Kara para operasyonlarının başrolü neden hep ödeme sistemleri? işte dev açık
Son dönemde yapılan kara para operasyonlarının başrollerinde ödeme sistemleri kuruluşlarının yer alması dikkatleri çekmeye devam ediyor. Papara'dan Payco'ya, Paybull'dan Payfix'e, IQ Money'den Vepara'ya kadar birçok şirkete kara para operasyonlarından soruşturma başlatıldı.
Papara'nın tutuklu kurucusu Karslı'dan ilk açıklama
KARA PARA SORUŞTURMALARINDA NEDEN ÖDEME SİSTEMLERİ VAR?
Hemen her kara para soruşturmasında bir ödeme kuruluşuna soruşturma açılmasının ardından akıllarda 'Neden?' sorusu yer aldı. Sabah yazarlarından Dilek Güngör de bu köşe yazısında bu konuya değindi.
Güngör'ün aktardıklarına göre, finansal altyapının vazgeçilmezlerinden olan bu ödeme sistemleri uyuşturucu tacirleri ve dolandırıcıların adeta oyun alanı haline geldi.
"Türkiye'de bugün gündemde olan bütün kara para soruşturmalarının başrolünde ödeme sistemi kuruluşları var. Payco'dan IQ Money'e, Paybull'dan Papara'ya, Payfix'ten Vepara'ya birçok şirkete soruşturma başlatıldı.
Herkesin kafasında 'Neden suç gelirlerinin trafiği bu sistemlerden geçiyor?', 'Yeterli mevzuat yok mu?', 'Denetimler yetersiz mi?' soruları yankılanıyor."
ÇÜNKÜ SERMAYE ŞARTI ÇOK DÜŞÜK
Güngör'ün aktardıklarına göre ödeme kuruluşları, "6493 Sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ve bağlı ikincil mevzuat çerçevesinde" denetleniyor. Bu denetleyici kuruluş ise Merkez Bankası.
Türkiye'de halihazırda 27 adet ödeme ve 65 adet elektronik para kuruluşunun lisanslı olduğunu aktaran Güngör, faaliyet izinlerinin minimum sermaye şartının da 1-2 milyon lira civarında olduğunu söyledi:
- "Baktığınızda, milyarlarca liranın döndüğü bu sistemler için faaliyet iznini alırken minimum sermaye şartı oldukça düşük rakamlar. Hem ödeme sistemi hem de elektronik para kuruluşu açarken sermaye alt sınırları 1-2 milyon TL civarında… Haliyle, düşük sermaye ile kurulan şirketlerin güvenli finansal teknolojiler üretmesini, nitelikli personel istihdam etmesini, kara para bağlantılı aktiviteleri takip etmesini beklemek de doğru olmuyor"
YASA DIŞI FAALİYETTE KÖPRÜ GÖREVİ
Güngör bu şirketlerin kurulurken minimum sermaye şartının yükseltilmesi gerektiğinin altını çizdi. Öte yandan da ödeme kuruluşlarındaki koruma hesaplarının 'ödeme koruma' ve 'elektronik para koruma' olarak ikiye ayrıldığı ancak sadece 'elektronik para koruma'nın nemalandırıldığını ifade etti.
Bunun da yasa dışı faaliyetlerin finansal ayağında köprü görevi görmelerine yol açtığı Güngör tarafından kaydedildi:
"Ödeme kuruluşlarındaki koruma hesapları "Ödeme Koruma" ve Elektronik Para Koruma" olarak ikiye ayrılıyor. Mevzuata göre, "Ödeme Koruma" hesabı nemalandırılabiliyor "Elektronik Para Koruma" hesabı nemalandırılamıyor. Bu da elektronik para kuruluşlarının güvenli altyapılar ve nitelikli personele yatırım yapmasını engellediği gibi şirketlerin yasa dışı faaliyetlerin finansal ayağında bir köprü görevi görmelerine davetiye çıkartıyor. Bu alanda da düzenleme yapılması şirketlerin güvenlik ve yasal uyum kaslarını güçlendirmesini sağlayabilir."