İmamoğlu'nun diploma davasının ret gerekçesi ortaya çıktı: Geçiş yapan öğrenciler idare hukuku bilmeliymiş
Halktv.com.tr - ÖZEL
İBB Başkanı ve CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun, 1990 yılında Girne Amerikan Üniversitesi’nden (GAU), İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi’ne yaptığı yatay geçişin "usulsüz" bularak diplomasını iptal edilmesi üzerine açtığı dava, İstanbul 5. İdare Mahkemesi tarafından reddedildi.
Son dakika | Ekrem İmamoğlu'nun diploması davasında karar
MAHKEMENİN 'RET' GEREKÇESİNİN DETAYLARI ORTAYA ÇIKTI
Davayı dün karar bağlayan İstanbul 5. İdare Mahkemesi'nin ret gerekçesi ortaya çıktı.
Kararın gerekçesinde, 35 yıl önceki idari süreçlerdeki eksiklikler, öğrencinin sorumluluğu ve üniversite yönetiminin yetkileri detaylandırıldı.
Kararda, dava konusu yatay geçişin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan (21.10.1982 tarih ve 17845 sayılı Resmi Gazete) Yükseköğretim Kurumları Arasında Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yatay Geçiş Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 2, 3, 5, 8 ve 11. maddeleri ile sonraki yıllarda yürürlüğe giren mevzuata işaret edildi.
'İDARE AÇIK HATALI' BULUNDUĞU HALDE SORUMLULUK 19 YAŞINDAKİ İMAMOĞLU'NA YÜKLENDİ
Mahkeme, iptal kararında yatay geçişin temel şartı olan "eş değerlilik" ilkesinin ihlal edildiğine hükmederek, YÖK'ün 1990 yılında KKTC'de sadece "Doğu Akdeniz Üniversitesi"ni tanıdığını, İmamoğlu’nun geldiği Girne Amerikan Üniversitesi’nin (GAU) o tarihte YÖK tarafından tanınmadığını ve tanınırlığın ancak 1993 yılında verildiği kaydedildi.
"Tanınmayan bir üniversiteden devlet üniversitesine geçiş hukuken imkansızdır" diyen mahkeme, idarenin kontenjanı yönetmeliğe aykırı şekilde artırmasının "açık hata" olduğunu belirttiği halde, bu hatanın öğrenci lehine kazanılmış hak doğurmayacağına hükmederek, tüm sorumluluğu o dönem henüz 19 yaşında olan Ekrem İmamoğlu'nun üzerine yükledi.
Kararında, Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına ve Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) yakın tarihli "Abidin Pişgin" kararına atıf yapan mahkeme, Pişgin kararının "önemli bir emsal teşkil ettiğini" belirterek, bu kararda açık hata teşkil eden işlemlerin geri alınabilmesi için başvurucunun kendisinden beklenen özeni göstermemiş olması, kusurunun bulunması, ihmalkar davranması veya iyi niyetinden kuşku duyulması hususlarının, bir gereklilik olarak öngörüldüğü, ayrıca, kamu menfaatleri ile bireysel yarar arasındaki dengenin de doğru şekilde kurulmasının arandığı ifade edildi.
AÇIK HATAYA YÖNELİK İNCELEME
Gerekçeli kararda, dava dosyasının incelenmesi bakımından; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 08.11.2024 tarih ve 2024/16894 ihbar dosya numaralı yazısı üzerine hazırlanan Yükseköğretim Denetleme Kurulunun 17.02.2025 tarih ve 12 sayılı araştırma raporuna yer verildi.
Mahkeme, İmamoğlu'nun yatay geçişi sırasındaki iş ve işlemlerde ''açık hata'' halinin bulunup bulunmadığı ve tüm bu süreçte ''hilesi'' veya ''iyi niyetinin'' olup olmadığı, ''kusurlu'' ve ''ihmalkar'' davranıp davranmadığı ve tüm bunların hukuken tartışılması neticesinde ''kamu menfaatleri'' ile ''bireysel yarar'' arasındaki dengenin doğru kurulması noktasında olguların tek tek irdelenerek haklar dengesinin doğru şekilde kurulmasında fayda bulunacağını belirterek, açık hataya yönelik inceleme yaptı.
Bu incelemede mahkeme, İmamoğlu'nun 1988 yılında ÖSYM tarafından yapılan ÖSS'de 386,347 puan alarak bugünkü adıyla Girne Amerikan Üniversitesi (o dönemki adıyla Universty College Of North Cyprus) İngilizce İşletme Yönetimi bölümüne 05.09.1988 tarihinde kaydolduğunu belitti.
Mahkeme, 1988 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce programına yerleşebilmek için gereken en düşük puanın 489,884 olduğunu, İmamoğlu'nun Girne Amerikan Üniversitesinde bir yıl hazırlık ve bir yıl 1. sınıf olmak üzere iki yıl eğitim aldıktan sonra mevzuatta yatay geçiş için aranan yüzde 60 not ortalaması şartını sağlayarak 2.50 genel not ortalamasıyla 29.08.1990 tarihinde İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce programına yatay geçiş için başvuruda bulunduğunu kaydetti.
