Son Dakika | Süreç yasası komisyondan geçti! 17,5 saat sürdü.. Tansiyon bir an bile düşmedi

İmralı Süreci kapsamında hazırlanan 12 maddelik çerçeve yasa teklifi, yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edildi. Görüşmeler boyunca milletvekilleri arasında sık sık tartışma yaşandı. Son bölümde İYİ Parti ve DEM Partili vekiller arasında gerilim çıkarken, İYİ Partililer oylama sırasında komisyonu terk etti.

Komisyondan geçen teklif ile ilgili sadece tek değişiklik yapıldı. Gazeteci Nergis Demirkaya'nın aktardığına göre; “PKK/KCK terör örgütünü ve BAĞLI BÜTÜN oluşumları” ifadesi, “PKK/KCK terör örgütünü ve "BUNUNLA BAĞLANTILI HER TÜRLÜ" oluşumları şeklinde değiştirildi

MADDE MADDE ÖZET

Komisyondan geçen teklifin öne çıkan hükümleri şöyle:

Uygulama için MGK kararı şart: Düzenleme, PKK/KCK ve bağlantılı yapıların fiili varlığına son verdiğinin ve tüm silah-mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bunu teyit eden MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla devreye girecek.

Hangi suçları kapsıyor? Örgüt kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, propaganda suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçları kapsamda olacak.

Bazı suçlar kapsam dışında: Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenip müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar soruşturma ve kovuşturmanın ertelenmesi kapsamına alınmayacak.

15 yıla kadar olan suçlarda 5 yıl erteleme: Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası olan suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl ertelenecek.

Daha ağır suçlarda 10 yıl erteleme: 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren kapsamdaki suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 10 yıl ertelenecek.

Zamanaşımı duracak: Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalar ve deliller de bu süre boyunca korunacak.

Malvarlığı Hazineye aktarılabilecek: Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri için tasfiye kararı verilecek ve bunlar Hazineye irat kaydedilecek.

Erteleme kararlarına itiraz hakkı olacak: Savcılık kararlarına karşı iki hafta içinde sulh ceza hakimliğine, mahkemelerin kovuşturmayı erteleme kararlarına karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

Yeni soruşturmalar Kurul iznine bağlanacak: MGK kararından önce işlenen ancak karar sonrasında soruşturulacak kapsamdaki suçlarda soruşturma başlatılması Kurulun iznine bağlı olacak.

Tutuklama ve adli kontrol yeniden değerlendirilecek: Erteleme kapsamındaki suçlardan tutuklu veya adli kontrol altında bulunanların durumları ilgili hakim ve mahkemelerce yeniden incelenecek. Şartlar oluşursa tedbirler kaldırılabilecek.

İstinaf ve Yargıtay'daki dosyalar bozulacak: Erteleme kapsamındaki suçlarla ilgili istinaf veya temyizde bulunan dosyalarda bozma kararı verilecek.

Erteleme kararları özel sisteme kaydedilecek: Bu kayıtlar yalnızca soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hakim veya mahkeme tarafından kullanılabilecek.

Erteleme süresinde yeniden terör suçu işlenirse hak kaybedilecek: Kişi erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlerse erteleme kaldırılacak, soruşturma veya kovuşturma devam edecek.

Süre suçsuz geçirilirse dosya kapanacak: Erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlenmezse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, davada ise düşme kararı verilecek.

Kesinleşmiş cezalar da ertelenebilecek: Kapsama giren suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet alanların infazı ise 10 yıl ertelenebilecek.

Kasten öldürmeden hükümlüler bu infaz ertelemesinden yararlanamayacak: Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005'ten önceki bazı ağır suçlardan müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet alanlar kapsam dışında kalacak.

Erteleme süresi sorunsuz tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılacak: Hükümlü, erteleme süresi boyunca yeni bir terör suçu işlemezse verilen ceza infaz edilmiş kabul edilecek.

Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki Kurul yönetecek: Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul alt komisyon kurabilecek: Bakanlık ve kurum temsilcileriyle gerekli görülen kişiler toplantılara davet edilebilecek. Örgüt nezdindeki sürecin ilerletilmesi için özel görevlendirmeler yapılabilecek.

Kurul süreci dönemsel olarak değerlendirecek: Örgütün tamamen tasfiyesi, silah bırakma süreci ve gözlem raporları düzenli olarak ele alınacak. Gerekirse yeni adli, idari veya yasal düzenleme talep edilebilecek.

Hak yoksunlukları kaldırılabilecek: Kurul gerekli görürse soruşturma, kovuşturma veya mahkumiyet nedeniyle doğan hak kayıplarının kaldırılmasını ilgili hakimlik veya mahkemeden isteyebilecek.

Hakların iadesi için bekleme süresi olacak: 5 yıllık ertelemede en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemede ise en az 3 yıl geçtikten sonra mahkumiyetten doğan hak yoksunluklarının kaldırılması talep edilebilecek.

TBMM ayrıca süreci izleyecek: Kurul, Meclisi düzenli olarak bilgilendirecek. TBMM bünyesinde ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulacak.

Silah ve mühimmat kayıt altına alınacak: Örgüt mensuplarının teslim ettiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, patlayıcı, araç, gereç ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Başvuru için 6 aylık süre verilecek: Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurulun görevlendirdiği kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek.

