11 basın örgütünden BİK tepkisi: Kabul etmeyeceğiz

11 basın meslek örgütü, Basın İlan Kurumu'nun Basın Ahlak Esasları'nda 28 yıl sonra 'muhalif basını engelleme' amacıyla değişiklik yapmasına ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, "Basın İlan Kurumu tüm yazılı ve dijital medyanın RTÜK’ü olmaya hazırlanıyor. Bunu kabul etmeyeceğiz. Hukuki süreç başlatıyoruz" denildi.

Yayınlanma:
Güncelleme: 06 Temmuz 2022 15:47
11 basın örgütünden BİK tepkisi: Kabul etmeyeceğiz

AKP ve MHP'nin "dezenformasyonla mücadele" iddiasıyla Meclis'e gönderdiği sansür yasasına tepkiler devam ederken iktidar cephesinden yeni bir engelleme hamlesi geldi. Bu kez de Basın İlan Kurumu, ‘Basın Ahlak Esasları’nı değiştirdi. 1994 tarihli metne, “Suçu ve suçluyu övecek, halkı kin veya düşmanlığa tahrik edecek yayın yapılamaz” ilkesi eklendi. “Terörü özendirecek yayın yapılamaz" ilkesiyse “Terör örgütleri, bunların üyeleri ve olaylar hakkında bilgi ve görsellere, bu örgütleri meşru gösterecek şekilde yer verilemez” diye genişletildi. Basın İlan Kurumu'nun yeni adımı 'muhalif basını engelleme' olarak yorumlandı ve gazetecilerin tepkisine neden oldu.

'Kabul etmeyeceğiz, hukuki girişimleri başlatıyoruz'

11 basın meslek örgütünden "Basın İlan k-Kurumu’nun ahlak bekçiliğini reddediyoruz" başlığıyla yapılan açıklamada "Basın İlan Kurumu’na keyfi tutumla geniş bir sansür yetkisi getiren yeni Basın Ahlak Esasları kararını reddediyoruz. Sansür yasasındaki hükümlere uyum ve hazırlık niteliğinde olan bu kararın, yasa geri çekilmesine karşın Resmî Gazete’de yayımlanması 'ben yaptım oldu' anlayışının yeni bir tezahürüdür. Basın İlan Kurumu tüm yazılı ve dijital medyanın RTÜK’ü olmaya hazırlanıyor. Bunu kabul etmeyeceğiz. Sansürü arttıracak yeni ahlak ilkelerine karşı hukuki girişimleri başlatıyoruz" denildi.

'Genel Kurul kararını reddediyoruz'

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Dezenformasyon bahaneli sansür yasasının geri çekilmesi sağlanmasına karşın yasaya hazırlık niteliğinde olan, henüz yasanın Meclis müzakereleri başlamadan alınan bu Genel Kurul kararını reddediyoruz. Çünkü bu kararla Basın Ahlak Esaslarına getirilen güncelleme İletişim Başkanlığı’nın daha önce Danıştay tarafından yürütmesi durdurulan Basın Kartı Yönetmeliği hükümleri gibi hukuki belirlilikten uzak ve yoruma açık hükümlerle yapılmıştır.

Basın İlan Kurumu’nun 1994 tarihli Basın Ahlak Esasları’nı ortadan kaldıran, muğlak ifadelerle yeni esaslar getiren bu kararla, “terör örgütleri, bunların üyeleri ve olaylar hakkında bilgi ve görsel verilmesi”, “aile yapısını bozmaya yönelik yayınlar”, “Türk toplumunun milli ve manevi değerlerini korumak” gibi kişiye göre farklı yorumlanabilecek hükümler eklenmiştir.

