Buğdayda rekor umudu: Son yağışlar sevindirdi

Ulusal Hububat Konseyi (UHK) Başkanı Yaşar Serpi, geçen yıl hububat sektöründe iklim risklerinin belirgin şekilde hissedildiğini, özellikle düzensiz yağış dağılımının verimi etkilediğini ve bazı bölgelerde kritik dönemlerde yeterli yağış alınamaması nedeniyle kayıplar yaşandığını söyledi.

Yaşar Serpi, 2024-2025 üretim sezonunda Türkiye'de hububat üretiminin yüzde 12,3 azalarak 34,2 milyon ton civarında gerçekleştiğini belirterek, "Önceki sezona göre buğday üretimi yüzde 13,7 azalarak 17,9 milyon ton, arpa üretimi yüzde 25,9 azalışla 6 milyon ton, çavdar üretimi yüzde 20,9 gerileyerek 203 bin ton ve yulaf üretimi yüzde 26,3 düşerek yaklaşık 288 bin ton civarında gerçekleşti. Mısır üretimi ise yüzde 5 artarak 8,6 milyon tona ulaştı." dedi.

Serpi, sulu tarım yapılan bölgelerde kayıpların sınırlı kaldığını, kuru tarım alanlarında ise dekarda verim düşüşleri ve kalite farklılıklarının görüldüğünü belirtti. Arz güvenliğinde kritik bir sorun olmadığını vurgulayan Serpi, iklim riskinin artık yapısal bir unsur haline geldiğini kaydetti.

Üretim planlamasının değerli olduğunu, bu modelle iklim değişikliğine uyumlu ürün desenlerine yönelik destek modellerinin ortaya konulduğunu vurgulayan Serpi, sözlerine şöyle devam etti:

Kuraklığın yoğun hissedildiği bölgelerde üreticiler risk dağıtma eğilimi göstermişlerdir. Özellikle sulu tarım arazilerinde ürün karlılığı yıllara bağlı olarak ürün deseninde bazı kaymalara neden olabiliyor. Bunun en güzel örneğini Çukurova ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde pamuktan mısıra, bazen mısırdan pamuğa kayışta görüyoruz. Ayrıca bakanlığın uygulamaya koyduğu üretim planlaması ve yeni destekler kapsamında başta Konya olmak üzere su kısıtı olan bölgelerde buğday ve arpa ekimine kayışı artırdığını söyleyebiliriz. Buğday ekim alanlarında bazı bölgelerde yüzde 10-15 oranında bir artış olmuştur. Üretici artık tek ürüne bağlı kalmak yerine daha temkinli bir planlama yapıyor. Temel yaklaşımımız, ekim alanlarını artırmanın yanında birim alandan daha yüksek ve kaliteli verim elde edilmesine odaklanmaktır.

Serpi, geçen yıl yaşanan zirai donun hububat ve baklagillere etkisinin sınırlı kaldığını, bunun üreticiler için bir avantaj olduğunu söyledi. Ancak iklim oynaklığının arttığını belirten Serpi, üreticileri önlem almaya çağırdı. Bölgeye uygun ve soğuğa dayanıklı çeşitlerin seçilmesi, ekim zamanının doğru planlanması, dengeli gübreleme ile bitkilerin stres direncinin artırılması ve TARSİM sigortasının yaptırılmasının önemine vurgu yaptı.

Serpi, buğday ekim alanlarının artmasının yanı sıra 2025-2026 üretim sezonunda alınan güzel yağışlar ve özellikle karın geçen sezonun ardından mevsim normallerine yaklaşmasıyla olumlu bir döneme girdiklerine işaret ederek, tüm Türkiye'de bitki çıkışlarının güzel olduğunu söyledi.

Şu aşamada rekolte beklentisini belirleyecek en kritik dönemin ilkbahar olacağını belirten Serpi, "Şubat-mart yağışları ve nisan-mayıs sıcaklık seyri belirleyici olacak. İnşallah ilkbahar yağışları mevsim normalleri civarında gerçekleşir ve başaklanma döneminde aşırı sıcak yaşanmazsa buğdayda yeniden rekor üretim miktarlarını konuşuruz. Yağışın miktarından çok zamanlaması önemli. Dolayısıyla şu an için temkinli ama iyimser bir tablo çizmek mümkün." ifadelerini kullandı.

Ankara'nın tarım cenneti Ayaş'a sanayi hançeri! Nükleer atıkları da 'değerlendireceklermiş'

Serpi, nisanda Konya’da gerçekleştirilecek "UHK Hasat Öncesi Hububat Kongresi" hakkında bilgi vererek, kongrede ağırlıklı olarak “iklim riski”, “arz güvenliği” ve “sürdürülebilir üretim” konularının ele alınacağını söyledi.

Kongrede, sektör temsilcileri, akademisyenler ve kamu otoritelerinin bir araya gelerek hem 2025'in değerlendirmesini hem de 2026'ya yönelik risk senaryolarını masaya yatıracağını vurgulayan Serpi, "Özellikle su yönetimi, verimlilik artışı, yeni çeşit geliştirme çalışmaları ve piyasa istikrarı konularının ön planda olacağı bir atmosfer öngörüyoruz. Kongre, sadece hasat öncesi tahminlerin konuşulduğu bir platform değil, stratejik yol haritasının tartışıldığı önemli bir buluşma noktası olacak. Sektörün tüm paydaşlarının bir araya geleceği kongremizin oturum konuları ve programı ilerleyen günlerde duyurulacak." ifadelerini kullandı.