2000 yıllık meyve asırlarca bekledi şimdi dünya pazarını sallıyor!

2000 Yıllık Mirasın 48,2 Milyon Euroluk İhracat Zaferi

Azerbaycan, yaklaşık iki bin yıldır kültürünün, bolluğunun ve refahının sembolü olan narı, petrol dışı ekonomisinin en stratejik ihracat kalemlerinden birine dönüştürüyor. Ülke, geçtiğimiz yıl ihraç ettiği taze nar ve katma değerli nar ürünleriyle 48,2 milyon euro gelir elde etti. Bu başarıyla birlikte Azerbaycan; İran, Türkiye ve İspanya gibi dünyanın en dev üreticilerinin arasındaki yerini her geçen gün çok daha sağlam ve kalıcı hale getiriyor.

23 Bin Hektarlık Dev Sahada 200'den Fazla Yerli Çeşit

Ülke genelinde 23.000 hektarlık geniş bir alanda 200'den fazla yerli nar çeşidi yetiştiriliyor. Üreticiler bu meyveleri sadece taze olarak pazarlamakla kalmıyor; taze meyve suyu, konsantre, nar şarabı ve yüksek değere sahip nar çekirdeği yağı gibi ürünlere dönüştürüyor. Hazırlanan bu zengin ürün yelpazesi, Basra Körfezi ülkelerinden Asya pazarlarına kadar uzanan 26 farklı ülkeye ihraç ediliyor.

Küresel Pazarda Fark Katan Eşsiz Nar Çeşitleri

Azerbaycan Nar Üreticileri ve İhracatçıları Birliği Başkanı Farhad Garashov, Avrupa Birliği kurallarıyla uyumlu bitki sağlığı standartları ile coğrafi konumun büyük bir rekabet avantajı sağladığını belirtiyor. Sektörün uluslararası pazarda fark yaratmasını sağlayan en ünlü çeşit ise ince kabuğu, bol sulu yapısı ve dengeli tatlı-ekşi tadıyla Guloysha çeşididir. Bunun yanı sıra Valas, Shah Nar, Nazik Gabiga ve Bala Mursala gibi özel çeşitler de küresel alıcıların dikkatini çekiyor.

Taze Meyveden Çekirdek Yağına: Yüksek Katma Değerli Dönüşüm

İhracatta hâlâ taze nar baskın rol oynasa da meyve suları, konsantreler ve çekirdek yağları gibi işlenmiş ürünlerin payı hızla artıyor. Soğuk depolama, modern işleme ve lojistik alandaki yatırımlar sayesinde ürünler yıl boyunca piyasaya sunulabiliyor. Tarımsal İnovasyonlar Merkezi Direktörü Anar Caferov, Azerbaycan tarımının artık sadece ham üretimi artırmaya değil, yüksek katma değere sahip tanınabilir küresel markalar yaratmaya odaklandığını vurguluyor.

İklim Krizinin Vurduğu Darbe ve %20’lik Verim Kaybı

Tüm bu ticari başarılara rağmen, iklim değişikliği üreticilerin önündeki en büyük tehditlerden biri haline geldi. 332 hektarlık nar bahçelerini yöneten Az-Granata operasyon direktörü Yusif Lazgiyev, bu yıl yaşanan soğuk ve yağışlı havanın ağaçların ikinci çiçeklenme dönemini engellediğini açıklıyor. Bu durum toplam rekoltede %15 ila %20'lik bir düşüşe, nar şarabı üretiminde ise geçen yıla göre %30 ila %40'a varan bir azalmaya yol açtı.

Geleceğin Güvencesi: Dijital Su Yönetimi ve Damla Sulama

İklim koşullarının getirdiği verim kaybı ve su stresi, sektörde teknolojik bir dönüşümü zorunlu kıldı. Üreticiler ve tarım işletmeleri, su kaynaklarını daha verimli kullanmak adına geleneksel yöntemleri bırakarak damla sulama sistemlerine ve dijital su kaynakları yönetim altyapılarına yönelik yatırımlarını hız kesmeden artırıyor.

UNESCO Tescilli Festival ile Uluslararası Pazarlama Gücü

İhracatın ve kültürel mirasın tanıtılmasında her yıl düzenlenen Göyçay Nar Festivali hayati bir rol üstleniyor. On binlerce ziyaretçiyi ve uluslararası alıcıyı ağırlayan festival, 2024 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi'ne dahil edildi. Garashov'a göre bu tescil, narın sadece kültürel değerini teyit etmekle kalmıyor, "Azerbaycan’da Üretilmiştir" imajını güçlendirerek ürünlerin dünya pazarındaki yerini perçinliyor.