarlı finansman ihtiyacına cevap verme kapasitesinin korunduğunu göstermekte. Dolayısıyla biz bu düzenlemeyi 'daha az müşteri' ya da 'daha az finansman' olarak değil, müşteri başına daha doğru finansman, daha güçlü finansal disiplin ve daha kaliteli büyüme olarak yorumluyoruz. Son olarak önümüzdeki dönem şirketlerin rekabeti, müşteriye kaç tane sözleşme sattığı üzerinden değil; müşterinin ihtiyacını ne kadar doğru analiz ettiği, finansmana ne kadar hızlı ulaştırdığı ve tasarruf sürecini ne kadar iyi yönettiği üzerinden şekillenecek."
