Zuckerberg'e Şok

Zuckerberg'e Şok
2030'a kadar 5 milyar Facebook kullanıcısını hedefleyen kurucu Mark Zuckerberg'e Hindistan'dan darbe geldi. Facebook’un “ücretsiz ama kısıtlı” internet servisi Free Basics Hindistan’da yasaklandı. Ülkenin ulusal telekomünikasyon...

2030'a kadar 5 milyar Facebook kullanıcısını hedefleyen kurucu Mark Zuckerberg'e Hindistan'dan darbe geldi. Facebook’un “ücretsiz ama kısıtlı” internet servisi Free Basics Hindistan’da yasaklandı. Ülkenin ulusal telekomünikasyon düzenleme kurulu, Free Basics ve türevlerinin ağ tarafsızlığı ilkesine zarar verdiği yönünde bir karar aldı. Karar sadece Free Basics’i değil, kullanıcıların mobil veri paketinden bir şey götürmeden belli sitelere ücretsiz erişim sağlayan servislerin tamamını kapsıyor.

Hindistan Telekomünikasyon Düzenleme Kurulu (TRAI), kararını Facebook ve ağ tarafsızlığı savunucuları arasındaki uzun soluklu mücadelenin sonunda verdi. Facebook Free Basics, geçtiğimiz aralık ayında TRAI tarafından konunun değerlendirilmesi esnasında geçici olarak engellenmişti. Airtel Zero gibi benzer servisler de, daha öncesinde çeşitli protestolara maruz kalmıştı.

Facebook, geçici engelleme kararının çıkmasının ardından Hindistan kamuoyunda Free Basics’e destek sağlamak için büyük bir kampanya başlatmıştı. Sosyal paylaşım sitesinin pano ve gazete reklamlarıyla desteklediği kampanyası için 45 milyon dolar harcadığı söyleniyor.

Bu süreçte Facebook CEO’su Mark Zuckerberg de The Times of India gazetesinde yayınlanması için bir makale kaleme almış ve hem Free Basics’i savunmuş hem de servisin tartışma yaratmasından duyduğu şaşkınlığı dile getirmişti. Zuckerberg, yazısında “Kim buna karşı çıkabilir ki?” sorusunu sormuştu.

Ancak Free Basics ve türevi servislerle ilgili temel sıkıntı olarak uygulamanın pazarda haksız rekabet ortamı yaratması ön plana çıkıyor. Facebook tarafından seçilen siteler, kullanıcıların veri paketinden bir şey götürmeyecekleri için tercih edilme konusunda avantaj kazanıyor. Bu da özellikle internet sahnesindeki küçük ölçekli oyuncular için işlerin zorlaşmasına neden oluyor.

Teknoblog'un haberine göre Facebook Free Basics servisini savunurken, özellikle insanlığa faydalarını ön plana çıkarma yoluna gitmiş ve kullanıcıların sadece Facebook’a değil, hava durumu ve sağlık bilgileri sunan çeşitli kaynaklara da erişebildiğine dikkat çekmişti. Free Basics’e karşı olanlar ise Facebook’u samimiyetsiz davranmakla suçlamıştı. Free Basics herhangi bir reklam barındırmasa da, servisin kullanıcı verisi topladığı ve Hindistan’ın nüfus gücünü reklamlar aracılığıyla para çevirmek için hazırlık yaptığı iddia edilmişti.

Sonuç olarak Facebook’un kampanyası herhangi bir işe yaramadı. TRAI’nin aldığı karar, özü itibarıyla, operatörlerin ücretsiz içerik sunmasının önüne geçiyor. Kurum tarafından yapılan basın açıklamasında, kararın ağ tarafsızlığı ilkeleri doğrultusunda alındığının altı çizildi.

ZUCKERBERG PES ETMİYOR

Hindistan'da verilen kararın ardından Zuckerberg, Facebook sayfasında yaptığı açıklamada karar karşısında hayal kırıklığı yaşadıklarını kaydetti; ancak yılmadan yollarına devam edeceklerini de söylemeyi ihmal etmedi.

Zuckerberg, daha önce de Hindistan'da engellenen servisi üzerine açıklama yapmış ve Free Basics isimli servisi hastane ve kütüphanelere benzetmişti. The Times of India gazetesinde yayınlanan yazıda kütüphanelerin tüm kitapları sunmadığını ve hastanelerin tüm hastalıklara çare bulmadığını belirten Zuckerberg, yine de ortada yapılan bir iyiliğin bulunduğuna dikkat çekmişti. Facebook CEO’su, Free Basics’in sadece belli sitelere ücretsiz erişim sağlamasına rağmen kamusal fayda oluşturan bir platform olduğunuda iddia etmişti.

FACEBOOK FREE BASICS NEDİR?

Facebook'un tüm dünyaya internet ulaştırma kampanyası olan Internet.org projesininin bir parçası olan Free Basics uygulaması, özellikle Hindistan gibi gelişmekte olan ve nüfusu kalabalık olan, aynı zamanda internet bağlantısı bulunmayan bölgelere ücretsiz internet erişimi getiriyor.

Facebook'un anlaşmalı olduğu söz konusu ülkedeki bir operatörden alınacak bir SIM kart ile birlikte Facebook'un Free Basics uygulamasının indirilmesiyle birlikte belli sitelere girişlerde herhangi bir 'data' yani veri kullanımı olmuyor.

Bu da kullanıcıların sitelere girerken internet ücreti ödememesini sağlıyor. Kısıtlı olarak internete giriş imkanı sağlayan Free Basics ile örneğin BBC News, Dictionary.com, Facebook, UNICEF, AccuWeather gibi platformlara girilebiliyor.

 Hürriyet