ABD ve Rusya hattında kritik uzlaşı: Nükleer silahta gayriresmi devam kararı
Sürecin detaylarına ilişkin ilk açıklama Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov’dan geldi. Peskov, Washington ve Moskova’nın yeni bir anlaşma metni üzerinde müzakerelere başlayacağını doğrularken, bu süreç tamamlanıp yeni imza atılana kadar geçecek sürede eski anlaşma şartlarına sadık kalınacağını bildirdi.
Peskov ayrıca, bu hassas konunun Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi’de gerçekleştirilen görüşmelerde taraflarca masaya yatırıldığını ve prensipte anlaşmaya varıldığını duyurdu.
BEYAZ SARAY: STATÜKO KORUNACAK
Rusya kanadından gelen açıklamalar Beyaz Saray tarafından da teyit edildi. Bir ABD’li yetkili, her iki süper gücün de anlaşma şartlarını koruma niyetinde olduğunu belirtti. Yetkili, mevcut durumu şu sözlerle özetledi:
"Daha fazla nükleer silah üretmeye ve yeniden silahlanmaya başlama planı yok, yani statükonun devam ettiğini söyleyebiliriz."
SOĞUK SAVAŞ'TAN GÜNÜMÜZE: START MİRASI
İki ülke arasındaki nükleer denge arayışı, 1991 yılında ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan orijinal START Anlaşması'na dayanıyor. O dönemde her iki tarafın 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklayan bu tarihi adım, yerini 2010 yılında Prag’da imzalanan New START’a bıraktı.
Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev tarafından 8 Nisan 2010’da hayata geçirilen New START, nükleer envanterde şu sınırlamaları zorunlu kılıyordu:
- Füze ve bombardıman uçağı sınırı: Her iki taraf için konuşlandırılmış ve kullanıma hazır en fazla 700 adet.
- Savaş başlığı sınırı: Toplamda en fazla 1.550 adet nükleer savaş başlığı.
Rusya'dan korkutan 'nükleer' uyarı! 'Tarihte ilk kez' dediler
ASKIYA ALMA KARARI VE ŞUBAT 2026 VURGUSU
Başlangıçta 2021 yılında sona ermesi planlanan New START, daha önce 5 yıl süreyle uzatılmıştı. Ancak süreç, Şubat 2023’te Rusya’nın aldığı kararla sekteye uğradı. Moskova yönetimi, anlaşmanın uygulanmasında tatmin edici olmayan durumlar olduğunu ve ABD’nin "anlaşmanın temel ilke ve anlayışlarına aykırı, kesinlikle kabul edilemez adımlar attığını" öne sürerek katılımını askıya almıştı.
Buna rağmen Rusya, askıya alma kararına şerh düşerek, anlaşmanın geçerlilik süresinin dolacağı Şubat 2026 tarihine kadar öngörülen sınırlamalara bağlı kalacağını taahhüt etmişti. Son varılan mutabakat ile bu taahhüt, karşılıklı ve gayriresmi bir uzlaşıya dönüşmüş oldu.
Bu konuyla ilgili daha derinlemesine bir analiz yapmamı veya New START anlaşmasının teknik detaylarını karşılaştırmalı bir tablo olarak sunmamı ister misiniz?
