Dünyada sadece Batman'da yetişiyor: Doğa yürüyüşü yeni bir tür kazandırdı!
Batman Sason'da doğa yürüyüşü yaparken kayalıklar arasında farklı bir bitki fark eden akademisyen, yeni bir ters lale türü keşfetti. Literatüre "Sason Lalesi" (Fritillaria xiyanensis) olarak giren çiçek, Türkiye'nin 62. ters lalesi oldu.
Şüpheyle Başlayan Bilimsel Yolculuk
Doğa yürüyüşü yapmayı ve bitki fotoğrafları çekmeyi hobi haline getiren Dr. Reşit Uğran, Sason kırsalında karşılaştığı bu ters lalenin belgelenmemiş özel bir tür olabileceğini fark etti. Şüphesini netleştirmek adına zaman kaybetmeden biyolog Veysel Sonay ve botanikçi Doçent Mehmet Maruf Balos ile iletişime geçen Uğran, uzman ekiple birlikte inceleme yapmak üzere bölgeye tekrar gitti.
Laboratuvar İncelemeleri Yeni Türü Doğruladı
Hiyan bölgesinden toplanan örnekler; kök yapısı, boyu, çiçek formları ile iç ve dış yaprak özellikleri açılarından detaylı incelemelere tabi tutuldu. Bilinen tüm yakın akraba türlerle yapılan karşılaştırmalı analizler sonucunda, bitkinin daha önce hiç kaydedilmemiş tamamen yeni bir tür olduğu tescillendi.
Uluslararası Otoriteden Tescil ve Latince İsim
Elde edilen bilimsel veriler, botanik taksonomisi alanında dünyanın en önemli otorite yayınlarından biri kabul edilen uluslararası Phytotaxa dergisinde yayımlandı. Keşfedildiği Hiyan bölgesine atfen Latince Fritillaria xiyanensis ismi verilen bitki, Türkçe literatüre ise "Sason Lalesi" olarak geçti.
Türkiye’nin Ters Lale Çeşitliliği 62’ye Yükseldi
Dünya genelinde toplamda 175 civarında ters lale türü bulunduğu biliniyor. Sason Lalesi’nin tescil edilmesiyle birlikte, flora açısından son derece zengin olan Türkiye’deki bilinen ters lale türü sayısı da 61’den 62’ye yükselmiş oldu.
Koruma Altına Alınması İçin Çağrı
Bölgeye özgü endemik türlerin, özellikle soğanlarının doğadan izinsiz toplanmasının kanunen yasak olduğunu hatırlatan araştırmacılar, bu nadide çiçeğin geleceği için çağrıda bulundu. Henüz yeni tanımlanan Sason Lalesi’nin vakit kaybetmeden sıkı koruma tedbirleri altına alınması gerektiği vurgulandı.