'Cezalandırılmak istenen gazeteler için taraflı yorumlanabilecek'

İnternet yayıncılığındaki hızlanmanın etkisiyle doğrulama ilkesinin işletilmediği yayınlar gerekçe gösterilerek alınan yeni Basın Ahlak Esasları kararı, soyut, belirsizliklerle dolu, eski esaslarda yer alan ve gazetecilerin eleştirilerine neden olan ifadeler korunarak alınmıştır. Örneğin “ahlaka aykırı yayın yapılamayacağı” şeklindeki eski hüküm “genel ahlaka” olarak değiştirilmiştir. Bu hükümdeki “genel ahlak” ifadesi, cezalandırılmak istenen gazeteler ya da gazeteciler için hiç şüphesiz taraflı olarak yorumlanabilecektir.

Aynı şekilde “Toplumun temeli olan aile yapısını bozmaya yönelik ve ailenin korunmasına aykırı yayın yapılamayacağı” ve “Türk toplumunun ortak milli ve manevi değerlerini zayıflatmaya yönelik yayın yapılamayacağı” şeklindeki hükümler de hukuki belirlilikten, nesnellikten, kapsayıcılıktan uzak ve kişiye göre yorumlanabilecek hükümlerdir.

'Eleştirel basına yönelik cezalandırma furyası'

Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu’nun daha önce kötüye kullandığını herkesin gördüğü resen ceza verme yetkisi yeni ahlak ilkeleriyle güçlenecek, iktidarın sansür sopası haline gelecektir. Eleştirel basına yönelik cezalandırma furyası, yeni ahlak ilkeleriyle gazetelerin internet sayfalarının ve sosyal medya hesaplarının da denetim altına alınıp ceza kesilmesiyle yaygınlaşacaktır.

Kaldı ki resmi ilan dağıtımı nedeniyle maddi gücü elinde bulunduran Basın İlan Kurumu’nun aynı zamanda ahlaki değerlendirme yapması etik ilkelerin ruhuna ve doğasına aykırıdır. Ayrıca, Basın İlan Kurumu yapısı itibariyle siyasi bir kurum olduğu için böyle bir değerlendirme yapması apaçık siyasi güdülerle cezalandırma çabasıdır.

'Hukuki girişimleri başlatıyoruz'

Genel Kurul’un Mayıs ayının son haftasında yapılan toplantısında gündeme getirilen bu yeni Basın Ahlak Esasları kararı, Genel Kurul’da temsil edilen basın meslek örgütleri tarafından eleştirilmiş, reddedilmiştir. Yeni esaslar Genel Kurul’un gazeteci üyelerinin itirazlarına rağmen 7 karşı oyla kabul edilmiştir. Gazetecilerin etkin katılımı olmadan basınla ilgili mevzuat yapılamayacağı, yapıldığında da çok ciddi sorunlar ortaya çıkacağı bir kez daha kanıtlanmıştır. Genel Kurul Kararı, hormlar hiyerarşine tamamen aykırıdır. Kanunlarla düzenlenmiş hususların bir kez de “karar” ile düzenlenmesi hukuken mümkün değildir. Yeni esaslardaki muğlak ifadeleri yargıya taşımak için hukuki girişimleri başlatıyoruz.

Kamu adına yönetici pozisyonda olanlara sesleniyoruz. Basın İlan Kurumu önemli bir kurumdur. Bu önemli kurumu ceberut ve intikamcı değil katılımcı karar süreçleriyle işletin. Gazetecilik suç değildir. Basın sizin düşmanınız değildir. Elinizi kalemimizden çekin!"

Açıklamada imzası bulunan kurumlar:

  • Basın Konseyi
  • Çağdaş Gazeteciler Derneği
  • Diplomasi Muhabirleri Derneği
  • DİSK Basın-İş
  • Ekonomi Muhabirleri Derneği
  • Gazeteciler Cemiyeti
  • İzmir Gazeteciler Cemiyeti
  • KESK Haber-Sen
  • Parlamento Muhabirleri Derneği
  • Türkiye Gazeteciler Cemiyeti
  • Türkiye Gazeteciler Sendikası

KAYNAK: halktv.com.tr