İDARENİN HATASININ FATURASI 18-19 YAŞINDAKİ GENÇLERE Mİ KESİLECEK?
Kararda, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yönetim Kurulu kararıyla yatay geçiş için kontenjan ayrıldığı, 27.06.1990 tarih ve 22 sayılı İşletme Fakültesi Yönetim Kurulu kararına istinaden yatay geçiş ilanının 30.07.1990 tarihli Milliyet gazetesinde yayımlandığı ve ilanda yatay geçiş için son başvuru tarihinin 14.09.1990 olarak belirlenmesine rağmen 12.09.1990 tarihinde yatay geçişlere karar verilerek ilan edilen tarihten önce yatay geçiş işlemlerinin sonlandırıldığı belirtilerek, başvuruların ilana aykırı olarak sonlandırıldığı gün tesis edilen ve yeni bir ilan yapılmaksızın alınan 12.09.1990 tarih ve 24 sayılı İşletme Fakültesi Yönetim Kurulu kararıyla, Yönetmeliğin 3. maddesi gereğince idarece 27.06.1990 tarih ve 22 sayılı İşletme Fakültesi Yönetim Kurulu kararında 55 olarak belirlenen sayının 60'a çıkarıldığı aktarıldı.
MAHKEMEYE GÖRE İDARE ADETA "İMAMOĞLU'NUN GEÇİŞİ İÇİN" ÇALIŞMIŞ
Mahkeme, incelemesinde idare tarafından açık hatalı işlemler yapıldığını ve bu işlemlere bakıldığında, hataların; gözden kaçan, dikkatsizlik neticesinde (sehven) yapılan hatalar seviyesinde olmadığını vurgulayarak, "adeta belirli bir hedefin gerçekleşmesini temine yönelik yapılmış" izleniminin doğduğunu ifade etti.
MAHKEMEYE GÖRE HEM "ŞARTLARI SAĞLAMIŞ" HEM "BAŞARILI OLAMAMIŞ"
Kararda, İmamoğlu ile birlikte yatay geçiş yapan ve diploması iptal edilmeyen İ.H.M'nin 3.54, H.U.'nun 2.75, İ.K.'nin 2.63, İmamoğlu'nun ise 2,50 not ortalamasına sahip olduğu kaydedilerek, kararın ilk bölümlerinde, "mevzuatta yatay geçiş için aranan yüzde 60 not ortalaması şartını sağlayarak 2.50 genel not ortalamasıyla" geçiş yaptığı belirtilmesine rağmen, "başarı sıralaması yapılması halinde dahi davacının kontenjan dışında kaldığı anlaşılmaktadır" denildi.
19 YAŞINDAKİ İMAMOĞLU'NUN HATAYI FARK EDİP İDAREYE SÖYLEMESİ GEREKİYORMUŞ
Kararın, "iyi niyet inceleme" bölümünde, İstanbul Üniversitesi İnceleme Komisyonu'nun 5 Mart 2025 tarihli raporunda; yatay geçiş tarihi olan 1990 yılında Girne Amerikan Üniversitesi'nin eş değer üniversite olarak tanınmaması karşısında Girne Amerikan Üniversitesinden İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce programına yatay geçiş yapan öğrencilerin tamamının (9 kişi) öğrenci kütük defterlerine, geçiş yapılan yer olarak hakkında tanıma kararı olan 'Doğu Akdeniz Üniversitesi' olarak yazıldığının tespit edildiği ifade edildi.
Mahkeme, İmamoğlu'nun da içinde bulunduğu 9 öğrenciye ait kütük defterindeki "gerçeğe aykırı" yazımın, sehven yapılan basit bir hatadan öteye geçtiğini ve geçiş sonrasında da İmamoğlu'nun idareyi aydınlatma noktasında kendisinden beklenen özeni göstermek gibi iyi niyetinin de bulunmadığı konusunda makul, ikna edici ve güçlü kanıtların bulunduğunu kaydetti.
Ancak mahkeme, ortada bir hata varsa dahi, hatanın idare tarafından yapıldığı ve 19 yaşındaki bir gencin bunu fark edememiş olabileceği, fark etmiş olsa dahi bunun idareye bildirilmesi gereken bir hata olup olmadığı konusunda yeterli bilgi birikimine sahip olamayabileceği ihtimalini göz ardı etti.
YATAY GEÇİŞ YAPAN ÖĞRENCİLER İDARE HUKUKUNDA 'UZMAN' MI OLMALI?
Mahkeme, sonuç kısmında; idare elemanlarının yatay geçiş sürecinde "bilinçli, sistemli ve belirli bir organizasyon içerisinde hareket etiklerini", bu nedenle ağır ve açık hukuka aykırılık hallerinin bulunduğunu kaydederek, İmamoğlu'nun iyi niyetten uzaklaştığı, (hukuk mezunu olmadığı ve hukuki bilgiye sahip olup olmadığı bilinmediği halde) "yatay geçiş sürecindeki böylesine ağır hukuki sakatlık halleri ile hatalı durumların" İmamoğlu tarafından bilinmiyor olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığına hükmetti.
Mahkeme, İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 18 Mart 2025 tarih ve 3/1 sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verdi.
