Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle inşa edilen köprü, otoyol, hastane ve havalimanı gibi büyük projeler için, işletme süreleri sona erince devlete devredilecekleri ve fiyatların düşeceği vaat edilmişti. Ancak mevcut uygulamalar, bu vaadin gerçekleşmekten uzak olduğunu ortaya koyuyor.
UCUZLAYACAK DENDİ DAHA PAHALI YAPACAK ADIM ATILDI
Vatandaşlar, pahalı geçiş ücretleri olan bu yolların bir gün ucuzlayacağını beklerken, tam tersi bir süreç işletiliyor. Devletin elindeki iki Boğaz köprüsü ve İstanbul-Ankara otoyolu dahil olmak üzere mevcut köprü ve otoyolların özelleştirilmesi için yabancı şirketlere yetki verildi. Bu altyapıların işletme hakları 20 ila 30 yıllığına şirketlere devredilecek.
SÖZLEŞMELER GİZLİ
YİD modeliyle yapılan projelerin sözleşmelerinin gizliliği, devir süreçlerinde sorunlara yol açıyor. Sözleşmelerde 16 ila 30 yıl arasında değişen işletme süreleri olsa da gizli maddeler nedeniyle devir tarihleri sıklıkla erteleniyor. Buna örnek olarak Sözcü'nün haberinde Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün 2023'te devredilmesi gerekirken, bu tarihin 2028'e ertelendiği belirtiliyor.
GÖCEK TÜNELİNDE VADEDİLEN UCUZLUK HAYAL OLDU
Yaşanan sorunun somut bir örneği Muğla'daki Göcek Tüneli'nde yaşandı. 2032'de devlete geçmesi planlanan tünelin daha erken devri için anlaşma yapıldı. Devlet, yaptığı ikinci bir tüneli bedelsiz şirkete verdi, karşılığında devir tarihi 2025'e çekilecekti. Ancak tarih 2030'a ertelendi ve vatandaşa ucuzluk vaadi bir kez daha gerçekleşmedi. Bu durum, benzer projelerin geleceği konusunda endişeleri artırıyor.