Hırsızlar bakıp geçiyor, yiyenler şaşırıyor: Bursa’nın 46 yıllık “hırsız almaz” kavunu

Bursa’da 46 yıldır ata tohumundan yetiştirilen yerli beyaz kavun, görünümüyle hırsızları, lezzetiyle de tüketenleri şaşırtıyor. Kabak ya da henüz olgunlaşmamış bir meyveye benzeyen dış görünüşü yüzünden hırsızların kelek sanıp çalmadığı, bu nedenle halk arasında ‘hırsız almaz’ diye anılan beyaz kavunun hasadı devam ediyor.

Nilüfer’in Konaklı, Çaylı, Büyükbalıklı ve Karacaoba mahallelerinde 3 bin 282 dönümlük alanda yetiştirilen yerli beyaz kavunların hasadı devam ediyor. Ağustos başında başlayıp eylül sonuna dek süren hasatta bin 200 ton ürün alınması bekleniyor. Tarlada kilogramı 15 liraya alıcı bulan kavun, pazar tezgahlarında 30 liradan satılıyor.

Ata tohumundan yetiştirilen kavunun tarihi 46 yıl öncesine uzanıyor. Konaklı Mahallesi sakinlerinden Ali Osman Göçmen’in 1980’lerin başında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden getirdiği kavun çekirdeklerini tarlasına ekmesiyle başlayan üretim, tohumları diğer çiftçilere de dağıtmasıyla yaygınlaştı.

Bölgeye has bir ürün haline gelen kavunun ayırt edici yanı, henüz olgunlaşmamış meyve izlenimi veren rengi ve sert kabuğudur. Bu özelliğinden dolayı adını alan yerli beyaz kavun, tarlaya giren hırsızların veya yoldan geçenlerin olgunlaşmadığını ya da kabak olduğunu sanarak koparmaması nedeniyle ‘hırsız almaz kavunu’ olarak ün kazandı. Dış görünüşünün aksine içi oldukça sulu, tatlı ve aroması yoğun olan bu kavun, sert kabuğu sayesinde uzun süre taze kalıyor.

Konaklı Mahallesi Muhtarı Hasan Tosun, "Kavuna bakıldığı zaman dışarıdan çok albenisi gözükmeyen fakat içini açtığınız zaman mükemmel bir aroma ve lezzetle karşılaşacağınız bir ürün. Konaklı’da üretilen kavunlar susuz tarım ile üretilmekte. Susuz tarımın etkisiyle birlikte toprağın da yapısı kendine özgü bir aroma katmakta. Farklı bölgelerde yetiştirilen 'hırsız almazlar'ın bu aromada olmadığını biliyoruz. Bizim bölgemizde yetiştirilen 'hırsız almaz'ların aroması, tadı, lezzeti daha iyi" diye konuştu.

Konaklı Mahallesi'nde kavunun yanı sıra zeytin, siyah incir, ayçiçeği ve buğday da üretildiğini, Nilüfer ilçesinde üretilen Gemlik tipi sofralık zeytinlerin yüzde 40'ının da mahallede yetiştirildiğini söyleyen Tosun, “Bu topraklarda yaklaşık 700 yıldır tarım üretimi gerçekleşmekte. Zaman içerisinde çeşitli ürün varyasyonlarıyla kavuna kadar gelmişiz. Daha önceki yıllarda ipek böcekçiliği, tütün, buğday, ayçiçeği üretimi yapılırken yaklaşık 40 yıldır kavun üretimi yapmakta mahallemiz. Üreteceğiz ve ürettiklerimizi de yeni nesillere bilgi olarak aktaracağız ki yeni nesiller de bu üretimi gerçekleştirebilsinler. Kavun yan ürün olarak ürettiğimiz ürünlerden bir tanesi" dedi.

'Hırsız almaz kavunu'nun yetiştiriciliğine ilk başlayan isim olan Ali Osman Göçmen ise arkadaşının evinde tesadüfen yediği kavunun, bölgenin kaderini değiştirdiğini belirtti. Göçmen, "Kavunlar 80’li yıllarda üretilmeye başladı. Bir arkadaşım ev yaptırıyordu, orada ustalar Kıbrıs’tan kavun getirdi. Bunu kesti, çok tatlı çıktı. Dedim bu kavun satılır. Bunun çekirdeğini aldım. Sonra bir kavun daha getirdi, onun da çekirdeğini aldım. Bunu ürettim. Bu Konaklı'ya özgü bir kavun oldu. Çok da tatlı. 80'li yıllardan beri ekiyorum, satıyorum" diye konuştu.

Kavunun zamanla mahallede yaygınlaştığını anlatan Göçmen, "Herkese tohumlardan verdik, üredi. O yıllardan beri ekiliyor, satılıyor. Çok da güzel para kazandık, Allah bereket versin. Yeşil olduğu için, ham görüntüsü verdiği için hırsız onu beğenmiyor. Hamdır diye almıyor. Ama gerçekte içini kestiğiniz zaman çok tatlı, çok güzel içi. O günden beri adı 'hırsız almaz kavunu' kaldı. Çok da güzel bir kavundur. Bursa'daki herkes tanıdı. Çok güzel satış oluyor" dedi. (DHA)