İran’da kadın sanatçıya 4 yıl hapis cezası! Sahnedeki performansı yargıya taşındı

İran’da tiyatro oyuncusu ve geleneksel-klasik müzik sanatçısı Hiva Seyfizade, Tahran’da gerçekleştirdiği bir performans nedeniyle dört yıl hapis cezasına çarptırıldı. Seyfizade, kararın hangi eylemine dayandırıldığının açıklanmasını ve dosyasının istinaf mahkemesinde yeniden değerlendirilmesini istedi.

İran’da “ajanlık” alarmı! ABD ve İsrail medyasına konuşana hapis cezası geliyor

KARARIN GEREKÇESİNİ TALEP ETTİ

İranlı muhalif yayın organlarının aktardığına göre Seyfizade, sosyal medya hesabından yayımladığı videoda mahkeme kararını kamuoyuyla paylaştı. Sanatçı, hakkında açılan davanın Tahran’daki bir sahne performansıyla bağlantılı olduğunu belirterek, gösteri sırasında İran’ın ünlü şairlerinden Sadi’nin bazı şiirlerinden dizeler seslendirdiğini söyledi.

Seyfizade, üst mahkemeye yaptığı çağrıda kararın gerekçesinin açıkça ortaya konulmasını talep etti. Sanatçı, hangi davranışının suç teşkil ettiğinin kendisine net biçimde açıklanmasını isterken, dosyasının yeniden incelenmesini talep etti.

İZİNSİZ PERFORMANS NEDENİYLE GÖZALTI

Sanatçının başına gelenler, yaklaşık bir buçuk yıl önceki gözaltı sürecinin ardından geldi. Seyfizade, 27 Şubat 2025’te Tahran’daki Rooberoo Mansion’da gerçekleştirdiği performans sırasında grubundaki bazı müzisyenlerle birlikte gözaltına alınmıştı. İzinsiz performans sergiledikleri iddiasıyla gözaltına alınan Seyfizade bir gün sonra kefaletle serbest bırakılmıştı.

KADIN SANATÇILARA SIKI DENETİM

İran’da kadın sanatçıların sahne performansları uzun süredir kıyafet ve kamusal alandaki davranış kuralları nedeniyle sıkı denetime tabi tutuluyor. Kadın şarkıcıların halka açık alanlarda tek başına sahne almasına izin verilmezken, başörtüsü ve kıyafet kurallarına ilişkin ihlaller de zaman zaman adli soruşturmalara konu oluyor.

Seyfizade’nin dosyası, bu uygulamaların son örneklerinden biri olarak öne çıktı. Sanatçının performansına ilişkin görüntülerde kıyafet kurallarını ihlal etmediğinin belirtildiği aktarılırken, dört yıllık hapis cezasının gerekçesine ilişkin ayrıntıların kamuoyuna açıklanması talep edildi.

BENZER OLAYLAR DAHA ÖNCE DE YAŞANMIŞTI

İran’da 2024 yılının sonunda da kadın sanatçılara yönelik benzer bir gelişme yaşanmıştı. Şarkıcı Parastu Ahmadi, çevrim içi yayımlanan bir konser sırasında başörtüsüz şekilde sahne aldığı gerekçesiyle gözaltına alınmıştı.

Kadınların kamusal alandaki özgürlüklerine ilişkin tartışmalar ise 2022’de Mahsa Amini’nin ölümü sonrasında ülke genelinde başlayan protestoların ardından daha da belirginleşti. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle bastırılan gösterilerin ardından kadınların kıyafet kurallarına yönelik itirazları farklı biçimlerde devam etti.

BAŞSAVCI DENETİMLERİN SIKILAŞTIRILMASINI TALEP ETTİ

Son dönemde kamusal alanda bu kurallara yönelik meydan okumaların daha görünür hale gelmesi, muhafazakâr çevrelerin tepkisini de beraberinde getirdi. Tahran Başsavcısı Ali Salehi, başörtüsü ve kıyafet kurallarına yönelik ihlallere karşı daha sert önlemler alınması çağrısında bulundu. Salehi, yargı makamlarının söz konusu kurallara ilişkin ihlalleri kamusal alanların yanı sıra restoran ve kafelerde de takip etmekle yükümlü olduğunu ifade etti.

Hiva Seyfizade’ye verilen dört yıllık hapis cezası, İran’da kadın sanatçıların sahne özgürlüğü ve kamusal alandaki kıyafet kuralları konusundaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.