İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç’in adını hiç duymayanlar da son mahareti sayesinde öğrenmiş oldu. Yurt dışından 30 Euro gümrük muafiyeti ile alışveriş yapma imkanının kaldırılmasını ‘müjde’ diye açıklayınca, kıyamet koptu. Özellikle 1500 TL’lik harcamaya bile göz dikmelerine gençler oldukça öfkeli.
Peki Avdagiç memleket ekonomisini ve ‘yerli tüccarları’ bu kadar düşünüyorken, acaba kendi yönettiği kurumun milyonlarca liralık bütçesini nasıl harcıyor? Bir şeffaflık var mı? Binlerce üyesi gelir-gider kalemlerinin ayrıntısını biliyor mu?
Uzatmadan yanıtlayalım: Hayır!
800 bini aşkın üyesi ile dünyanın en büyük ticaret odası olan İTO’nun resmi olarak aidat gelirine, bütçesine, gelir ve gider tablolarına ulaşmak mümkün değil. Lafta kamuya açık lakin, bulabilene aşk olsun!
İşte tam da Avdagiç’in milleti zıplatan yurt dışı alışverişle ilgili açıklamaları tartışılırken, yeni bütçenin görüşüldüğü 26 Aralık günü yapılan olağanüstü meclis toplantısına dair bazı ayrıntıları öğrendim. Kimi üyeler kürsüden kalem kalem harcamaların detayını sordu.
Sorular gerçekten dikkat çekici.
Bir kısmını madde madde aktarayım:
* İTO yönetimi 2025 yılında ‘hediyelik’ başlığı altında tam 30 milyon 598 bin lira harcamış. Kime alınmış onca hediye? Üyeler de sordu ama yanıt yok.
* Bayağı yüklü yurt dışı seyahat gideri var. Fakat esas dikkat çekeni “Diğer kişiler seyahat ve konaklama” başlığı altında yapılan harcamalar. İTO yöneticileri ve üyeleri dışında ‘diğer kişiler’ kim, o da belli değil. Toplantıya katılanlar da öğrenmek istemiş. Nitekim bu ‘diğer’ kişilerin konaklamasına 8 milyon, uçak biletine 9 milyon lira harcanmış.
* İTO’nun 2025’te düzenlediği panel ve seminerler için harcaması 4 milyon 64 bin lira olurken, bunlar için alınan danışmanlık hizmetlerine ödeme ise 21 milyon 23 bin lira. Yine kimden hangi firmadan, nasıl danışmanlık alındığı açıklanmadı.
* ‘Bilgiyi geliştirme’ başlıklı kalemin toplam maliyeti 126 milyon 584 bin lira. Yazılım için ödenen para 110 milyon lira. Her yıl yazılım alınıyor mu, belirsiz. İlginçtir yazlımın bir de ‘bakımı’ yapılmış ve ona da 14 milyon lira ödenmiş.
* Bir başka kalem ‘Bilginin ticarileştirilmesi.’ İTO bilgi satıyor fakat burada ödenen gelir değil gider. Onun tutarı da 90 milyon 899 lira. Peki bunca yatırımdan ne kazanılıyor? Elbette belirsiz.
* İlginç harcamalardan birisi de bütçede ‘garsonlar’ diye geçen kalem. Ne İTO yönetimi garsonlara 12 milyon 121 bin lira ödedi. Haklı olarak üyeler soruyor: “Bu nasıl bir harcama? İhtiyaç oldukça günlük hizmet mi alınıyor, bizim garsonumuz mu var? Şirketlerle mi çalışıyoruz?”
* Diğer bir kalem de ‘kamuoyu oluşturma harcaması.’ Tutarı 43 milyon 690 bin lira. Reklam mı verilmiş, kime verilmiş, kampanya mı düzenlenmiş; düzenlenmiş ise kimle çalışılmış, belli değil yine.
Ve en önemli harcamaya geldik. İTO bütçesinden geçen yıl Turizm Geliştirme ve Eğitim Vakfı'na (TUGEV) 90 milyon 825 bin lira gönderildi. Burayı biraz detaylandıralım…
TUGEV aslında 1984 yılında Vehbi Koç, Semahat Arsel, Mehmet Kemal Dedeman başta olmak üzere 17 kişi ve kurum beraber kurdu. İTO ile bağlantılıydı. Amaç o dönem yetersiz olan turizm konusunda eğitimli personel yetiştirmeye katkıydı. Sonradan hem devlet okullar açtı hem de turizmcilerin birlikleri bu konuda rol üstlendi.
Vakfın başkanı Şekib Avdagiç. Yönetiminde aynı zamanda İTO Başkan Yardımcısı olan turizmci Bahadır Yaşık da bulunuyor. Yani kendi yönetimlerindeki vakfa 90 milyon lira vermişler. Üyeler toplantıda paranın niye verildiğini, nasıl bir turizm çalışması yapıldığını sordular.
