Patara'da binlerce yıl sonra bir ilk yaşandı: Tam 20 kilometre uzaktan getirip yeniden akıttılar
Antalya'daki Patara Antik Kenti'nin Roma Dönemi'ne ait Kent Kapısı'nda yaklaşık 2 bin yıl önce ziyaretçileri karşılayan tarihi su sistemi, özgün mühendislik düzenine sadık kalınarak yeniden çalıştırıldı.
Patara Antik Kenti'nde 1988'den bu yana süren kazı çalışmaları kapsamında dönemin en görkemli yapılarından Kent Kapısı'ndaki restorasyon 2025 yılında tamamlandı. Kapının üzerinde antik dönemde bir güç gösterisi işlevi gören su perdesi, yapıya zarar verilmeden ve gerekli kurul izinleri alınarak aslına uygun biçimde yeniden akıtıldı.
Antik kentteki suyun yolculuğu, günümüzde İslamlar olarak bilinen bölgedeki Bodamya kaynağından başlıyordu. Yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki bu kaynaktan alınan su, açık ve kapalı kanallar, köprüler ve su kemerleri aracılığıyla kentin üst kotundaki ana depolama merkezine ulaştırılıyordu.
Kent Kapısı'na ise eski sur hattı boyunca döşenen pişmiş toprak künklerle aktarılan su, kurşun borularla yapının en üst seviyesine çıkarılıyordu. Oradan özel tasarlanmış taş yüzey üzerinden serbest akan su, bir su perdesi oluşturuyordu.
Akdeniz Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Patara Kazı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Şevket Aktaş, kapının yalnızca kentin sınırını belirleyen bir yapı olmadığını vurguladı. Aktaş, Patara'nın Likya Birliği'nin başkenti, ardından Likya-Pamfilya eyaletinin yönetim merkezi ve Hristiyanlık döneminde metropol konumunda bulunduğunu hatırlattı.
Dr. Öğretim Üyesi Aktaş, "Kent Kapısı, yalnızca kentin sınırını belirleyen bir yapı değildir. Aynı zamanda imparatora adanmış bir anıt, bir propaganda ve su yapısıdır" dedi.
Aktaş, antik dönemde kente gelen ziyaretçilerin yapının üzerindeki heykeller ve mimari detayların yanı sıra akan suyun sesi ve görüntüsünden de derinden etkilendiğini anlattı. Suyun Roma İmparatorluk Dönemi'nde yalnızca bir ihtiyaç unsuru değil, aynı zamanda görsel bir gösteri ve güç sembolü olarak kullanıldığını belirtti.
"Biz de bu tarihi deneyimi günümüze taşımak amacıyla, yapıya zarar vermeden ve gerekli kurul izinlerini alarak su sistemini yeniden çalışır hale getirdik. Böylece ziyaretçiler, antik dönemde yaşanan bu deneyimi bir nebze olsun hissedebiliyor" diye konuştu.
Kent Kapısı'nda inşaat mühendisliği ile su mühendisliğinin bir arada kullanıldığına dikkat çeken Aktaş, yapının sıradan bir kent kapısından çok anıtsal bir su yapısı olduğunu vurguladı. Aktaş, suyu bir görsel şova dönüştürerek ziyaretçiler üzerinde etkileyici bir izlenim bırakmanın amaçlandığını, yapının inşasında matematik, mühendislik ve dönemin ustalarının bilgi birikiminin bir araya geldiğini kaydetti.
"Modern mühendislik anlayışının kökleri büyük ölçüde bu dönemlere dayanıyor" dedi.
(DHA)