Bu köyde traktör yok! Tarlalar 8 bin yıllık yöntemle sürülüyor

Van'ın Bahçesaray ilçesine bağlı Çatbayır Mahallesi'nde dik yamaçlar ve engebeli arazi yapısı nedeniyle traktörler ve modern tarım araçları tarlalara ulaşamıyor.

Tarım makinelerinin çalışamadığı bu arazilerde çiftçiler, yüzyıllardır kullanılan karasabanla toprak sürümü yapıyor.

Sarp dağların arasında kurulu mahallede yüksek rakıma rağmen tahıl ürünleri ve sebze yetiştiriciliği sürdürülüyor.

Mahalle Muhtarı Eyüp Kayan, karasabanla sürülen tarlalarda yetiştirilen sebzelerin mahallelinin temel ihtiyacını karşıladığını belirtiyor.

Muhtar Kayan, "Bazı arazilerin sürüm işlemini yüzyıllardır karasabanla yapıyoruz" diyerek geleneğin kesintisiz sürdüğünü vurguluyor.

Kayan, yalnızca traktörlerin değil iş makinelerinin de bölgenin engebeli arazilerine giremediğini ifade ediyor.

Ucu sivri demir bir bıçaktan ve ahşap gövdeden oluşan, hayvan gücüyle çekilen geleneksel toprak sürme aracı olan karasabanın milattan önce 3 bin 500 ile 6 bin yılları arasında bulunduğu düşünülüyor.

Çatbayır'da 64 yaşındaki çiftçi Hekim Özlü, karasaban kullanma geleneğini dedesinden öğrendiğini söylüyor.

Özlü, "Biraz yorucu ve zahmetli bir iş ancak başka çaremiz yok, arazilerimiz araçların çalışmasına uygun değil" diyor.

Hekim Özlü'ye göre karasabanla sürüm yöntemi bölgede yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip.

Özlü, bu kültürü çocuklarına öğretip gelecek nesillere taşımalarını sağlayacağını belirtiyor.

Bahçesaray, Türkiye'nin en engebeli ilçelerinden biri olup kış aylarında yoğun kar yağışıyla da tanınıyor.

Makineleşmenin yaygınlaşmasıyla Anadolu'nun büyük bölümünde terk edilen karasaban, Bahçesaray gibi coğrafi koşulların zorunlu kıldığı yörelerde halen aktif kullanılıyor.

Çatbayır sakinleri, zorlu coğrafi koşullara rağmen geleneksel yöntemlerle üretimi sürdürerek toprağı işlemeye devam ediyor.

Doğu Anadolu'nun yüksek rakımlı ve dik yamaçlı köylerinde karasaban, nostaljik olmaktan çok pratik bir tercih olarak varlığını koruyor.

(AA)