Konut satışlarının rekor kırdığı 2025 yılı için belediyedeki kayıtlı değeri 15 milyon 709 bin lirayı aşan konutlardan değerli konut vergisi alınması planlanırken hesaplar tutmadı. Maliye, 73 ilde tahsilat yapmazken sırasıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'in zirvede yer aldığı değerli konut vergisi tahsilatı yapılabilen illerde toplam rakam 104 milyon lirada kaldı.
MALİYE LÜKS KONUTTA HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRADI
Türkiye’de servet üzerinden alınan vergiler arasında dördüncü sırada yer alan değerli konut vergisine ilişkin uygulama esasları yeniden gündeme geldi. 2019’da düzenlenen değerli konut vergisi emlak Vergisi Kanunu içine eklenen hükümlerle düzenlenmiş ve 2021'de uygulamaya alınmıştı.
Yalnızca konutları kapsayan uygulamada 2025 yılı için vergi değeri 15 milyon 709 bin lirayı aşan konutlar tabi tutulurken 2026 yılında ise 17 milyon 711 bin lirayı aşan konutlar değerli konut vergisine tabi tutulacak. Bu tutarların altında kalan konutlar için vergi yükümlülüğü doğmazken 2025 yılı Bütçe Kanunu’nda ise 165 milyon lira tahsilat hedeflenmişti.
Binde 3’ten başlayan oranlarla değerli konut vergisi alınması öngörülürken stanbul, Ankara, İzmir, Antalya başta olmak üzere birçok kentte konut fiyatlarının yüksek seyretmesine karşın, son beş yılda değerli konutlardan toplam 325 milyon lira tahsil edildi. Ancak T24 yazarı Murat Batı’nın aktardığına göre, 2025 yılında tahsilat tutarı 104 milyon lirada kaldı.
Bebek'te bulunan bir dairenin 108 milyon liraya satışının yapıldığı konuşulurken tek bir konut satış bedelinin dahi değerli konut vergisinden elde edilen yıllık tahsilat tutarını aşması dikkat çekti.
EVDEKİ HESAP ÇARŞIYA UYMADI
Murat Batı’nın, Maliye Bakanlığı verilerinden derlediği bilgilere göre, 2025 yılı için vergi değeri 15 milyon 709 bin lirayı aşan konutlardan alınan değerli konut vergisi yalnızca 81 ilin 8’inde tahsil edilirken 73 ilde tahsilat sıfırda ya da sıfırın altında kaldı.
Verilere göre, tahsilatın neredeyse tamamı İstanbul’dan sağlandı. İstanbul’da 127 milyon 988 bin lira tahakkuk ederken, bunun 101 milyon 201 bin lirası tahsil edildi. Ankara 4 milyon 12 bin lira ile ikinci, İzmir ise 1 milyon 72 bin lira ile üçüncü sırada yer aldı. İzmir’de tahsilatın tahakkuka oranı yüzde 27’de kaldı.
Tahsilatın düşük olmasının nedenleri arasında verginin yalnızca konutları kapsaması, arsa, arazi ve iş yerlerinin kapsam dışında bırakılması ile tek konutu olanlar ve kamuya ait bazı meskenlerin muaf tutulması gösteriliyor. Ayrıca verginin, Emlak Vergisi Kanunu’nda tanımlanan ve belediyelerde kayıtlı olan “vergi değeri” üzerinden hesaplanmasının, gerçek piyasa değerlerini yansıtmaması da etkili faktörler arasında yer alıyor.
7194 sayılı Kanun’un ilk halinde verginin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nce belirlenen değerler üzerinden alınmasının öngörüldüğü, ancak daha sonra bu uygulamadan vazgeçilerek vergi değeri esasının benimsendiği de hatırlatılıyor.