Trump'ın savaş politikası suya düştü! Anketlerde büyük şoku yaşadı

ABD Başkanı Donald Trump, yaklaşık iki yıl önce ekonomiyi yeniden canlandırma, fiyatları aşağı çekme ve finans piyasalarını güçlendirme vaatleriyle Beyaz Saray'a döndü. Ancak geçen sürede ABD ekonomisinde tablo Trump yönetiminin çizdiği iyimser görüntüden oldukça farklı bir noktaya geldi.

Trump'a asistanından aşk mektubu! Kara sevdaya düşmüş

EKONOMİ POLİTİKALARI ELEŞTİRİLERİN ODAĞINDA

Rekor seviyeye ulaşan kamu borcu, yüksek mortgage faizleri, artan enerji maliyetleri ve bütçe açığı üzerindeki baskı, Amerikan hanelerinin üzerindeki yükü artırdı. İran savaşıyla birlikte enerji piyasalarında yaşanan dalgalanma ve hükümet harcamalarındaki artış da ekonomik görünümdeki endişeleri büyüttü.

ABD'nin uzun vadeli borçlanma maliyetleri de yatırımcıların artan borç yükü ve savaşın dolar üzerindeki etkilerine ilişkin kaygıları nedeniyle 19 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Bu gelişme, Trump yönetiminin ekonomi politikalarına yönelik eleştirileri daha da artırdı.

"İRAN'I BİRAZ DAHA BOMBALAMALI MIYIM?"

Ekonomik sıkıntıların siyasi faturası da Trump'ın kamuoyu desteğine yansımaya başladı. Başkanın iki partili ülkedeki desteğinin yüzde 33 seviyelerine kadar gerilediği belirtilirken, ekim ayında yapılacak ara seçimler yaklaşırken Cumhuriyetçiler üzerindeki baskı arttı.

Trump, Güney Carolina'daki mitinginde Cumhuriyetçi seçmenlere doğrudan seslenerek, kendisini desteklemeye devam etmelerini istedi. Başkan, Kongre'deki Cumhuriyetçi çoğunluğun korunmasının kendi yönetimi açısından kritik olduğunu vurgularken, seçimi kaybetmesi halinde görevden alınabileceğini de dile getirdi.

Trump'ın konuşmasının en dikkat çeken bölümlerinden biri ise İran savaşı üzerinden yaptığı yorum oldu.

Başkan, seçimi kazanmak için daha ne yapması gerektiğini sorarak, "Geri dönüp İran'ı biraz daha bombalamalı mıyım?" ifadesini kullandı.

SEÇMEN TRUMP'I ÇARESİZ Mİ BULUYOR?

Trump'ın bu çıkışı, ekonomik sorunlar nedeniyle seçmen tabanında oluştuğu öne sürülen rahatsızlığı yeniden gündeme getirdi. Özellikle savaşın enerji fiyatları, kamu harcamaları ve borçlanma üzerindeki etkisi, yönetimin ekonomi politikalarının önemli başlıklarından biri haline geldi.

Cornell Üniversitesi ekonomi profesörü Eswar Prasad, Trump yönetiminin döviz ve tahvil piyasalarına yönelik müdahale çabalarının piyasalardaki güven sorununu çözmek yerine daha da büyütebileceğini savundu. Prasad'a göre Trump'ın sert açıklamaları yönetimin ekonomik baskı karşısında çaresiz kaldığı algısını güçlendiriyor.

HAZİNE'NİN HAMLESİ DE İŞE YARAMADI

Ekonomideki baskıyı azaltmak amacıyla ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de çeşitli adımlar açıkladı. Bessent, uzun vadeli borçlanmanın en az iki katına çıkarılmasını öngören bir programın yanı sıra bütçe açığını azaltmaya yönelik politikalar üzerinde çalışıldığını duyurdu.

Ancak bu müdahaleler uzun vadeli Hazine tahvillerinin getirilerini aşağı çekmekte yeterli olmadı. Aksine doların değer kaybetmesi, yatırımcıların ABD ekonomisine ve mali politikalara ilişkin kaygılarının sürdüğünü gösterdi.