Görev alan kamu görevlilerine sorumsuzluk hükmü: Kanunun uygulanması kapsamında görev yapan kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacak.

PKK'nın silah bıraktığı hukuki altyapısını oluşturması amacıyla hazırlanan ve 367 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na sunulan teklif, Adalet Komisyonu'nda ele alındı.

Komisyon toplantısı daha başlamadan salon önünde gerginlik yaşandı. Milletvekilleri ve gazetecilerin yoğun ilgisi nedeniyle küçük kalan salonda bazı katılımcılar ayakta kaldı. Tartışmaların yatışmasının ardından görüşmeler dün (7 Ağustos) saat 15.30'da başladı.

Murat Karayılan süreç yasasından yararlanabilecek mi? Akın Gürlek açıkladı

İYİ Parti ve DEVA Partisi, teklifin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle önerge verdi. Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerde ise özellikle İYİ Partili ve MHP'li milletvekilleri arasında sık sık sözlü tartışmalar çıktı.

Adalet Komisyonu Başkanı ve AKP İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel'in maddelere geçmek istemesine İYİ Partili vekiller tepki gösterdi. Görüşmelerin ilerleyen saatlerinde tartışmalar büyüdü, milletvekilleri birbirlerinin üzerine yürüdü. Toplantının 12'nci saatinde görüşmelere ara verildi.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmeler yaklaşık 13 saat sürdü. Ardından maddelerin görüşülmesine geçildi.

KOMİSYON BAŞKANI VE İYİ PARTİLİ VEKİL ARASINDA GERGİNLİK

Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, teklifin tamamının kabul edildiğini, maddelere geçilmesi gerektiğini söyleyince ortalık gerild

İYİ Partili Rıdvan Uz, bir anda öfkelenerek sırasından çıktı. Uz, Yüksel'e doğru yürüdü. İYİ Partili Uğur Poyraz ve diğer vekiller araya girdi.

DEMİRTAŞ TARTIŞMASI

Görüşmeler sırasında eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş üzerinden de tartışma yaşandı. ttı:

YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, Bu yasa teklifinin oldukça özensiz olduğunu söyleyip. 'Selahattin Demirtaş'ın çıkmış olması gerekirdi.' dedi.

DEM Partili Saruhan Oluç da bir anda ayağa kalkarak ‘Demirtaş üzerinden kurmayın cümlelerinizi. O bizim yoldaşımız.’ diye bağırdı.

TÜRKEŞ VE MHP'Lİ BÜLBÜL ARASINDA SERT ANLAR

Komisyon görüşmelerinin en gergin anlarından biri de İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş ile MHP Sakarya Milletvekili Muhammed Levent Bülbül arasında yaşandı.

Türkeş Taş, teklifin komisyonda bir gün içinde sonuçlandırılmak istenmesine tepki göstererek, "Neden bu kanunun bir günde bitmek zorunda olduğunu anlamıyorum. Niye bu kanunun komisyondaki görüşmeleri sadece bir güne sığmak zorunda? Bunu anlamakta güçlük çekiyorum. Çünkü kanun yapmak ciddi bir iştir, ciddi bir meseledir. Üzerinde kafa yorulması gereken, bizim düşünmemiz gereken bir meseledir" dedi.

Türkeş Taş, babası ve MHP'nin kurucu Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in siyasi mirasının kullanılmasını da eleştirdi:

"Ayrıca babam Başbuğ Alparslan Türkeş'in istismarını reddediyorum. Hiç kimse Milliyetçi Hareket Partisi'nin 1969 yılından bugüne kadar istikrarlı biçimde aynı siyaseti yaptığını söyleyemez. 1997'de Türkeş'in yaptığı siyaset bitmiştir. Yeni gelen liderine saygımız vardır. Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır; biz onun yoğurt yiyişine bir şey diyemeyiz. Ama Türkeş'in yoğurt yiyişiyle bugünkü siyaseti aynı kefeye koyamazsınız. Kendi yaptıklarınızı da Türkeş'i kullanarak aklayamazsınız"

Türkeş Taş'ın, "Kendi yaptıkları pislikleri de Türkeş'i kendine çamaşır suyu yaparak aklayamaz" sözlerine MHP'li Bülbül sert tepki gösterdi.

"Sen ağzını topla, pislik sensin. MHP Lideri'nin yaptıklarına pislik diyemezsin" diyen Bülbül'e Türkeş Taş, "Ben Genel Başkan'a pislik falan demedim" karşılığını verdi.

BÜLBÜL MASAYA YUMRUK ATTI

Tartışmanın büyümesi üzerine Bülbül, "Seni bu dünyada kimse tehdit etmesin diye biz mücadele veriyoruz" diyerek masaya yumruk attı.

İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın ise "Sen ne yapıyorsun?" diyerek tepki gösterdi. Bunun üzerine ayağa kalkan Bülbül, Dalgın'ın üzerine yürüdü.

İYİ Partili ve MHP'li milletvekilleri araya girerek fiziki müdahaleyi önledi. Bülbül daha sonra komisyon salonundan çıkarıldı. Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, yaşanan gerginliğin ardından görüşmelere kısa süre ara verdi.