TCMB üçüncü çeyrek raporunu açıkladı: Halk borçlu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılının 3. çeyreğine ilişkin "Finansal Hesaplar Raporu"nu yayımladı. Rapor, ülke ekonomisinin finansal röntgenini çekerken, sektörel bazda borç-alacak dengesindeki çarpıcı farkları ortaya koydu.
FİNANSAL BİLANÇODA 12 TRİLYON TL'LİK AÇIK
Türkiye ekonomisinin genel finansal büyüklükleri ve pozisyonu şu şekilde gerçekleşti:
| Parametre | Tutar (2025 3. Çeyrek) |
| Toplam Finansal Varlıklar | 202 Trilyon TL |
| Toplam Finansal Yükümlülükler | 214 Trilyon TL |
| Net Finansal Pozisyon Açığı / GSYİH | %20,8 (1,9 puan iyileşme) |
| Toplam Borcun GSYİH'ye Oranı | %94 |
HANEHALKI KREDİ KISKACINDA
Raporun hanehalkına ilişkin bölümü, milyonların neden bir türlü "refaha" ulaşamadığını özetliyor:
Varlıkların Yapısı: Hanehalkı finansal varlıklarının yaklaşık %56’sı nakit ve mevduattan oluşuyor. Bu durum, tasarrufların doğrudan piyasa risklerine ve enflasyona açık olduğunu gösteriyor.
Bütçe açığı belli oldu! İşte 2025'in faturası
Yükümlülüklerin Yapısı: Hanehalkı yükümlülüklerinin tamamına yakını (%100’e yakın) kredilerden oluşuyor.
Yani vatandaşın bankaya borcu dışında bir finansal yükümlülüğü (tahvil, bono vb.) yok; tamamen doğrudan borçlu pozisyonda.
SEKTÖREL POZİSYONLAR: KİM KİMDEN ALACAKLI?
Ekonominin genelindeki para akışı incelendiğinde, sektörlerin rolleri netleşiyor:
Alacaklı Sektörler: Hanehalkı ve dünyanın geri kalanı (yurt içi diğer sektörlerden alacaklı).
Borçlu Sektörler: Finansal olmayan kuruluşlar (şirketler) ve genel yönetim (kamu).
2025’in ikinci çeyreğinde GSYİH’nin %3,2’si oranında borç alan olan Türkiye ekonomisi, üçüncü çeyrekte GSYİH’nin %0,6’sı oranında "net borç veren" konumuna yükseldi.
