Türkiye’nin Doğu, Güneydoğu, Akdeniz, İç Anadolu ve Karadeniz bölgeleri, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerle sarsıldı. 11 ili etkileyen depremler, geniş çaplı yıkımın yanı sıra çok sayıda can kaybı ve yaralanmaya yol açtı.
Depremlerin üçüncü yıl dönümünde değerlendirmelerde bulunan Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DEÜ DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye'nin fay haritasını değiştirecek çalışmanın sonucunu açıkladı.
ÜNLÜ DEPREM PROFESÖRÜ HİÇ İYİ KONUŞMADI
6 Şubat’ta yaşanan depremlerin dünya ölçeğinde ender görülen bir olay olduğunu belirten Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Hatay’dan Adıyaman ve Kahramanmaraş’a uzanan fay parçalarının saniyeler içinde art arda kırıldığını, 350 kilometreyi aşan bir kırılmanın meydana geldiğini söyledi.
İlk depremin ardından yaklaşık 9 saat sonra, bu kez daha kuzeyde en az 150 kilometrelik bir fayın kırılmasıyla ikinci büyük depremin yaşandığını ifade eden Sözbilir, iki depremin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu süreçte 50 binin üzerinde can kaybı yaşandığını, ciddi maddi hasar oluştuğunu kaydeden Sözbilir, 1999 depremleriyle başlayan son 25 yıldaki deprem aktivitesinin bu olayla en üst seviyeye ulaştığını dile getirdi.
Sözbilir, bölgenin hala yüksek deprem tehlikesi taşıdığını, kırılan faylara komşu faylarda stres birikimi yaşandığını söyledi. Son üç yılda bölgede yaklaşık 100 bin depremin meydana geldiğini belirten Sözbilir, bu durumun bölge halkının psikolojisini olumsuz etkilediğini ve insanların normal hayata dönmekte zorlandığını ifade etti.
Bölgede büyük artçıların yaşanabileceğine de işaret eden Sözbilir, Kahramanmaraş, Hatay ve Gaziantep’in ana mekanizma içinde yer aldığını, Adıyaman’ın da en yakın etkilenen illerden biri olduğunu söyledi. Kırılan faylara komşu fayların da risk taşıdığını belirten Sözbilir, Adana ve Malatya çevresinde ciddi fay hatları bulunduğunu, Doğu Anadolu Fayı’na bağlı bazı kolların henüz kırılmadığını aktardı.
Göksun çevresindeki Savrun Fayı’nda çok sayıda deprem yaşandığını ancak henüz kırılma olmadığını belirten Sözbilir, bu fayın yaklaşık 7 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu ifade etti. Ayrıca Ecemiş Fayı ile Kayseri çevresindeki Erciyes Fayı’nın da uzun süredir sessiz olduğuna dikkat çekti.
6 ŞUBAT'IN ARDINDAN YENİ FAYLAR ORTAYA ÇIKTI
Deprem sonrası inşa edilen yeni yapıları da değerlendiren Sözbilir, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen konut projelerine değindi. Birçok kentte yapıların ağır hasar gördüğünü ve bazı yerlerde sıfırdan şehirler kurulduğunu belirten Sözbilir, modern teknolojiyle yapılan yeni binaların daha güvenli olduğunu söyledi.
“100 yılın konut projesi” kapsamında 500 bin konutun planlandığını hatırlatan Sözbilir, bu sayının artırılmasının ve eski yapıların terk edilmesinin önemine vurgu yaptı.
Türkiye diri fay haritasının 6 Şubat depreminin ardından güncelleneceğini de belirten Sözbilir, 2023 depremlerinin ardından fayların yeniden ele alındığını, haritada yer almayan diri fayların olup olmadığının araştırıldığını ifade etti.
Önümüzdeki aylarda yeni diri fay haritasının açıklanacağını söyleyen Sözbilir, 485 olan diri fay sayısının 600’ün üzerine çıkacağını ve bunun Türkiye’nin deprem tehlikesinin arttığı anlamına geldiğini kaydetti. Bu nedenle risk azaltma çalışmalarına verilen önemin artırılması gerektiğini belirtti. (DHA)