Altın ve gümüş neden bir anda yükseldi?

7 Ağustos Cuma günü değerli metaller piyasasında oldukça sert yukarı yönlü hareketler kaydedildi. Altının ons fiyatı günü yüzde 2,4'lük artışla 4.342 dolar seviyesinde kapatırken, gün içinde 4.411 dolara kadar tırmanış gösterdi. Gümüş fiyatlarında ise yüzde 3,6 oranında bir artış yaşandı ve fiyat 64,27 dolara ulaştı.

CNBC-e'de yer alan habere göre, altın ve gümüşteki bu ralliyi tetikleyen ve aynı anda devreye giren beş temel piyasa dinamiği bulunuyor.

ABD İSTİHDAMINDA ŞOK DÜŞÜŞ VE FED BEKLENTİLERİ

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ekonomisinde istihdam verileri piyasa tahminlerinin çok uzağında kalarak adeta çakıldı. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından cuma günü açıklanan verilere göre, temmuz ayında 80 bin kişilik istihdam artışı öngörülürken, 23 bin kişilik bir istihdam kaybı yaşandı.

Bunun yanı sıra haziran ayındaki istihdam artışı 57 binden 20 bine düşürüldü. Mayıs ve haziran aylarını kapsayan toplam aşağı yönlü revizyon 103 bin seviyesine ulaşırken, iş gücü piyasasındaki bu keskin yavaşlama Fed'in azami istihdam hedefini yeniden gündemin ilk sırasına taşıdı. Zayıf gelen istihdam rakamlarının ardından Fed'in faiz artırma olasılığının düşmesi, ABD Hazine tahvil getirilerinde de gerilemeye yol açtı. Faiz getirisi olmayan altını elde tutmanın fırsat maliyetinin düşmesi, yatırımcıların bu değerli metale olan iştahını artırdı.

FED'İN FAİZ ARTIRIMI BEKLENTİSİ GERİLEDİ

İstihdam piyasasındaki kayıpların ardından piyasaların Fed'in para politikalarına yönelik beklentilerinde hızlı bir değişim gözlemlendi. CME FedWatch verileri incelendiğinde, Fed'in eylül ayında faiz artırımına gideceğine dair ihtimal perşembe günü yüzde 55 seviyesindeyken, cuma sabahı yüzde 40'a geriledi.

Yaklaşık altı haftadır yüksek enflasyon ve güçlü istihdam senaryosu üzerinden fiyatlanan faiz artışı beklentisi, temmuz ayındaki zayıf verilerle büyük ölçüde kırıldı. Faiz beklentilerindeki bu gerileme, ABD tahvil piyasasında reel getiriler üzerinde baskı oluşturdu. Böylece yatırımcılar açısından altının taşıma maliyeti azaldı. Piyasalardaki bu yeniden fiyatlama, altındaki tırmanışın en önemli hızlandırıcılarından biri oldu.

ÇİN'DEN ALTIN PİYASASINA GÜÇLÜ SİNYAL

Çin Halk Bankası (PBOC) verilerine göre, banka 2026 yılının temmuz ayında rezervlerine yaklaşık 20 ton altın ilave etti. Bu alımla birlikte Çin'in aralıksız altın alma serisi 21. aya uzarken, temmuz ayındaki bu miktar Ekim 2023 tarihinden bu yana görülen en yüksek aylık alım olarak kayıtlara geçti.

Altının ons fiyatının 4.000 dolar barajının üzerinde seyrettiği bir dönemde gerçekleşen bu hamle, merkez bankalarının yüksek fiyatlara rağmen altına olan taleplerini sürdürdüğünü gösteriyor. Çin'in bu istikrarlı alımları, rezerv çeşitlendirme ve doların ağırlığını azaltma stratejisinin sürdüğünün güçlü bir işareti olarak okunuyor.

GÜMÜŞTE ÇİFTE DESTEK

Cuma günü yüzde 3,6 oranında değer kazanan gümüş, altını geride bırakarak daha güçlü bir performans ortaya koydu ve altın-gümüş oranının yaklaşık 67:1 seviyesine düşmesine neden oldu. Bu değerli metal, düşük faiz beklentilerinin sağladığı itici gücün yanı sıra endüstriyel talepten de büyük destek buluyor.

Yapay zeka altyapıları, güneş panelleri ve elektrikli araç sektörlerindeki hızlı büyüme, gümüşe olan talebi artırırken piyasadaki mevcut arz açığını daha da derinleştiriyor. Gümüş piyasasının üst üste beşinci yılını da arz açığı ile tamamlaması beklenirken, 2026 yılında altıncı defa arz-talep dengesizliğinin oluşacağı tahmin ediliyor.

PETROL GERİLEDİ, ALTIN VE GÜMÜŞ DESTEK BULDU

Değerli metaller piyasasını yönlendiren bir diğer kritik gelişme ise Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik ve diplomatik temaslar üzerinden geldi. İranlı milletvekillerinin Umman'ın arabuluculuğunda hazırlanan anlaşma taslağını değerlendirmesi ve taraflardan gelen olumlu mesajlar, bölgedeki tansiyonun düşebileceğine yönelik umutları güçlendirdi.

Tansiyonun yumuşamasıyla birlikte petrol fiyatlarında oluşan risk primi de geriledi. Petrol fiyatlarının düşmesi, enerji kaynaklı enflasyon baskısını hafifletirken, Fed'in faiz artırımı yönündeki sıkılaşma beklentilerini de aşağı çekti. Bu durum, tahvil getirileri ve reel faizler üzerindeki baskıyı kırarak altın ve gümüşün cazibesini artıran bir faktör olarak öne çıktı.

PİYASALAR BUNDAN SONRA NEYE ODAKLANACAK?

Bahsedilen beş piyasa dinamiğinin aynı anda etkili olması, gümüş ve altında sert yükselişleri tetikledi. Fed'in 16 Eylül tarihindeki faiz kararından önce yayımlanacak olan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) verileri, bundan sonraki süreçte ABD Merkez Bankası'nın faiz rotasını belirleyecek ana unsurlar olacak.

Diğer taraftan Hürmüz Boğazı'ndaki diplomatik sürecin resmi bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği piyasalar tarafından yakından izlenecek. Bölgede tansiyonun kalıcı olarak düşmesi, enerji kaynaklı küresel enflasyon beklentilerini aşağı çekebilecek bir etken olarak takip ediliyor.