Seçmenler neden AKP'den kopuyor? Araştırma direktörü tek tek anlattı

Türkiye’de seçmen davranışındaki değişim, peş peşe yayımlanan anketlerle yeniden gündeme gelirken, Ank-Ar Direktörü Mert Uzunsoy, seçmenlerin yaş gruplarına göre siyasi tercihlerini değerlendirdi. Uzunsoy, AKP’nin son seçimlerde yaşadığı oy kaybının nedenlerinden birinin emeklilerin yaşam standardındaki gerileme olduğunu söyledi.

YENİ Parti sözcüsü masalarına gelen anket sonuçlarını açıkladı

EMEKLİLERİN ETKİSİ

T24'e konuşan Uzunsoy Türkiye’de yaklaşık 64 milyon seçmen bulunduğunu belirtip, seçmen kitlesinin yaşlandığına dikkat çekti. Türkiye’de seçmen yaşının şu anda 42 civarında olduğunu söyleyen Uzunsoy, bunun 45 yaş ortalamasına doğru ilerleyeceğini ifade etti.

Emekli olduktan sonra köye yerleşmişti! Traktörün altında can verdi

Uzunsoy, yaş gruplarına göre siyasi tercihlerin farklılaştığını belirterek AKP’nin oy kaybıyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

“Son seçimlerde AKP'nin oy kaybetmesinin nedenlerinden biri bu. Emekliler hayal kırıklığı yaşadı, yaşam standardını koruyamadı ve bu partiden uzaklaştı.

Türkiye'de yaşlı seçmenler, yani 65 yaş üzeri olanlar genellikle muhalif olarak değerlendirilebilir bu nedenle. İktidar partisini tercih edenlerin önemli bir bölümü ortayaşlı, yani 33- 54 yaş aralığındaki kesim.

Bunlar aktif çalışma hayatının içindeler, daha fazla çalışarak yaşam kalitelerini arttırma umutları var. Ailede birden fazla kişinin çalışabiliyor olması da yaşam standardını belli bir düzeyde tutmaya katkıda bulunuyor.

Seçmenlerin ağırlık noktasını oluşturan bu kesimin yönelimlerinde 1980'lerin, 90'ların etkisi de var. 12 Eylül sonrası Türkiye'sini yaşadı bu kuşak. İktidarın, gücün yanında konumlanma arzusu güçlü.

Bazı veriler, bu sebeple bu yaş aralığındaki seçmenin sağ görüşe yatkınlığını ortaya koyuyor.”

GENÇ SEÇMENİN TERCİHİ DEĞİŞİYOR

Uzunsoy, genç seçmenlerde ise Zafer Partisi'nin dikkat çekici bir çekim merkezi olduğunu söyledi. 18-29 yaş arasındaki gençlerin partinin genel oyunun üçte ikisini oluşturduğunu belirten Uzunsoy, gençlerde milliyetçi ve Atatürkçü kimlik tanımlamalarının da yükseldiğini ifade etti.

“Önceleri her yaştan seçmene kendilerini siyasi olarak nasıl tanımladıklarını sorduğumuzda yüzde 25'i "Atatürkçülük" derlerdi; milliyetçilik yüzde 15 civarında kalırdı. Son dönemde bu oran, yüzde 33 Atatürkçülük, yüzde 21-22 de milliyetçilik olarak ortaya çıkıyor. Milliyetçilik tanımlamasındaki bu 7-8 puanlık yükseliş daha çok gençlerin tercihiyle oluyor.”

GENÇLER MUHALEFETE YÖNELİYOR

Uzunsoy, genç seçmenin geçmişte de muhalif olduğunu ancak bunun daha çok AKP karşıtlığı ve protestolar üzerinden ortaya çıktığını belirtti. Son dönemde ise gençlerin muhalefet içerisinde belirli bir siyasi çatıya yöneldiğini söyledi.

“CHP-Yeni Parti açısından bakarsak; geçmişte gençler çok küçük bir pay sahibiydi bu partilerin oy oranında.

2024 ve sonrasında, Özgür Özel- Ekrem İmamoğlu ikisi ile birlikte bu oran değişmeye başladı. Bunda diploma iptali ve Saraçhane mitingi çok etkili oldu.

Şöyle açıklanabilir: "Diploma" deyince orta yaş üstü ya da emekliler için olumsuz bir çağrışım olmaz ama gençler için bu önemlidir; ya onu edinmek için çaba gösteriyordur ya da ter akıtmış ve diploma sahibi olmuştur.

Bunun iptali riski gençleri tedirgin etti ve pozisyon almaları konusunda tetikledi. Aslında gençler hep muhalifti ama bu genelde AKP karşıtlığı olarak protesto gösterilerinde ortaya çıkıyordu.

Gezi protestoları bunun en iyi örneğidir. Şimdi, bu ikilinin liderliği ve yaşanan olaylar, gençler açısından bir siyasal çatıya yönelmeyi cazip hale getirdi. Son aylarda özellikle Yeni Parti'yi destekleyen iki büyük gruptan biri gençler oldu.”

Uzunsoy, gençlerin Yeni Parti'ye yöneliminin tek başına diploma tartışmasıyla açıklanamayacağını belirterek, genç yönetici kuşağı ve Ekrem İmamoğlu faktörüne de dikkat çekti:

“Bu biraz konjonktürel bir durum. Diploma tedirginliği ile partide genç bir yönetici kuşağın olması buluştu. Yani gençler İmamoğlu ile "gelecek" bağlamında kendilerini ortaklaştırdılar. O zamanki CHP yönetimi de bu süreci mitinglerle iyi yönetti ve gençleri kendine doğru çekebildi. İmamoğlu'nun Cumhurbaşkanlığı adaylığı için yapılan ön seçime ve dayanışma seçimine gençler yoğun ilgi gösterdi, bu partiyle bağ kurmalarını kolaylaştırdı.”

“GENÇLER ATATÜRK'Ü YENİDEN KEŞFEDİYOR”

Uzunsoy, gençlerin genel siyasi eğiliminin geleceğe ilişkin kaygılarla şekillendiğini belirterek, Atatürk'e yönelik ilginin de özellikle gençlerde yeniden yükseldiğini söyledi.

“Giderek otoriterleşen bir ülkede gençlerin tedirgin olması olağandır. Çünkü gelecek kaygısı gençlerde daha çok. Bu durum, siyasal tercihlerini, oy verme edimini de aşarak belirliyor. Şunu söyleyebilirim: Atatürk'ün yaşarken gördüğü değer, bugün özellikle genç kesimde yeniden can buluyor. Bayramlarda, 10 Kasımlarda Anıtkabir'e gidenlerin sayısının sürekli artması bile tek başına bunu gösterir. Gençler de Atatürk'ü yeniden keşfediyor.”