Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, kentin ekonomik panoramasını ortaya koyan "2025 Ekonomi Değerlendirme ve 2026 Beklentiler" toplantısında sarsıcı veriler paylaştı.
Kaya, 26 bin üyeli odada şirket kapanma oranlarının daha önce görülmemiş seviyelere çıktığını ifade etti. Geçmişte yüzde 20 bandında seyrede açılan/kapanan şirket rasyosunun 2025 yılında yüzde 40'a ulaştığını belirten Kaya, bu durumun krizin derinliğini simgelediğini vurguladı.
Özellikle tekstil, beyaz eşya ve e-ticaret grupları kilit vurulan sektörlerin başında geliyor.
ŞİRKET KAPANMALARINDA KORKUTAN ARTIŞ
Ekonomik tıkanıklığın bir diğer göstergesi olan iflas erteleme (konkordato) taleplerinde de patlama yaşandı. Kaya'nın aktardığına göre, 2025 yılında ilan edilen konkordato sayısı, önceki 5 yılın toplamını geride bıraktı. Son 5 yılda toplam 8 firma bu yola başvururken, sadece 2025'te 9 işletme konkordato ilan etmek zorunda kaldı.
Kaya, faiz oranlarının enflasyon düşüşüne paralel olarak gerilememesi durumunda 2026 yılının çok daha karanlık geçeceği uyarısında bulundu:
"Enflasyonda gözle görülür düşüşler olsa bile halen faiz oranlarına yansımayan ve faiz oranlarının yüksekte olduğu bir dönemden geçiyoruz. Endişemiz odur ki 2026 yılında aynı şekilde enflasyon düşse bile faiz oranları o ölçekte düşmediği takdirde bu oranların daha da artacağını söyleyebiliyoruz."
FİNANSMAN AYRIMCILIĞI ÜRETİMİ BATIYA KAÇIRIYOR
Diyarbakır'daki sermaye kaçışı ilk kez kritik eşiği aştı. 2025 yılında tam 104 yerel firma merkezini batı illerine taşıdı. Bu göçün arkasında ise iki temel neden yatıyor: Bankaların bölge firmalarına yönelik negatif finansman tutumu ve batıdaki ihalelerde yaşanan ayrımcılık iddiaları.
Kaya, bölge merkezi firmaların batıdaki ihalelerde ayrımcılığa uğradıklarını ileri sürerek merkezlerini taşıdıklarını ifade etti.
GÜVENLİK POLİTİKALARI PAZAR KAYBETTİRDİ
Suriye ve Irak ile olan ticari ilişkilerin "güvenlik" eksenli politikalar nedeniyle zayıfladığına dikkat çekilen toplantıda, Türkiye'nin Irak pazarında 1'inci sıradan 3'üncü sıraya düştüğü hatırlatıldı. Kaya, "Bakın Türkiye 2014 yılında Irak’ın ithalatında birinci ülke konumundaydı. Bugün 3'üncü sıraya düştük. Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin önümüze geçti. Yani biz güvenlikle uğraşırken başkaları gelip bizim pazarı elimizden aldı" diyerek pazar kaybına işaret etti. Ayrıca Diyarbakır Havalimanı'ndaki ILS cihazı ve pist sorunlarının onarımının 2 yıl sürecek olması "kent için kabul edilemez" olarak nitelendirildi.
SANAYİCİ ÜVEY EVLAT MUAMELESİ GÖRÜYOR
Toplantıda söz alan Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan ise üreticinin sahipsiz bırakıldığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Son zamanlarda sanayici hep ikinci plana atıldı. Artık sanayiciye üvey evlat muamelesi yapılıyor. Eskiden üreticinin bir değeri vardı ama bugün geldiğimiz noktada üreticinin değeri kalmadı. Yüksek faizlerle sanayicinin üretimini çevirmesi mümkün değil."