Kuryeler sisteme dahil ediliyor: Sigorta primleri otomatik kesilecek
İktidarın, yeni bir düzenleme üzerine çalıştığı öğrenildi. Algoritma üzerinden iş dağıtan yerli ve uluslararası dijital platformlarda görev yapan motokurye, kargo ve yemek dağıtımı gibi hizmet sunan çalışanlar için kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlandığı belirtildi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen bu çalışma ile dijital platform çalışanlarının hukuki statüsü ilk kez net bir kanuni çerçeveye oturtulacak.
İŞ İLİŞKİSİ TANIMLANACAK
Dijital platform iş modeli; internet tabanlı sistemler üzerinden müşteri, platform sağlayıcı ve hizmet veren çalışanın bir araya geldiği ulaşım, lojistik ve yemek dağıtımı gibi alanları kapsıyor. Mevcut Türk hukukunda bu çalışanların "işçi mi yoksa bağımsız çalışan mı" olduğuna dair özel bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle yüz binlerce çalışan için hukuki belirsizlik yaratıyordu. Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın haberine göre yeni düzenleme ile bu kişilerin iş ilişkileri tanımlanarak hak kayıplarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
PRİMLER KAYNAĞINDAN OTOMATİK KESİLECEK
Düzenlemenin en kritik maddelerinden biri, özellikle esnaf kuryeler için büyük bir sorun olan sosyal güvenlik primleri konusu.
Kuryelerin yaş sınırında değişiklik
Mevcut sistemde BAĞ-KUR (4/b) kapsamında olan ancak prim borcu nedeniyle sağlık ve emeklilik haklarından yararlanamayan çalışanlar için primler, ücret ödenmeden önce doğrudan kaynaktan otomatik olarak kesilecek.
Sosyal Güvenlik Garantisi
Bu model ile kuryelerin primlerini düzenli yatıramaması nedeniyle sigorta kaydının silinmesi riski ortadan kalkacak; kesintisiz genel sağlık sigortası ve emeklilik haklarına erişim sağlanacak.
İŞ GÜVENCESİ VE ALGORİTMİK DENETİM
Hazırlanan taslak sadece mali hakları değil, çalışma koşullarını ve iş güvencesini de kapsıyor:
Keyfi İşten Çıkarmaya Son
Platformların tek taraflı olarak iş ilişkisini sonlandırması veya sebepsiz yere sistemi kapatması (anahtar kapatma) uygulamaları sınırlandırılarak iş güvencesi sağlanacak.
Algoritma Sınırları
İş alma süreçlerini, performans değerlendirmelerini ve ücretleri belirleyen algoritmaların yasal sınırları çizilecek. Esnek çalışma modeli korunurken, şeffaf bir performans sistemi getirilecek.
Yeni Haklar
Çalışanlara işsizlik sigortası, iş sağlığı ve güvenliği standartları ile sendikal haklara erişim imkânı tanınacak.
AVRUPA İLE UYUMLU BİR DÜZENLEME
Düzenleme, Avrupa Birliği'nin (AB) platform çalışanlarını "işçi" statüsünde değerlendiren yaklaşımıyla paralel bir doğrultuda hazırlanıyor. Hollanda, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde verilen mahkeme kararlarının ardından 8 Şubat 2024’te Avrupa düzeyinde platform çalışanlarının işçi olduğu yasal bir temel kazanmıştı.
Türkiye'deki düzenleme de esnekliği korurken çalışanların haklarını bu paradigma değişimi çerçevesinde kayıt altına almayı amaçlıyor.