Bessent piyasaların "aceleci davrandığını" savunurken Trump, borsalardaki rekor seviyelere dikkat çekerek ABD ekonomisinin "patlama yaptığını" söyledi.

KAMU BORCU REKOR SEVİYEYE ULAŞTI

Fakat kamu borcundaki artış, yönetimin iyimser söylemiyle piyasalardaki kaygı arasındaki farkı ortaya koydu. ABD'nin toplam kamu borcu bu hafta 40 trilyon dolara ulaşarak yeni bir rekora çıktı. Borçlanma hızının da pandemi dönemi dışındaki en yüksek seviyeye ulaştığı belirtildi.

2025 mali yılında bütçe açığının GSYH'ye oranı yüzde 5,8'e gerilese de Trump dönemindeki vergi indirimlerinin önümüzdeki yıllarda açığı yeniden büyütmesi bekleniyor.

KPMG US Başekonomisti Diane Swonk, ABD'nin harcamaları azaltmak yerine artırmayı sürdürdüğünü ve savaşın da yeni harcama ihtiyaçları yarattığını belirterek mevcut tablonun sürdürülebilirliğine ilişkin endişelerini dile getirdi.

Bessent ise Trump'ın ikinci döneminin sonuna kadar bütçe açığını GSYH'nin yüzde 3'üne indirme hedefini korurken, açığın zirve noktasına ulaştığına dair "çok çok iyi bir şans" bulunduğunu savundu.

BÜYÜME BEKLENTİLERİN GERİSİNDE KALDI

ABD ekonomisindeki bir diğer dikkat çekici gelişme ise büyüme rakamlarında yaşandı.

Tüketici fiyat enflasyonu mayıs ayında yüzde 4,2 ile son üç yılın en yüksek seviyesine çıktıktan sonra temmuz ayında yüzde 3,4'e geriledi. Buna karşın fiyat baskılarının tamamen ortadan kalktığına ilişkin beklenti oluşmadı. Federal Rezerv yetkilileri de kalıcı enflasyon konusunda temkinli davranmayı sürdürdü.

Ekonomik büyüme tarafında da Trump yönetiminin hedefleri ile gerçekleşen rakamlar arasında önemli bir fark oluştu. Geçen yıl yüzde 2,1 büyüyen ABD ekonomisi, 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 1,5 büyüdü.

Bu oran, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in yüzde 5 ila 6'lık büyüme öngörüsünün ve Bessent'ın yüzde 3'lük hedefinin oldukça altında kaldı.

İRAN SAVAŞI ENERJİ HESABINI BOZDU

Ekonomik tablonun en kritik başlıklarından biri ise enerji oldu.

ABD dünyanın en büyük petrol üreticisi olmayı sürdürse de Enerji Enformasyon İdaresi, ülkedeki petrol üretiminin bu yıl günlük yalnızca 200 bin varil artmasını bekliyor.

İran savaşı ise küresel enerji piyasalarındaki riskleri daha da artırdı. Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol akışının kesintiye uğraması, enerji arzına ilişkin endişeleri büyüttü.

GÖZLER ARA SEÇİMLERDE

Tüm bu gelişmelerin siyasi sonuçları ise önümüzdeki dönemde daha net görülecek.

Bir tarafta borsadaki rekorları ve ekonominin güçlü olduğunu vurgulayan Trump yönetimi, diğer tarafta yüksek borç, pahalı konut kredileri, enerji maliyetleri ve beklentilerin altında kalan büyümeyle karşı karşıya.

Trump'ın ekonomik vaatlerinin seçmenin günlük yaşamına ne ölçüde yansıdığı artık yaklaşan ara seçimlerin en önemli tartışma başlıklarından biri olacak.

Başkanın İran savaşı üzerinden yaptığı sert açıklamalar ve Cumhuriyetçi seçmenlere yönelik doğrudan oy çağrısı da Beyaz Saray'ın seçim öncesindeki siyasi baskıyı yakından hissettiğini ortaya koydu.

ABD'de sandık yaklaşırken asıl soru ise şu: Trump, ekonomideki kötüleşen tabloya rağmen seçmenini yeniden ikna edebilecek mi?